མཛོད་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཀྱི་དྲིས་ལན་ཀུན་མཁྱེན་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། གྲངས་མེད་བསྐལ་པར་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྫོགས་ཤཱཀྱའི་ཏོག །མཁྱེན་པའི་ཉི་མས་ཤེས་བྱའ...
མཛོད་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཀྱི་དྲིས་ལན་ཀུན་མཁྱེན་ཞལ་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།
གྲངས་མེད་བསྐལ་པར་ཚོགས་གཉིས་རབ་རྫོགས་ཤཱཀྱའི་ཏོག །མཁྱེན་པའི་ཉི་མས་ཤེས་བྱའི་མཁའ་དབྱིངས་ཡོངས་ཁྱབ་ཅིང་། །
ཆོས་མངོན་འོད་ཀྱིས་མ་རིག་མུན་པ་དྲུང་འབྱིན་པའི། །འགྲོ་བའི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །
ཐུབ་པའི་བཀའ་ལུང་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་དགོངས་པའི་དོན། །ལེགས་པར་བསྡུས་ནས་མངོན་པའི་མཛོད་དུ་གསལ་མཛད་པ། །
སྟོན་པ་གཉིས་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་དབྱིག་གི་གཉེན། །འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་གྱུར་དེ་ལ་གུས་ཕྱག་འབུལ། །
མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར། །པདྨའི་ཚལ་ལྟར་ལེགས་བཤད་འདབ་བརྒྱ་རྣམ་པར་བཞད། །
ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོ་འབྲུག་པ་པདྨ་དཀར་པོ་ཡི། །བཀའ་དྲིན་དྲན་བཞིན་སྙིང་གི་དབུས་སུ་རྟག་མཆོད་དོ། །
ཟབ་མོའི་གཞུང་འདི་བཤད་དང་སྒྲུབ་ལ་གཞོལ་བའི་ཚེ། །བར་ཆད་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀུན་ཞི་ཞིང་བློ་གྲོས་ཀྱི། །
སྣང་བ་རྒྱས་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་ལྡན་སྲུང་མའི་ཚོགས། །གཡེལ་བ་མེད་པར་སྡོངས་གྲོགས་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་བཅོལ། །
དེ་ཕྱིར་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གཞུང་དོན་ཟབ་མོ་རྣམས། །རང་གི་བློ་མིག་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པ་ཡིས། །
དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཚུལ་གྱིས་ཅུང་ཟད་འགྲེལ་བ་ལ། །སོམ་ཉི་བྲལ་བའི་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོས་འཇུག་པར་བྱ། །
གནས་དང་པོ་ཁམས་བསྟན་པའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན།
དྲི་བ། ༡༽ བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་ཆ་ཚང་ལ་གང་ཟེར་བ་དང་། མཚན་གྱི་དོན་དང་མཚན་འདོགས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ། ཐོག་མར་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་སུ་དག་ཡིན་པ་བཅས་གསུངས་རོགས?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས།། བླ་མ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་དྲི་བ་དོན་ཚན་བཞིའི་སྒོ་ནས་ཞུ་ན། ༡. མཚན་ནི། གཞུང་འདིའི་མཚན་ཆ་ཚང་ལ་ «ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བཤད་པ་འགྲེལ་པ་ལུགས» ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ༢. མཚན་དོན་ནི། ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ན་ «ཆོས་མངོན་པ» དང་། དོན་གྱི་གནད་རྣམས་དེར་ཆུད་པའམ་དེ་ལས་འབྱུང་བས་ན་ «མཛོད» ཅེས་བྱ་ལ། དེའི་དགོངས་དོན་རྣམས་འགྲེལ་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།། ༣. མཚན་འདོགས་ཚུལ་ནི། བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་ནི་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་བ་ཡིན་པས། «བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་མཚན་དུ་བཏགས་པ» ཞིག་ཡིན་ནོ།། ༤. མཆོད་ཡུལ་ནི། རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐོག་མར་བར་ཆད་ཞི་ཞིང་མཐུན་རྐྱེན་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ། བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་རྩ་བའི་བླ་མ་རྣམས་དང་། ཟབ་མོ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཤེས་རབ་སྩོལ་བའི་ལྷ་མཆོག་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་མཛད་པའོ།།
དྲི་བ། ༢༽ སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དང་ཉན་ཐོས་འཕགས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་བསྔགས་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མུན་པ་གཏན་སངས་ཀུན་གཟིགས་པདྨའི་འདབ། །རྒྱས་པའི་སྤྱན་རས་དོན་བཞིན་སྟོན་བཙའ་བས། །སྣང་བའི་བླ་མ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་སྐར་ཚོགས། །ཞབས་རྗེས་སྙེག་པ་དཔེ་ཟླ་མེད་གང་དང་། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མ་རིག་པའི་མུན་པ་མཐའ་དག་གཏན་ནས་སངས་ཤིང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བ་དང་། པདྨའི་འདབ་མ་ལྟར་རྒྱས་པའི་སྤྱན་རས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་གཟིགས་ཏེ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་ཅིང་། བུ་གཅིག་པའི་མ་ལྟར་བརྩེ་བས་སྐྱོང་བར་མཛད་པའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་སྣང་བ་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྐར་གྱི་ཚོགས་བཞིན་དུ། སྟོན་པའི་ཞབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྙེག་པར་བྱེད་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལའང་བསྔགས་ཤིང་ཕྱག་འཚལ་བའོ།།
དྲི་བ། ༣༽ དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་བརྒྱུད་རིམ་དང་། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་མཛད་རྗེས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ནོར་མ་མོ་འོད་སྲུངས་ཀྱིས་བསྡུས་པ། །དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་མཛོད་སྦྱར་ལས། །གཅེས་པ་རྩ་འགྲེལ་མཆོད་སྦྱིན་འདིར་བཀོལ་བ། །དབྱིག་གཉེན་དཔལ་ལྡན་དེ་ལའང་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནོར་རམ། ཆོས་མངོན་པའི་མ་མོ་སྟེ་ཕྱི་མོ་རྣམས་ཐོག་མར་འཕགས་པ་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོས་བསྡུས་ཤིང་། དེ་རྗེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ་སོགས་སྦྱར་བ་ལས། དེ་དག་གི་བཅུད་དམ་གཅེས་པའི་དོན་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། རྩ་བ་དང་འགྲེལ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བར་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་དཔལ་བཟང་པོ་དེ་ཉིད་ལའང་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བསྟོད་ཅིང་གུས་ཕྱག་མཛད་པའོ།།
དྲི་བ། ༤༽ རྩོམ་པ་པོས་གཞུང་འདི་ཉིད་རྩོམ་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་ཇི་ལྟར་མཛད་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཇམ་མགོན་གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་གྱིས། །ཤེས་རབ་སྤྱན་ལ་མཐུ་བསྐྱེད་པས། །གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱི་ངང་ཚུལ་གཏེར། །མངོན་སུམ་གྱུར་པ་འདི་ན་འདོན། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཏེ་གྲུབ་པའི་མིག་སྨན་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་མ་རིག་པའི་ལིང་ཏོག་བསལ་ནས། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ལ་གཟིགས་པའི་མཐུ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པས། གཞུང་ལུགས་ཀུན་གྱི་དགོངས་དོན་གཏིང་ཟབ་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་རྣམས། བདག་གི་བློ་ངོར་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ད་ལམ་ཡི་གེའི་ལམ་དུ་བཀོད་དེ་འདོན་པར་བྱའོ་ཞེས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་མཛད་པའོ།།
དྲི་བ། ༥༽ བཤད་པར་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་རྒྱ་བོད་ཤན་སྦྱར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཤད་པར་བྱ་བ་འདིའི་མཚན། སྐད་གཉིས་ཤན་སྦྱར་ན། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་དྷརྨ་ཀོ་ཥ་ཀཱ་རི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་འཆད་པར་བྱ་བའི་གཞུང་གི་མཚན་ནི། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་གནས་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐད་དུ། ཨ་བྷི་དྷརྨ་ཀོ་ཥ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། ཨ་བྷི་ནི་མངོན་པ། དྷརྨ་ནི་ཆོས། ཀོ་ཥ་ནི་མཛོད། ཀཱ་རི་ཀཱ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྟེ། དོན་དུ་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༦༽ འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའི་མཆོད་བརྗོད་དེ་སུས་མཛད་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ནི་འགྱུར་མཛད་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞུང་འདིའི་དབུར་འཁོད་པའི་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པ་དེ་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པ་མ་ཡིན་པར། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ལས་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་སྒྲ་བསྒྱུར་བར་མཛད་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས། ཆོས་མངོན་པ་ནི་ལྷག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། བསྒྱུར་བ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་སླད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་མཆོག་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༽ བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིའི་ས་བཅད་དམ་བསྡུས་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་མཛད་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདི་ལ་སློབ་དཔོན་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་བཞེད་པ། བཞེད་པ་ལྟར་བརྩམ་པའི་བསྟན་བཅོས། དེ་མཐར་སོན་པའི་ཚུལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ། སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཕྱག །ཇི་ལྟར་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་ལས།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་ས་བཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ན། དང་པོ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་བཞེད་པའི་མཛད་པ་དང་། གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་དངོས་ཀྱི་དོན་དང་། གསུམ་པ་དེ་ཉིད་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་པའི་ཚུལ་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལས་དང་པོ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པར་བཞེད་པའི་སྐབས་སུའང་། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་སྟེ་དོན་ཚན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་བསྟན་པར་མཛད་དོ།།
དྲི་བ། ༨༽ མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཉིད་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་ཡིས་སྟོན་པར་མཛད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དང་པོ་ནི། གང་ཞིག་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཤིང་། །འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་དྲང་མཛད་པ། །དོན་བཞིན་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་གོང་གསལ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་དོན་དུ་སྤངས་རྟོགས་མཐར་ཕྱིན་པ་བརྙེས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དེ་ཕྱག་འཚལ་བར་མཛད་པའོ།།
དྲི་བ། ༩༽ རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། མུན་པ་གཏན་དུ་བཅོམ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རང་གི་དོན་ལས་བསྟོད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་ཀུན་ལ་མུན་པ་གཏན་བཅོམ་ཞིང་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མུན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བརྙེས་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གཏན་ནས་ཡེ་བཅོམ་པ་སྟེ་ཞེས་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་མ་ལུས་པ་བཅོམ་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། མི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའི་གེགས་ཡིན་པས་ན་མུན་པ་ཞེས་བྱ་ཞིང་། དེ་ཉིད་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་གཉེན་པོ་མཐར་ཐུག་པ་བརྙེས་ནས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་མུན་པ་དེ་སླར་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་ཏེ་སྤངས་པས། གཏན་ནས་ཡེ་བཅོམ་པ་ཞེས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༠༽ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མུན་པ་བཅོམ་ཚུལ་དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་འཕགས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མུན་པ་ཙམ་ལས་གཞན་མ་བཅོམ་པར་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་པ་དང་། དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཙམ་ཞིག་བཅོམ་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་བཅོམ་པ་མིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ད་དུང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བཞི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ༡. སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ནི། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྐལ་བ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཕྲ་བའི་དབང་གིས་རྟོགས་དཀའ་བ། དཔེར་ན། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༢. ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་བ་མི་ཤེས་པ་ནི། ཡུལ་ཐག་རིང་བའི་དབང་གིས་རྟོགས་དཀའ་བ། དཔེར་ན། གནས་བརྟན་མོའུ་འགལ་གྱི་བུས་རང་གི་མ་བྱང་ཕྱོགས་འོད་ཟེར་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ༣. དུས་ཀྱིས་བསྐལ་བ་མི་ཤེས་པ་ནི། དུས་ཡུན་རིང་བའི་དབང་གིས་རྟོགས་དཀའ་བ། དཔེར་ན། ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་ལེགས་སྐར་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་མ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། ། ༤. དོན་རབ་ཏུ་མཐའ་ཡས་པས་མི་ཤེས་པ་ནི། དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བས་རྟོགས་དཀའ་བ། དཔེར་ན། མོང་འགལ་གྱི་བུས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་། འགྲོ་བ། སྐྱེ་གནས། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་མི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནས་མུན་པ་མཐའ་དག་གཏན་ནས་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༽ གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འགྲོ་བ་ཇི་ལྟར་འདྲེན་པར་མཛད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་པ་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བསྟོད་པ་ནི། འཁོར་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྒལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་འདམ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེར་བྱིང་བ་སྐྱབས་མེད་པ་ལས་འགྲོ་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་བརྐྱང་བ་དག་གིས། སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲངས་པར་མཛད་པ་དེ་ཡང་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་ཡིན་གྱི། རྫུ་འཕྲུལ་དང་དམ་པ་སྦྱིན་པའི་མཐུས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། འཁོར་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་གནས་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་བརྒལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་འདམ་རྫབ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་དུ་བྱིང་ཞིང་སྐྱབས་མེད་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེའི་ཕྱག་བརྐྱང་སྟེ་འདྲེན་པར་མཛད་པ་ཡིན། འདྲེན་ཚུལ་དེ་ཡང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་ཙམ་གྱིས་མ་ཡིན་པར། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་སྒོ་ནས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་འདྲེན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་དེ་ལ་བདག་ཅག་གིས་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།
དྲི་བ། ༡༢༽ སློབ་དཔོན་གྱིས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་དམ་བཅའ་ཇི་ལྟར་མཛད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་གམ་གོ་དོན་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་པ་ཇི་ལྟར་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རབ་བཤད་བྱ། །ཕྱག་བྱས་ནས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། སློབ་མ་འཆོས་པས་བསྟན་བཅོས་ཏེ་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ། དེ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོང་དུ་སྟོན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། ད་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་མཛད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ནམ་ངེས་ཚིག་ནི། མ་རིག་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཞིང་། སློབ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལེགས་པར་འཆོས་པར་བྱེད་པས་ན་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་ལ། སྐབས་འདིར་བཤད་པར་བྱ་བའི་གཞུང་དེ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་བའོ།།
དྲི་བ། ༡༣༽ དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་པ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་ཆོས་གང་དག་ཚང་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་མངོན་ཤེས་རབ་དྲི་མེད་རྗེས་འབྲངས་བཅས། །- ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དྲི་མ་ནི་ཟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་མེད་པ། རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་དེ་ཡང་དྲི་མ་སྟེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པར། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་བྱ་ཞིང་། དེ་ཡང་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་རྗེས་འབྲངས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལ་སོགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།
དྲི་བ། ༡༤༽ ཀུན་རྫོབ་བམ་བརྡའི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་པ་གང་ལ་གོ་དགོས་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་གང་དང་གང་འདུས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཐོབ་བྱ་ཕྱིར་གང་དང་བསྟན་བཅོས་གང་། །-དེ་ཐོབ་བྱ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཟག་བཅས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པ་གང་དང་། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་གང་ལ་བརྡའི་ཆོས་མངོན་པར་བཞག་གོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྟེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམས་རང་གི་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་དེ་དག་དང་། གཞན་ཡང་དོན་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལའང་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་ནས་བརྡའི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༥༽ ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་གྱི་ངེས་ཚིག་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ངེས་པའི་ཚིག་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་མངོན་པ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་པའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཞེས་བྱ་ལ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་འམ། ཡང་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དེ་གཉིས་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།
དྲི་བ། ༡༦༽ བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་མཛོད་ཅེས་མཚན་འདོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདིར་དེ་དོན་དུ་ཡང་དག་ཆུད་ཕྱིར་རམ། །འདིའི་གནས་དེ་ཡིན་པས་ཆོས་མངོན་མཛོད། །-བསྟན་བཅོས་འདི་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཆོས་མངོན་པ་དེ་དོན་དུ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་དེ་འདིར་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནོར་གཅེས་པ་དག་ནང་དུ་འཇོག་པ་དེ་ལ་མཛོད་ཅེས་གྲགས་པས་སམ། ཆོས་མངོན་པ་དེ་ལས་འདི་ཕྱུང་བས་འདིའི་གནས་ཆོས་མངོན་པ་དེ་ཡིན་པས་ནོར་གཅེས་པ་འདོན་ས་ལ་མཛོད་དུ་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཆེན་མོ་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྟན་བཅོས་འདི་ལ་མཛོད་ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་སྟེ། དང་པོ་ནི། རལ་གྲི་ཤུབས་སུ་ཆུད་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་མངོན་པའི་དོན་རྣམས་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ནང་དུ་ཡང་དག་པར་ཆུད་ཅིང་ཚུད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་ནོར་གཅེས་པ་རྣམས་མཛོད་ཀྱི་ནང་དུ་འཇོག་པ་བཞིན་དུ། དོན་གྱི་གནད་རྣམས་འདིར་བཞག་པའི་ཆ་ནས་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་།
གཉིས་པ་ནི། མཛོད་ཁང་ནས་ནོར་བཏོན་པ་བཞིན་དུ། བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པའི་བྱེ་བྲག་བཤད་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་ཕྱུང་ཞིང་བཏོན་པ་ཡིན་པས། འདིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་གནས་དེ་ལ་མཛོད་དུ་གྲགས་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་བསྟན་བཅོས་འདི་ལའང་མཛོད་ཅེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༧༽ ཆོས་མངོན་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་དེ་ས་བཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་རུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་པ་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་ལ། སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་དགོས་དོན། འཇུག་བདེ་བའི་ཕྱིར་བསྡུས་དོན། ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དོན་གསུམ་ལས།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་མངོན་པའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཚུལ་ལ། སློབ་མ་རྣམས་གཞུང་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དགོས་དོན་བསྟན་པ་དང་། གཞུང་དོན་ལ་འཇུག་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་བསྡུས་དོན་བསྟན་པ། དོན་དེ་དག་ལེགས་པར་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ཚིག་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པར་མཛད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༨༽ འགྲོ་བ་རྣམས་སྲིད་པའི་མཚོ་ལ་འཁྱམས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དེ་ལྡོག་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དང་པོ་ནི། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་མེད་པར་ཉོན་མོངས་རྣམས། །གང་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་སྲིད་མཚོ་འདིར་འཁྱམས་ཏེ། །དེ་བས་དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་སོ་ལོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་རྣམས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་འཁྱམས་དགོས་པའི་རྩ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མ་ཞི་བའི་དབང་གིས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདིར་འཁྱམས་དགོས་པ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་དེ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་ཞི་བའི་ཐབས་གཞན་མེད་པར་བསྟན་པའོ།།
དྲི་བ། ༡༩༽ སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པའི་གཞུང་འདི་གསུངས་དགོས་པའི་དགོངས་གཞི་གཙོ་བོ་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་ལ། ཉོན་མོངས་པ་མ་ཞི་བས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་འདིར་འཁྱམས་པའོ། །དེ་བས་ཆོས་མངོན་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་སློབ་མས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་མི་ནུས་པར་གཟིགས་ནས་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དུ་ཆོས་མངོན་པ་འདི་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས། གལ་ཏེ་ཆོས་མངོན་པ་འདི་མ་བསྟན་ན་སློབ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་མི་ནུས་པར་གཟིགས་ནས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་སྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༠༽ རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་གི་མཐར་ «ལོ» ཞེས་སྦྱར་བའི་དགོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པའི་བྱུང་ཚུལ་ལ་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་བཟུང་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལོ་ཞེས་པ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སིལ་བུར་བཤད་ལ། བཙུན་པ་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་ནས་བཞག་སྟེ། བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ། སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སྙེག་གོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྩ་བར་ «སྟོན་པས་གསུངས་སོ་ལོ» ཞེས་ «ལོ» འི་སྒྲ་སྦྱར་བ་ནི། གཞན་གྱི་ལུགས་སམ་གྲགས་པ་བརྗོད་པའི་དོན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། ཆོས་མངོན་པ་འདི་ནི་ཐོག་མར་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དུ་མར་སིལ་བུར་གསུངས་པ་ལས། ཕྱིས་སུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བཙུན་པ་ཆོས་སྐྱོབ་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་དུ་མ་ལས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཚོམས་སུ་བཅིངས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ལུགས་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་སྙེག་པའམ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༡༽ ཆོས་མངོན་པར་བསྟན་པའི་བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་དེ་དག་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་དག་ཆོས་མངོན་པར་བསྟན་པ་ལ་རག་ལས་པའི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱ་རྒྱུའི་ཆོས་ནི་ཟག་བཅས་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་མངོན་པའི་གཞུང་ལས་བསྟན་པའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། ཆོས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྐབས་སུ། རྩ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༢༽ ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་པ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དང་། དེའི་མཚན་ཉིད་དམ་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཟག་བཅས་གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ། །ཟག་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར། ། -ལམ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ཟག་བཅས་སུ་འཇོག །དེ་དག་ལ་དམིགས་པས་ཟག་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་པ་ནི། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་པའི། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱ་བ་ཡིན། དེ་དག་ལ་ཟག་བཅས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཆོས་དེ་དག་དམིགས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཟག་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༣༽ འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་ནས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་སྲིད་ན། དེ་གཉིས་ཟག་བཅས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འོ་ན་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་པས་ཀྱང་ཟག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཟག་བཅས་སུ་མི་ཐལ་ལམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ལ་དམིགས་པས་ཟག་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་མོད་ཀྱང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ནི་ཟག་མེད་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ལོག་ལྟ་ལྟ་བུའི་ཟག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་མོད། འོན་ཀྱང་དེ་གཉིས་ནི་ཟག་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ལས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པའམ་ཇེ་འཕེལ་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་གཉིས་ལ་ཟག་མེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༤༽ ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་གསུམ་ཡང་སྟེ། །-ཟག་པ་མེད་པ་ནི་འདུས་བྱས་ལས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གསུམ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་གཉིས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཅིག་པུ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་པ་གསུམ་ནི། འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མིན་པའི་འགོག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༥༽ འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། །དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པའོ། །- དེ་ལ་ནམ་མཁའ་ནི་མི་སྒྲིབ་པ་སྟེ་གང་ན་གཟུགས་ཀྱི་གོ་འབྱེད་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་གིས་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་གོ་སྐབས་མི་སྒྲིབ་ཅིང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རང་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་པར། གཟུགས་ཅན་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་གནས་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༢༦༽ སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཞེས་པའི་གོ་དོན་དང་། མིང་དེ་ཇི་ལྟར་བཏགས་པའི་ཚུལ་གྱི་བཤད་པ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང་། །བྲལ་བའོ་སོ་སོར་སོ་སོར་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འགོག་པ་ནི། གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པ་སྟེ། བ་ལང་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་རྟ་ལ་བ་ལང་གི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་གནས་ལུགས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ཤེས་རབ་དེ་ཡིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བ་དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་ཅེས་བྱའོ། །མིང་འདོགས་ཚུལ་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་ལས། བར་གྱི་ཚིག་ «ཐོབ་པའི» ཞེས་པ་དེ་མི་མངོན་པར་བྱས་ནས་བཏགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། བ་ལང་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་རྟ་ལ། བར་གྱི་ཚིག་བསྡུས་ནས་ «བ་ལང་གི་ཤིང་རྟ» ཞེས་བརྗོད་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༧༽ སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དེ་རྫས་གཅིག་གམ་མང་པོ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་། གལ་ཏེ་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་འབྱུང་ངམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གཅིག་ཁོ་ནའམ་མང་པོ་ཞེ་ན། ལྡན་པའི་ཆོས་སོ་སོ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པས་བྲལ་བའི་རྫས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོ་དེ་སྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང། ལྷག་མའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་འགོག་པ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར། སྤང་བྱ་ལྡན་པའི་ཆོས་སོ་སོ་ཇི་སྙེད་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་དག་དང་བྲལ་བའི་འགོག་པའི་རྫས་ཀྱང་སོ་སོ་དེ་སྙེད་པ་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། གལ་ཏེ་འགོག་པ་ཐམས་ཅད་རྫས་གཅིག་ཡིན་ན། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་མཐོང་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཚེ། སྒོམ་སྤང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགོག་པ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་ལྷག་མ་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྒོམ་སྤང་གི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༨༽ འགོག་པ་ལ་ «འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ» ཞེས་བཤད་པའི་དོན་ངོ་མ་དེ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འགོག་པ་ནི་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེ་ན། ཚིག་འདིའི་དོན་འདི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འདི་ཡང་གང་གི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་འདྲ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞུང་ལས་འགོག་པ་ནི་ «འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ» ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། ཆོས་གཞན་དང་འདྲ་ས་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ལ་ཟེར་བ་མིན་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཞིག་ཡིན། དེའི་དོན་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་འགོག་པ་འདི་ནི་ཆོས་གཞན་གྱི་ «སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ» ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ལ། འདི་ཉིད་ཆོས་གཞན་གྱི་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། འགོག་པ་ལ་རྟག་པ་དང་ཟག་མེད་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་གཞན་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༩༽ སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཞེས་པ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དང་། དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྐྱེ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པ། །འགོག་གཞན་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་པས། །ཆོས་མ་འོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པའི་འགོག་པ་བྲལ་བ་ལས་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མིན་པས་འགོག་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་འོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་ཅིང་། སྐྱེ་བར་མི་སྟེར་བའི་འགོག་པ་ཞིག་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་བྲལ་བའི་འགོག་པ་སྟེ་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།
དྲི་བ། ༣༠༽ སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་དཔེ་མཚོན་ཇི་ལྟར་སྦྱར་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཡང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་ཡིད་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཡེངས་པའི་གཟུགས་གཞན་རྣམས་དང་། སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་གང་ཡིན་པ་དག་ནི་འདས་པར་འགྱུར་ལ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་དག་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འགོག་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར། ཆོས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་གཟུགས་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ (དཔེར་ན་ལྷ་སྐུ་མཛེས་པོ་ཞིག་) ལ་བལྟ་བཞིན་དུ་གཡེངས་པའི་ཚེ། དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་གཟུགས་གཞན་རྣམས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མིག་སོགས་ཀྱི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པར་དུས་འདས་པར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་དགོས་པའི་མིག་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི། ཕྱིས་སུ་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་ཏེ། དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་པོ་ལ་འདས་པའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཚེ་རྣམ་ཤེས་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པར་གཏན་དུ་འགོག་པ་དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།
དྲི་བ། ༣༡༽ མཛོད་ཀྱི་གནས་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་བསྡུས་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཚུལ་དུ་ཇི་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནམ?
✍️ བསྟན་བཅོས་འདིའི་བརྗོད་བྱ་མཐའ་དག་བསྡུ་ན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ཡིན། དེ་ཉིད་གནས་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་པའི་ཚེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་པས། དེའི་ལྷག་མ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྤྱི་་ལྡོག་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི། གནས་དང་པོ་ཁམས་བསྟན་པ་དང་། གནས་གཉིས་པ་དབང་པོ་བསྟན་པ་སྟེ་ཐོག་མའི་གནས་གཉིས་པོ་དེ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༢༽ ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་གནས་གསུམ་པོ་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
✍️ ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་ཚེ། འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལ། གང་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ (བཅུད་) དང་། གང་དུ་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་གནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་སྐྱེ་གནས་བཞི་དང་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ནི། གནས་གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་ཅིང་། འཁོར་བ་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གཙོ་བོ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཡིན་པས། ལས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི་གནས་བཞི་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་གཞག་ནི་གནས་ལྔ་པ་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་མཛད་དོ།།
དྲི་བ། ༣༣༽ ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པའི་སྐབས་སུ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་གང་ཟག་དང་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
✍️ ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའི་ཚེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐོབ་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དང་། གང་དུ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཁམས་གསུམ་དང་། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ནི་གནས་དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་ལ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་དམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་བམ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། དེའི་རྣམ་གཞག་ནི་གནས་བདུན་པ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ་ཞི་གནས་ཀྱི་སྐོར་ནི་གནས་བརྒྱད་པ་སྙོམས་འཇུག་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་མཛད་དོ།།
དྲི་བ། ༣༤༽ མཛོད་ཀྱི་གནས་སྔ་ཕྱི་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་གོ་རིམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
✍️ གནས་བརྒྱད་ཀྱི་གོ་རིམ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དང་པོར་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་པའི་ཞོར་ལ་དབང་པོ་ཞེས་སྨོས་པས། དེ་འཆད་ཕྱིར་དབང་པོ་བསྟན་པ་གསུངས། དེར་ཁམས་གསུམ་གྱི་མིང་སྨོས་པས་དེ་འཆད་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་གསུངས། འཇིག་རྟེན་དེ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པར་ལས་ཀྱིས་བྱས་པར་སྟོན་ཕྱིར་ལས་བསྟན་པ་གསུངས། ལས་ཀྱི་ཀུན་སློང་ནི་ཉོན་མོངས་ཡིན་པས་དེ་འཆད་ཕྱིར་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པ་གསུངས། ཕྲ་རྒྱས་དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟོན་ཕྱིར་ལམ་བསྟན་པ་གསུངས། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་བམ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་འཆད་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་གསུངས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཛོད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའི་ནང་ནས་ཐུན་མོང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་མཐར་སྙོམས་འཇུག་བསྟན་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནས་སྔ་མ་སྔ་མའི་ཤུགས་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འདྲེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༥༽ འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་གམ་གོ་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། རྐྱེན་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཡོད་དམ་མེད?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྐྱེན་རྣམས་འདུས་ཤིང་ཕྲད་ནས་བྱས་པ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། རྐྱེན་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་མ་འདུས་ཤིང་ཕྲད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱས་པའམ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གཅིག་རང་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༦༽ འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཕུང་པོ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ཀྱང་། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་། །- དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལ་སོགས་པ། ཚོར་བའི། འདུ་ཤེས་ཀྱི། འདུ་བྱེད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དེ་དག་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི། རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྡུ་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༧༽ འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དུས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་ཉིད་དུས་གཏམ་གཞི་དང་། །ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་གཞི་དང་བཅས། །- འདས་ད་ལྟ་མ་འོངས་པས་སམ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟ་བའི་ཕྱིར་དུས་རྣམས་དང་།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཅས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་རྣམས་ཟ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། འདུས་བྱས་ལ་དུས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གིས་ཀྱང་བསྟན་པར་མཛད་དོ།།
དྲི་བ། ༣༨༽ གཏམ་གྱི་གཞི་ཞེས་པའི་གོ་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། འདུས་བྱས་ལ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཏམ་ནི་ངག །དེའི་གཞི་ནི་མིང་སྟེ་དོན་དང་བཅས་པའི་གཞི་སྨོས་པས་འདུས་བྱས་ནི་གཏམ་གྱི་གཞི།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པའི་ངག་ལ་ཟེར་ཞིང་། ངག་དེའི་འཇུག་པའི་གཞི་ནི་དོན་སྟོན་པའི་མིང་ཚིག་རྣམས་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་དོན་དང་བཅས་པའི་ངག་གི་བརྗོད་བྱའི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན། གཏམ་གྱི་གཞི་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༩༽ ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་ཞེས་པ་གང་ལ་གོ་དགོས་པ་དང་། འདུས་བྱས་ལ་མཚན་དེ་ལྟར་འདོགས་དགོས་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཟེར་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མྱང་འདས་དེ་ཡོད་པའམ་དེ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ན། འདུས་བྱས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བཅས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༤༠༽ གཞི་དང་བཅས་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཞིའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་དེའི་གོ་དོན་ཇི་ལྟར་བཞག་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་གཞི་དང་བཅས་པ་དག་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་ཚིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དག་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞི་དང་བཅས་པ་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། གཞི་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ན་གཞི་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་། འདིར་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ལ་གོ་དགོས་སོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་འཇུག་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ།།
དྲི་བ། ༤༡༽ ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་དག་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་པའི། །ཕུང་པོའང་དེ་དག་འཐབ་བཅས་དང་། །- འདུས་བྱས་གང་དག་གིས་ནང་གི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་འབྱུང་བས་དེ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ། ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས། དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་ནི། ཕུང་པོ་དེ་དག་ལས་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པ་ནི། ཕུང་པོ་དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོར་ན་ཉོན་མོངས་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བཏགས་པའོ།།
དྲི་བ། ༤༢༽ ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་འཐབ་བཅས་ཞེས་བརྗོད་དོན་ཅི་ཡིན་པ་དང་། དེའི་གོ་དོན་ཟག་བཅས་དང་ཇི་ལྟར་མཚུངས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཐབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འཐབ་བཅས་ཀྱང་སྟེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཐབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གིས་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་འཐབ་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་བྱས་པའམ། དེ་དག་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ན་འཐབ་བཅས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་ན་ཟག་བཅས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ཚུལ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༤༣༽ ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་། ལྟ་གནས་དང་། སྲིད་པ་ཞེས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རྣམས་ཀྱི་གོ་དོན་རེ་རེ་ནས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་། །ལྟ་གནས་སྲིད་པའང་དེ་དག་ཡིན། །- འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ། དེ་འདི་ལས་ཀུན་འབྱུང་བས་ཀུན་འབྱུང་དང་། འཇིག་པས་འཇིག་རྟེན་དང་། འདི་ལ་ལྟ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་གནས་པ་ན་ལྟ་བའི་གནས་པ་དང་། འབྱུང་བས་ན་སྲིད་པའང་སྟེ། དེ་དག་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དོན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ།
༡. སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དང་མི་མཐུན་ཞིང་། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ༢. ཀུན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ལས་ཀུན་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ༣. འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ༤. ལྟ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སོགས་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱས་ཤིང་གནས་པའི་ཕྱིར། ༥. སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་མཐུན་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ།།
དྲི་བ། ༤༤༽ ཆོས་མངོན་པའི་གཞུང་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། གཟུགས་དེ་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཟུགས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན། །ལྔ་དང་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་ཉིད། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི། མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་དོན་ལྔ་དང་། རྣམ་པ་རིག་བྱེད་མིན་པ་ཉིད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དབྱེ་ན། རྩ་བའི་ཆ་ནས་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། དང་པོ་ནི། ནང་གི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལྔ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་བཅས་དང་།
གཉིས་པ་ནི། ཕྱིའི་དོན་ནམ་ཡུལ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་བཅས་དང་། གསུམ་པ་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཏེ་གཅིག་བཅས། བསྡོམས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དབྱེ་བ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ།།
དྲི་བ། ༤༥༽ དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལྔ་པོའི་ངོ་བོ་དང་བྱེད་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རྟེན། །མིག་ལ་སོགས་གཟུགས་དང་བ་རྣམས། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དབང་པོ་ལྔ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་མིག་ལ་སོགས་གཟུགས་དང་བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཏེ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་ཚན་དབང་པོ་ལྔ་པོ་ནི། རང་རང་གི་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་ལྔ་པོ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་གཟུགས་ཅན་དང་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་དྭངས་ཤིང་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་སོ།།
དྲི་བ། ༤༦༽ དབང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ལུང་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལུང་ལས། དགེ་སློང་དག་མིག་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་རྒྱུར་བྱས་པ་གཟུགས་དང་བའོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། དགེ་སློང་དག་མིག་གི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅིག་སྟེ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་པོ་རྒྱུར་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ཤིན་ཏུ་དྭངས་ཤིང་གསལ་བ་ཞིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབང་པོ་གཞན་བཞི་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༤༧༽ གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཟུགས་རྣམ་གཉིས་དང་རྣམ་ཉི་ཤུ། །དོན་ལྔ་ལས། རེ་ཞིག་གཟུགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས། དང་པོ་བཞི་སྟེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དབྱིབས་ནི་བརྒྱད་དེ། རིང་པོ་ནས་ཕྱ་ལེ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐུག་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡུལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དབྱེ་ན། རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་ཏེ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཡོད། དེ་ལས་ཁ་དོག་ལ་རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་སྟེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་བཅས་བཞི་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་གཞན་རྣམས་ནི་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། དབྱིབས་ལ་ནི་བརྒྱད་དེ། རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་དང་། ལྷམ་པ་དང་། ཟླུམ་པོ་དང་། མཐོ་བ་དང་། དམའ་བ་དང་། ཕྱ་ལེ་བ་དང་། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༤༨༽ གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་རེ་རེ་ནས་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཡང་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། སྔོ། སེར། དམར། དཀར། རིང་། ཐུང་། ལྷམ་པ། ཟླུམ་པོ། མཐོ། དམའ། ཕྱ་ལེ། ཕྱ་ལེ་མ་ཡིན་པ། སྤྲིན། དུ་བ། རྡུལ། ཁུག་སྣ། གྲིབ་མ། ཉི་མ། སྣང་། མུན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ༡. སྔོན་པོ། ༢. སེར་པོ། ༣. དམར་པོ། ༤. དཀར་པོ། ༥. རིང་བ། ༦. ཐུང་བ། ༧. ལྷམ་པ། ༨. ཟླུམ་པོ། ༩. མཐོ་བ། ༡༠. དམའ་བ། ༡༡. ཕྱ་ལེ་བ། ༡༢. ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ། ༡༣. སྤྲིན། ༡༤. དུ་བ། ༡༥. རྡུལ། ༡༦. ཁུག་སྣ། ༡༧. གྲིབ་མ། ༡༨. ཉི་མ། ༡༩. སྣང་བ། ༢༠. མུན་པ་བཅས་ཉི་ཤུ་སྟེ། རྩ་བའི་ཚིག་རྐང་ལྟར་ན་ཉི་ཤུ་ཞེས་འབྱུང་ཡང་། འགྲེལ་པའི་སྐབས་སུ་གཞན་གྱིས་ནམ་མཁའི་མདོག་བསྣན་ནས་ཉེར་གཅིག་ཏུའང་འཆད་པ་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༤༩༽ གཟུགས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ལས་ཁ་དོག་ཁོ་ན་དང་། དབྱིབས་ཁོ་ན་དང་། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དང་པོ་བཞི་དང་ཐ་མ་བཞི་ཁ་དོག་ཁོ་ན། རིང་སོགས་བརྒྱད་དབྱིབས་ཁོ་ན། ལྷག་མ་བཞི་གཉིས་ཀའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་དག་ལས། ༡. ཁ་དོག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་བརྒྱད་དེ། རྩ་བའི་ཁ་དོག་བཞི་ (སྔོ་སེར་དམར་དཀར་) དང་། ཐ་མ་བཞི་ (གྲིབ་མ་དང་། ཉི་མ་དང་། སྣང་བ་དང་། མུན་པ་) བཅས་སོ།། ༢. དབྱིབས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ བརྒྱད་དེ། རིང་བ་དང་། ཐུང་བ་དང་། ལྷམ་པ་དང་། ཟླུམ་པོ་དང་། མཐོ་བ་དང་། དམའ་བ་དང་། ཕྱ་ལེ་བ་དང་། ཕྱ་ལེ་བ་མ་ཡིན་པ་བཅས་སོ།། ༣. གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་བཞི་སྟེ། སྤྲིན་དང་། དུ་བ་དང་། རྡུལ་དང་། ཁུག་སྣ་བཅས་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་དོ།།
དྲི་བ། ༥༠༽ སྒྲ་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། །སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ། སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་རྣམ་པ་བཞི། དེ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་དུ་ཕྱེ་བས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྒྲ་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དབྱེ་ན་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དང་པོར་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། དབང་པོས་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ (དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའི་ངག་ལྟ་བུ་) དང་། དབང་པོས་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ (དཔེར་ན་ཆུ་སྒྲ་དང་རླུང་སྒྲ་ལྟ་བུ་) གཉིས་སུ་ཡོད། དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ (དོན་བརྗོད་པའི་སྒྲ་) དང་། སེམས་ཅན་དུ་མི་སྟོན་པ་ (དོན་མི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་) གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས་བཞིར་འགྱུར། བཞི་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ (སྙན་པ་) དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ (མི་སྙན་པ་) གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བས། ཁྱོན་བསྡོམས་པས་སྒྲ་ཡི་དབྱེ་བ་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༥༡༽ རོ་དང་དྲིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་དཔེར་བརྗོད་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རོ་ནི་རྣམ་དྲུག་དྲི་རྣམ་བཞི། །- རོ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མངར་སྐྱུར། ལན་ཚྭ། ཚ། ཁ། བསྐ་བའོ། །དྲི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དྲི་ཞིམ་པ། ང་བ། མཉམ་པ། མི་མཉམ་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རོ་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དྲུག་སྟེ། མངར་བ་དཔེར་ན་བུ་རམ་དང་ཀ་ར་ལྟ་བུ། སྐྱུར་བ་ དཔེར་ན་རྒུན་འབྲུམ་དང་ཞོ་སྐྱུར་ལྟ་བུ། ལན་ཚྭ་བ་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཚྭ་ལྟ་བུ། ཚ་བ་དཔེར་ན་སྨན་སྒ་དང་པི་པི་ལིང་ལྟ་བུ། ཁ་བ་ དཔེར་ན་ཏིག་ཏ་དང་ནིམ་པ་ལྟ་བུ། བསྐ་བ་དཔེར་ན་ཨ་རུ་ར་དང་ཤིང་ཐོག་མ་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་བཅས་སོ།། ༢. དྲི་ཡི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དབྱེ་བ་བཞི་སྟེ། དྲི་ཞིམ་པ་དཔེར་ན་ཙན་དན་དང་གུར་གུམ་གྱི་དྲི་ལྟ་བུ། དྲི་ང་བ་དཔེར་ན་སྒོག་པ་དང་ཤིང་ཀུན་གྱི་དྲི་ལྟ་བུ། དྲི་མཉམ་པ་ནི་འབྱུང་བ་སྙོམས་པར་བྱེད་པ་དཔེར་ན་ཟས་དཀྱུས་མའི་དྲི་ལྟ་བུ། དྲི་མི་མཉམ་པ་ནི་འབྱུང་བ་འཁྲུག་པར་བྱེད་པ་དཔེར་ན་དུག་རིགས་ཀྱི་དྲི་ལྟ་བུ་བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༥༢༽ རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། གཟུགས་ཁམས་སུ་དེ་དག་ལས་གང་དག་མེད་པར་བཞེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་བདག་ཉིད་དོ། །རེག་བྱ་བཅུ་གཅིག་སྟེ། འབྱུང་བ་བཞི། འཇམ། རྩུབ། ལྕི། ཡང་། གྲང་། བཀྲེས། སྐོམ་པ་བཅུ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད། གཟུགས་ཁམས་ན་ཕྱི་མ་གཉིས་མེད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དབྱེ་ན་བཅུ་གཅིག་ཡོད་དེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ (ས་ཆུ་མེ་རླུང་) དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རེག་བྱ་བདུན་ཏེ། འཇམ་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། ལྕི་བ་དང་། ཡང་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་བཅས་སོ། །དེ་དག་ལས་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་གཉིས་ནི་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་མེད་དེ། ཁོང་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཟས་ཀྱིས་འཚོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་ལ་བཀྲེས་སྐོམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༥༣༽ རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཡེང་དང་སེམས་མེད་པ་ཡི་ཡང་། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྗེས་འབྲེལ་གང་། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །སེམས་གཡེང་བ་དང་། སེམས་མེད་པ་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་གནས་པ། ཡང་ཞེས་པ་མ་ཡེངས་སེམས་བཅས་ཀྱི་སྐབས་ཐམས་ཅད། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་གང་གི་རྒྱུན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་རྒྱུ་བྱས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དང་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པར་བརྗོད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཞེས་པ་ནི། འབྱུང་བ་བཞི་རྒྱུར་བྱས་ནས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་ཆོས་གོ་བདེ་བར་བཤད་ན་འདི་ལྟར་ཡིན། ༡. ངོ་བོ་ནི། དགེ་བ་ (དཔེར་ན་སོ་ཐར་གྱི་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་) དང་། མི་དགེ་བ་ (དཔེར་ན་སྡོམ་མིན་ནམ་རྟག་ཏུ་སྲོག་གཅོད་པའི་དམ་བཅའ་ལྟ་བུ་) གང་རུང་གི་ངོ་བོར་གནས་པའི་རྒྱུན་ཞིག་ཡིན། འདི་ལ་ལུང་མ་བསྟན་མེད། ༢. ཁྱད་ཆོས་གཙོ་བོ་ནི། རང་རྒྱུད་ལ་སྡོམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་སྐྱེས་ཟིན་ནས། སེམས་དགེ་བ་དེ་ལས་གཞན་དུ་གཡེངས་པའི་དུས་དང་། གཉིད་ལོག་པའམ་མཉམ་པར་བཞག་པ་སོགས་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་སུའང་། དགེ་མི་དགེའི་རྒྱུན་དེ་བར་མ་ཆད་པར་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་གོ། (དཔེར་ན། དགེ་སློང་ཞིག་གཉིད་ལོག་སྡོད་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བ་དྲན་བཞིན་པ་མེད་ཀྱང་། རྒྱུད་ལ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པའི་གཟུགས་དེ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་གནས་པ་ལྟ་བུའོ།།) ༣. མིང་དོན་ནི། ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་མངོན་གྱུར་པ་ (ཕྱག་འཚལ་བ་དང་ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་) རྣམས་ཀྱིས་ནི། རང་གི་ཀུན་སློང་གཞན་ལ་རིག་པར་བྱེད་པས་ན་ «རྣམ་པར་རིག་བྱེད་» ཅེས་བྱ་ལ། འདི་ནི་དེ་ལྟར་གཞན་ལ་རིག་པར་བྱེད་པ་མིན་པར། རང་རྒྱུད་ལ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་ན། «རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས» ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༥༤༽ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་དེ་རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སམ་མི་གཏོགས?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་ཀྱང་འདིར་གཏོགས།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་། འབྱུང་བ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཡིན་པ་དང་། རང་གི་ཀུན་སློང་གཞན་ལ་རིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༥༥༽ འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ལ་ཁམས་དང་ཆེན་པོ་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ལྟར་འདོགས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འབྱུང་བ་དག་ནི་ས་ཁམས་དང་། །ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ཁམས་རྣམས། །-བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁམས་སོ། །གཟུགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཉིད་དུ་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཆེན་པོའམ་བྱ་བ་ལ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དག་ལ་དེ་རྣམས་ཆེན་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་དག་གིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ (སྲ་བ་ལ་སོགས་པ་) འཛིན་པ་དང་། རང་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུའི་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་ནི། འབྱུང་འགྱུར་གྱི་གཟུགས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་གཞི་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་དང་ལས་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༥༦༽ འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བྱེད་ལས་རྣམས་སོ་སོར་ཇི་ལྟར་ངེས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཛིན་པ་ལ་སོགས་ལས་སུ་གྲུབ། །ས་གཤེར་དྲོ་ཉིད་གཡོ་བ་རྣམས། །-དེ་དག་གི་ལས། འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྡུད་སྨིན་གཡོ་བའི་ལས་སུ་གྲུབ་བོ། །འདིའི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱིས་གསལ་ཏེ་སྲ་གཤེར་དྲོ་ཉིད་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་དང་བྱེད་ལས་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། ༡. སའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པ་ཡིན་ལ། བྱེད་ལས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ༢. ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་གཤེར་བ་ཡིན་ལ། བྱེད་ལས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་དང་། ༣. མེའི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཚ་ཞིང་དྲོ་བ་ཡིན་ལ། བྱེད་ལས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ༤. རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་ཡིན་ལ། བྱེད་ལས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ།།
དྲི་བ། ༥༧༽ འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་དང་། དོན་དམ་པའི་འབྱུང་བ་བཞི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཐ་སྙད་དུ། །ཁ་དོག་དབྱིབས་ལ་ས་ཞེས་བརྗོད། །ཆུ་མེ་ཡང་ངོ་རླུང་ཚོགས་ཁམས། །ཉིད་ཡིན་དེ་དང་འདྲ་བའང་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཐ་སྙད་དུ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་བསྟན་ནས་དེ་ལ་ས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་མེ་ལ་ཡང་ངོ་། །རླུང་ཚོགས་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་ཀྱང་རླུང་དུ་འདོགས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁ་དོག་དབྱིབས་ལའང་བརྗོད་པ་སྔར་གྱི་དེ་དང་འདྲ་བའང་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ས་ཞེས་གྲགས་པ་དེ་ནི། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་པ་ཞིག་སྟེ། དཔེར་ན་ས་ནག་པོ་དང་། ས་གྲུ་བཞི་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མིག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཡིན་པ་ལས། དོན་དམ་པའི་འབྱུང་བ་ས་ཁམས་ (སྲ་བའི་རང་བཞིན་) དེ་མ་ཡིན། ཆུ་དང་མེ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་བཏགས་པ་ཡོད། འོན་ཀྱང་རླུང་གི་སྐབས་སུ། འབྱུང་བ་རླུང་ཁམས་ (ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་རེག་བྱ་) དེ་རང་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རླུང་ཞེས་འདོགས་པ་ཡོད་ལ། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ (དཔེར་ན་རླུང་ནག་འཚུབ་མ་ལྟ་བུ་) ལའང་རླུང་ཞེས་བརྗོད་པ་སྔ་མ་དག་དང་འདྲ་བ་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༥༨༽ གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ «གཟུགས་སུ་རུང་བ» ཞེས་པའི་དོན་གང་ལ་ཐུག་པ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཇི་ལྟར་མཛད་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་སྟོན་པས། དགེ་སློང་དག །གཟུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་གཟུགས་སུ་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིས་གཟུགས་སུ་རུང་ཞེ་ན། ལག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་རེག་ན་ཡང་གཟུགས་སུ་རུང་ངོ་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས། སློབ་དཔོན་གཟུགས་སུ་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱར་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་གནོད་པ་གང་ཞེ་ན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་(བ)སྐྱེད་པའོ་ཞེས་གསུང་།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པའི་མདོ་ལས་གཟུགས་སུ་ཡོད་ཅིང་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་དོན་ནི། ལག་པའི་རེག་པ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་བྱར་རུང་བ་ལ་ཟེར། སློབ་དཔོན་གྱིས་དེའི་དོན་འགྲེལ་དུས། གཟུགས་སུ་རུང་བ་ཞེས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱར་རུང་བ་སྟེ། རྐྱེན་གཞན་དང་ཕྲད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པའམ་ཉམས་པར་འགྱུར་རུང་བ་དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༥༩༽ གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བར་ཕྱེ་ན་རྣམ་པ་དུ་རུ་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དབང་དོན་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ནི་ཁམས་བཅུར་འདོད། །གཟུགས་ཕུང་དུ་བསྟན་པའི་དབང་དོན་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་ནི་ཁམས་བཅུར་འདོད་དེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་དང་། མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་འདོན་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔར་བཤད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་ཚན་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ (མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་བར་) དང་། ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་ཁམས་བཅུ་ (མིག་གི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་བར་) རུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༦༠༽ ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཚོར་བ་མྱོང་བའོ་འདུ་ཤེས་ནི། ། ཚོར་བ་ནི་མྱོང་བའོ་སྟེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། བཏང་སྙོམས་གསུམ་མམ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ནས། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་དྲུག་གོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལེགས་པར་མྱོང་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་གསུམ་ཡོད། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའི་བར་དུ་ཚོར་བའི་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༦༡༽ འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱེ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། ། འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དོ་སྟེ། གང་སྔོན་པོའོ་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་སོགས་ཏེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་རྣམས་སོ་སོར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་འདི་ནི་སྔོན་པོའོ་སྙམ་པ་དང་། འདི་ནི་སེར་པོའོ་སྙམ་དུ་འབྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དབྱེ་ན་མིག་གི་འདུ་ཤེས་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བར་དུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༦༢༽ འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེར་གང་དག་འདུས་པ་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན། ། འདུ་བྱེད་ནི། ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཏེ། སེམས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས། སྟོན་པས། འདུས་བྱས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱའོ་གསུངས།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཏེ་ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་པོ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་འདིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། དེའི་གཙོ་བོ་ནི་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་བྱེད་ལས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པས་ཀྱང་འདུས་བྱས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༦༣༽ སེམས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སེམས་བྱུང་གཞན་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྷག་མ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཕུང་པོར་མ་འདུས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་སྤང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་སེམས་པ་གཅིག་པུ་བཞག་ནས། སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་དང་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་བཞག་ན། ཆོས་དེ་དག་ཕུང་པོ་གང་གི་ཁོངས་སུའང་མ་འདུས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་བས། དེ་དག་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བྱ་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་བཞི་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུ་དགོས་སོ།།
དྲི་བ། ༦༤༽ ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་དུ་གང་དང་གང་འདུས་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་གསུམ་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་དང་། །འདུས་མ་བྱས་དང་བཅས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཞེས་བྱ། །ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་དེ་གསུམ་དང་། རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་དང་། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་དང་བཅས་པ་རྫས་བདུན་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཤེས་བྱའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་དུ། ཕུང་པོ་ལྔའི་ནང་གི་བར་པ་གསུམ་སྟེ། ༡. ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། ༢. འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ༣. འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཅས་དང་། ༤. རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་། ༥. འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། ༦. སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དང་། ༧. སོ་སོར་བརྟགས་མིན་གྱི་འགོག་པ་བཅས་འདུས་མ་བྱས་གསུམ་སྟེ། བསྡོམས་པས་རྫས་བདུན་པོ་དེ་དག་འདུས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༦༥༽ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་ཤེས་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་དམིགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་སྟེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི། རང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་ཅིང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེའི་དབྱེ་བ་ལ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་བར་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༦༦༽ རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་དེ་ཡིན། །ཁམས་བདུན་དག་ཏུའང་འདོད་པ་སྟེ། ། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཁམས་བདུན་དག་ཏུའང་འདོད་པ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ལ། སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་པུར་འདུས་པ་ཡིན། ཁམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དྲུག་ (མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་བར་) དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བསྣན་པས་ཁམས་བདུན་དུ་དབྱེ་བར་འདོད་དོ།།
དྲི་བ། ༦༧༽ ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་པ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ལས་ལོགས་སུ་ཡོད་དམ་མེད། དེའི་གོ་དོན་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དེ་གང་ཞེ་ན། དྲུག་པོ་འདས་མ་ཐག་པ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་དེ་ཡིད་དོ། །དྲུག་པོ་གང་དང་གང་འདས་མ་ཐག་པ་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྫས་གཞན་ཞིག་མེད། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་པོ་གང་རུང་ཞིག་སྐྱེས་ནས་འགགས་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད། རང་གི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་མོ།།
དྲི་བ། ༦༨༽ རྣམ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་ཀ་ཚང་ཚུལ་དཔེ་དང་སྦྱར་ནས་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དཔེར་ན་བུ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ཕར་གྱུར་པ་དང་། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་ས་བོན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔེར་ན་མི་གཅིག་ཉིད་རང་གི་ཕ་ལ་ལྟོས་ནས་བུ་ཡིན་པ་དང་། རང་གི་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། རྣམ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་། རང་གི་ངོ་བོའི་ཆ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་པ་དང་། རང་གི་མཇུག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ཕྱི་མའི་ས་བོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༦༩༽ ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་གཅིག་ཏུ་འདུས་ན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་འདྲེན་དུས་ལོགས་སུ་དབྱེ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འོ་ན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཅིག་འདུས་པའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་ཁམས་བཅུ་བདུན་ནམ་བཅུ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཞག་ཅེ་ན། དྲུག་པའི་རྟེན་ནི་རབ་སྒྲུབ་ཕྱིར། །ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དག་ཏུ་འདོད། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དོན་དངོས་སུ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དེ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་གང་རུང་ལས་ལོགས་སུ་མེད་ཀྱང་། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འདྲེན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། རྣམ་ཤེས་དྲུག་པ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ལོགས་སུ་ཡོད་པར་སྟོན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དེ་ལོགས་སུ་བགྲངས་ནས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༠༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་དེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་བམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་རྟེན་ལྔ་ནི་མིག་གི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་གཞན་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བསྟན་ལ། དེ་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་དམིགས་པ་དྲུག་ཚན་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཁམས་ནི་བཅོ་བརྒྱད་དག་ཏུ་འདོད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ནི་འདི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ། ༡. རྟེན་དབང་པོ་དྲུག་ (མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དྲུག) ༢. དམིགས་ཡུལ་དྲུག་ (གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག) ༣. བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ (མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག) བཅས་ཚན་པ་དྲུག་ཚན་གསུམ་པོ་བསྡོམས་པས། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༡༽ ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་ནུས་སམ། གལ་ཏེ་མི་ནུས་ན་གང་དང་གང་གིས་མ་བསྡུས་པ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཕུང་པོ་དག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །ཁམས་གཅིག་གིས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས། ། སྤྱིར་ཕུང་པོས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ཉེར་ལེན་ཕུང་པོས་ནི་ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་དང་། ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་གིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། གསུམ་པོ་དེར་འདུས་ཞེས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལྔ་པོས་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཀྱང་། འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་མ་བསྡུས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ (གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་)། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་ (སེམས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་)། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་ (སེམས་བྱུང་དང་འདུས་མ་བྱས་སོགས་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་) བཅས་ཆོས་གསུམ་པོ་འདིས་ཀྱང་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༢༽ ཆོས་རྣམས་ «བསྡུས» ཞེས་བརྗོད་པའི་སྐབས་སུ། བསྡུ་ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་མི་ལྡན་ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །གཞན་གྱི་དངོས་དང་མི་ལྡན་ཕྱིར། ། བསྡུས་པ་དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ་གཞན་གྱི་དངོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ནས་བསྡུས་སོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་གང་ཞིག་གིས་ཆོས་གཞན་ཞིག་བསྡུས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དོན་ནི། སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུད་བླུགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་སྟེ། རིགས་མཚུངས་པའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན། དཔེར་ན་གཟུགས་གཅིག་གིས་གཟུགས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུགས་དེ་ཉིད་ཚོར་བ་སོགས་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་རང་གིས་བསྡུས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༣༽ མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པས། དེ་དག་ལོགས་སུ་བགྲངས་ནས་ཁམས་ཀྱི་གྲངས་ཉེར་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར། མི་འགྱུར་ན་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་དག་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁམས་ཉེར་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་གཉིས་མོད་ཀྱི། །རིགས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་ཤེས། །འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན་ཁམས་གཅིག་ཉིད། ། མིག་ལ་སོགས་པ་གཉིས་མོད་ཀྱི། དེ་ལ་རིགས་འདྲ་བ་གཉིས་ཀ་མིག་ཡིན་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་འདྲ་བ་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདྲ་བ་ནི་གཉིས་ཀ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ན། མིག་གི་ཁམས་གཅིག་ཉིད་དུ་བཞག་ལ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མིག་རྣ་སྣ་གསུམ་ལ་རྟེན་གཉིས་གཉིས་ཡོད་ཀྱང་། ཁམས་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གསུམ་སྟེ། ༡. རིགས་འདྲ་བ་ (གཉིས་ཀའི་རང་བཞིན་མིག་གི་དབང་པོ་ཡིན་པས་འདྲ་བ)། ༢. སྤྱོད་ཡུལ་འདྲ་བ་ (གཉིས་ཀས་གཟུགས་མཐོང་བ་སོགས་རང་ཡུལ་འཛིན་པས་འདྲ་བ)། ༣. རྣམ་ཤེས་འདྲ་བ་ (གཉིས་ཀ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུའི་རྟེན་ཡིན་པས་འདྲ་བ)། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་རེ་རེ་བཞིན་ཁམས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༤༽ གལ་ཏེ་ཁམས་གཅིག་ཡིན་ན་མིག་སོགས་གཉིས་གཉིས་སུ་འབྱུང་དགོས་པའི་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མཛེས་བྱའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་བྱུང་ངོ་། ། རྟེན་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་བྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་རྣ་བ་སྣ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་དག་གཉིས་སུ་འབྱུང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལུས་ཀྱི་རྟེན་དེ་ཉིད་མཛེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མིག་གཅིག་དང་རྣ་བ་གཅིག་ལས་མེད་ན། མི་སྡུག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཅིག་ལ་གནོད་པ་བྱུང་ཡང་གཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཡུལ་འཛིན་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༥༽ ཕུང་པོ་ཞེས་པའི་མིང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་གོ་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། མདོ་ལས་དེའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྤུངས་དང་སྐྱེ་སྒོ་རིགས་ཀྱི་དོན། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ཡིན། །སྤུངས་པའི་དོན་གྱིས་ཕུང་པོ་ཞེས་བཞག་སྟེ། མདོ་ལས། གཟུགས་གང་ཡིན་པ་ཅི་ཡང་རུང་། འདས་པའམ་མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ནང་གིའམ་ཕྱིའི་འམ་རགས་པའམ་ཕྲ་བའམ། ངན་པའམ་གྱ་ནོམ་པའམ་ཐག་རིང་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པའམ་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་སྤུངས་པའི་དོན་ཏེ། ཆོས་དུ་མ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་ཤིང་བསྡུས་པ་ལ་བྱའོ། །མདོ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུངས་ཏེ། དུས་གསུམ་གྱི་གཟུགས་དང་། རང་གཞན་གྱི་གཟུགས་དང་། ཕྲ་རགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། བཟང་ངན་གྱི་གཟུགས་དང་། ཉེ་རིང་གི་གཟུགས་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དེ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་གཞན་བཞི་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༧༦༽ སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་པའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྒོའི་དོན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་བཞག་ལ། དེ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མཆེད་པར་བྱེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་ཏེ། རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་འམ། སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པར་བྱེད་པའི་གནས་ཡིན་པས་ན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་ནི་འབྱུང་བའི་དོན་དང་། མཆེད་ནི་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པས་སོ།།
དྲི་བ། ༧༧༽ ཁམས་ཞེས་པའི་གོ་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། རིགས་ཀྱི་དོན་ཞེས་པས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རིགས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཁམས་སུ་བཞག་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། རིགས་མང་པོ་དག་ཡོད་པ་ལ་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་རིགས་ཀྱི་དོན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཟངས་ལ་སོགས་པའི་གཏེར་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཡོད་པ་ལ་ཁམས་དུ་མ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ། ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ལའང་རིགས་མི་འདྲ་བའི་ཆོས་དུ་མ་ཡོད་པས་ན་ཁམས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༨༽ སྟོན་པས་ཆོས་རྣམས་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་བཅས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ནས་བསྟན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྨོངས་དབང་འདོད་རྣམ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་ཞེས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་པར་མཛད་ཅེ་ན། འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྨོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་དབང་པོ་གསུམ་དང་། འདོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བསྟན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པས་ཆོས་གཅིག་ཉིད་ལའང་དབྱེ་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་སངས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དང་། གདུལ་བྱའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་དང་། གདུལ་བྱའི་ཐོས་པའི་འདོད་པ་རྒྱས་བསྡུས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༧༩༽ གདུལ་བྱའི་རྨོངས་པ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་སོགས་གསུམ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྨོངས་པ་གསུམ་ནི། ཁ་ཅིག་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་རིལ་པོའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་རྨོངས། ཁ་ཅིག་གཟུགས་ཁོ་ན་ལ། ཁ་ཅིག་གཟུགས་དང་སེམས་དག་ལའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་གཟུགས་ལས་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ། སེམས་བྱུང་རྣམས་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཏོ།། ༢. གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་སེམས་ལས་གཟུགས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ། གཟུགས་རྣམས་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཏོ།། ༣. གདུལ་བྱ་གང་ཞིག་གཟུགས་དང་སེམས་གཉིས་ཀ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྨོངས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ། གཉིས་ཀ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཏོ།།
དྲི་བ། ༨༠༽ གདུལ་བྱའི་དབང་པོ་གསུམ་དང་འདོད་པ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕུང་སོགས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟར་མཛད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དབང་པོ་གསུམ་ནི་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་བའོ། །འདོད་པ་གསུམ་ནི་ཚིག་བསྡུས་པ་བར་མ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འདོད་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. དབང་པོའི་སྒོ་ནས། དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ལ་ཚིག་ཉུང་ངུས་གོ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱས་པར་བཤད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་ཏོ།། ༢. འདོད་པའི་སྒོ་ནས། ཚིག་བསྡུས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ལ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཚིག་བར་མས་ཤེས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། ཚིག་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཤེས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་ཏོ།།
དྲི་བ། ༨༡༽ སེམས་བྱུང་དུ་མ་ཡོད་པ་ལས། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཁོ་ན་ལོགས་སུ་ཕུང་པོར་བཞག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་། །འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཕྱིར་རིམ་རྒྱུའི་ཕྱིར། །སེམས་བྱུང་རྣམས་ལས་ཚོར་བ་དང་། །འདུ་ཤེས་ལོགས་ཤིག་ཕུང་པོ་བཞག ། རྩོད་པའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་དང་། འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་དང་། གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུས་ཀྱང་། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་ལོགས་སུ་ཕུང་པོར་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ནི། ༡. འཇིག་རྟེན་གྱི་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ༢. འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ༣. ཕུང་པོ་ལྔའི་གོ་རིམ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༨༢༽ ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་པོ་རྩོད་པའི་རྩ་བར་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཇི་སྐད་དུ། རྩོད་པའི་རྩ་བ་དག་ནི་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དག་སྟེ། ཚོར་བ་རོ་མྱང་བའི་དབང་གིས་ནི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ལ། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ནི་ལྟ་བ་རྣམས་ལའོ་དང་།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ན་ཁྱིམ་པ་རྣམས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཞེན་ནས་རྩོད་པ་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལྟ་བ་ལ་ཞེན་ནས་རྩོད་པ་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བའི་རོ་མྱང་བ་ལ་ཐུག་པ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ཞེན་པའི་རྒྱུ་ནི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ནི་རྩོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༨༣༽ ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་པོ་འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོར་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རང་འགྲེལ་ལས། དེ་དག་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་ཞེན་ཅིང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་འཁོར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བར་འཁྱམས་དགོས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ནི། ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བདག་མེད་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་ལས་བསགས་ནས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༨༤༽ ཕུང་པོ་ལྔའི་གོ་རིམ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་ཡང་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་གོ་རིམ་གྱི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་གཉིས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕུང་པོ་བྱས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལྔའི་གོ་རིམ་ནི་རགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། སྣོད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ༡. གཟུགས་ནི་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པས་ཆེས་རགས་པའི་ཕྱིར་དང་པོར་བསྟན། ༢. ཚོར་བ་ནི་གཟུགས་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་གཉིས་པར་བསྟན། ༣. འདུ་ཤེས་ནི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་པས་གསུམ་པར་བསྟན། ༤. འདུ་བྱེད་ནི་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པས་བཞི་པར་བསྟན། ༥. རྣམ་ཤེས་ནི་དེ་དག་གི་རྟེན་ཡིན་པས་ལྔ་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་གོ་རིམ་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་གཉིས་ལོགས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༨༥༽ འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་ཀྱང་། ཕུང་པོའི་ཁོངས་སུ་མི་བསྡུ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཕུང་པོ་དག་ཏུ་འདུས་མ་བྱས། །དོན་དུ་མི་རུང་ཕྱིར་མ་བཤད། །ཕུང་པོ་དག་གི་ནང་དུ་འདུས་མ་བྱས་མི་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ལ་སྤུངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་ན། འདུས་མ་བྱས་ནི་དོན་དུ་དེ་གསུམ་ཀར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཏུ་མ་བཤད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཕུང་པོའི་ནང་དུ་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དོན་གསུམ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།
༡. སྤུངས་པའི་དོན་མེད་པ་ (ཕུང་པོ་ཞེས་པ་ནི་སྤུངས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་ལ་འདས་མ་འོངས་སོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་པས་སྤུངས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་)། ༢. ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞིར་མི་རུང་བ་ (ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གཞི་ཡིན་ལ། འདུས་མ་བྱས་ནི་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བའི་གཞི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་)། ༣. ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་གི་གཞིར་མི་རུང་བ་ (ཕུང་པོ་ཙམ་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་གཞིར་རུང་ཡང་། འདུས་མ་བྱས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་དེ་ལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་)། དེས་ན་འདུས་མ་བྱས་ནི་ཕུང་པོའི་གྲངས་སུ་མི་བགྲང་ངོ་།།
དྲི་བ། ༨༦༽ ཕུང་པོ་ལྔའི་གོ་རིམ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རིམ་ནི་རག་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །སྣོད་སོགས་དོན་ཁམས་ཇི་བཞིན་ནོ། །གོ་རིམ་ནི་རགས་པས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་དང་། སྣོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དང་། ཁམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་བཞིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ལྟར་གོ་རིམ་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞི་ནི། ༡. རགས་པའི་གོ་རིམ་ (གཟུགས་ནས་རྣམ་ཤེས་བར་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་གྱུར་པས་)། ༢. ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གོ་རིམ་ (གཟུགས་ལ་ཆགས་པ་ནས་སེམས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པས་)། ༣. སྣོད་སོགས་དཔེའི་གོ་རིམ་ (སྣོད་དང་། ཟས་དང་། ཚོད་མ་སོགས་ཀྱི་དོན་དང་མཐུན་པས་)། ༤. ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམ་ (འདོད་ཁམས་སོགས་ཁམས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་མཐུན་པས་) ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༨༧༽ རགས་པའི་གོ་རིམ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལྔ་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཟུགས་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་པས་རགས་ལ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ནང་ན་ཚོར་བ་རྒྱུ་བ་རགས་ཤིང་། འདུ་ཤེས་ལྷག་མ་གཉིས་ལས་ཆེས་རགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཀྱང་རགས་པའི་ཕྱིར་རགས་རགས་ནས་སྔར་བཤད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. གཟུགས་ནི་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ལས་རགས་པས་དང་པོར་བཞག ༢. ཚོར་བ་ནི་ལག་པ་སོགས་ཀྱིས་འཛིན་རུང་བས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་སླ་བས་གཉིས་པར་བཞག ༣. འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པས་སེམས་པ་སོགས་ལས་རགས་པས་གསུམ་པར་བཞག ༤. འདུ་བྱེད་ནི་འདུ་ཤེས་ལས་ཕྲ་ཡང་རྣམ་ཤེས་ལས་རགས་པས་བཞི་པར་བཞག ༥. རྣམ་ཤེས་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དང་ངོ་བོ་ཙམ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བས་ལྔ་པར་བཞག་གོ།
དྲི་བ། ༨༨༽ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གོ་རིམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ན་ཕོ་དང་མོ་དག་ཕན་ཚུན་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་། ཚོར་བའི་རོ་མྱང་བ་ལ་ཆགས་ལ། དེ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས། སེམས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པས་དང་།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཐོག་མར་གཟུགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་ཆགས་པས་གཟུགས་བསྟན། ༢. དེ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཚོར་བ་བདེ་བའི་རོ་མྱང་བ་ལས་སྐྱེས་པས་ཚོར་བ་བསྟན། ༣. རོ་མྱང་བ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསླུས་པས་འདུ་ཤེས་བསྟན། ༤. འདུ་ཤེས་ལོག་པས་ཉོན་མོངས་པ་ (འདུ་བྱེད་) སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་འདུ་བྱེད་བསྟན། ༥. ཉོན་མོངས་དེའི་དབང་གིས་སེམས་ (རྣམ་ཤེས་) ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་ཤེས་བསྟན་ཏོ།།
དྲི་བ། ༨༩༽ སྣོད་སོགས་དཔེའི་དོན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ནི་སྣོད་དང་ཟས་དང་ཚོད་མ་དང་བྱིན་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུས་སམ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. གཟུགས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྣོད་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དང་པོར་བཞག ༢. ཚོར་བ་ནི་སྣོད་དེའི་ནང་གི་ཟས་ (བྲོ་བ་མྱང་བྱ་) ལྟ་བུ་ཡིན་པས་གཉིས་པར་བཞག ༣. འདུ་ཤེས་ནི་ཟས་ལ་བྲོ་བ་འདོན་བྱེད་ཀྱི་ཚོད་མ་ (སྨན་སྣ་) ལྟ་བུ་ཡིན་པས་གསུམ་པར་བཞག ༤. འདུ་བྱེད་ནི་ཟས་དེ་གཡོས་སྦྱོར་བྱེད་པའི་བྱན་པོ་ (མ་བྱན་) ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བཞི་པར་བཞག ༥. རྣམ་ཤེས་ནི་ཟས་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཟ་བ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ལྔ་པར་བཞག་གོ།
དྲི་བ། ༩༠༽ ཁམས་ཀྱི་གོ་རིམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཡང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གཟུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས། ཚོར་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་གསུམ། འདུ་བྱེད་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སྲིད་རྩེ། འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གནས་སོ་ཞེས་ཕུང་པོའི་གོ་རིམ་ཞིང་དང་ས་བོན་གྱི་གོ་རིམ་ལྟ་བུར་བསྟན་པས་ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་བས་མི་མང་མི་ཉུང་།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. འདོད་པའི་ཁམས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ (ཕོ་མོའི་དབྱེ་བ་སོགས་) གིས་ཕྱེ་བས་གཟུགས་གཙོ། ༢. བསམ་གཏན་རྣམས་ (གཟུགས་ཁམས་) ནི་ཚོར་བ་ (བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་སོགས་) གིས་ཕྱེ་བས་ཚོར་བ་གཙོ། ༣. གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ་ནི་འདུ་ཤེས་ (ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་) ཀྱིས་ཕྱེ་བས་འདུ་ཤེས་གཙོ། ༤. སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནི་འདུ་བྱེད་ (སེམས་པ་) ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་བས་འདུ་བྱེད་གཙོ། ༥. དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པས་རྣམ་ཤེས་གཙོ་བོ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་ཕུང་པོ་ལྔའི་གྲངས་དང་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༩༡༽ དབང་པོ་དྲུག་གི་གོ་རིམ་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ད་ལྟའི་དོན་ཕྱིར་དང་པོ་ལྔ་། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་དོན་ཕྱིར་བཞི། །གཞན་ནི་ཆེས་རིང་མྱུར་འཇུག་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཇི་ལྟར་གནས་བཞིན་རིམ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབང་པོ་དྲུག་གི་གོ་རིམ་ནི་རྒྱུ་མཚན་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཞག་སྟེ། ༡. ད་ལྟར་བའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ (མིག་སོགས་ལྔ་སྔོན་དུ་བསྟན་)། ༢. འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ (མིག་སོགས་བཞི་སྔོན་དུ་བསྟན་)། ༣. ཆེས་རིང་བ་དང་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ (མིག་རྣ་དང་སྣ་ལྕེ་སྔ་ཕྱིར་བསྟན་)། ༤. གནས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན་ (མིག་སོགས་མགོ་ནས་མར་རིམ་བཞིན་གནས་པས་) ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༩༢༽ མིག་སོགས་ལྔ་པོ་ཡིད་ལས་སྔོན་དུ་བསྟན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་ད་ལྟར་བའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིག་སོགས་དང་པོ་ལྔ། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མ་ངེས་པས་དུས་གསུམ་པ་དང་དུས་མེད་ཅི་རིགས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ནི། རང་གི་ཡུལ་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ན་ངེས་པ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་བསྟན། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟར་དང་དུས་མེད་ཀྱི་ཆོས་སོགས་གང་ལའང་འཇུག་པས་ན་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མར་བསྟན་ཏོ།།
དྲི་བ། ༩༣༽ མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་བཞི་པོ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལས་སྔོན་དུ་བསྟན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དང་པོ་ལྔའི་ནང་ནས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བཞི་སྔར་སྨོས་ལ། ལུས་ཀྱི་ཡུལ། འབྱུང་བའམ་འབྱུང་འགྱུར་རམ་གཉིས་ཀ་ཅི་རིགས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་བཞི་པོས་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཁོ་ན་ (གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་) ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་བསྟན། ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ (འཇམ་རྩུབ་སོགས་) ཙམ་དུ་མ་ཟད། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རང་ཉིད་ (ས་ཆུ་མེ་རླུང་) ཀྱང་ཡུལ་དུ་བྱེད་པས་ན། ཅུང་ཟད་རགས་པའི་ཕྱིར་རམ་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྟན་ཏོ།།
དྲི་བ། ༩༤༽ མིག་དང་རྣ་བ་གཉིས་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་དང་། དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་མིག་དང་པོར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཞི་ལས་གཞན་ནི་མིག་རྣ་གཉིས་ཡུལ་རྒྱང་ཆེས་རིང་བས་སྔར་བཤད་ཅིང་། དེ་ལས་ཀྱང་མིག་རྒྱང་རིང་བའི་ཕྱིར་ཆེས་སྔ་བར་བསྟན་ལ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབང་པོ་བཞི་པོ་ལས་ཀྱང་མིག་དང་རྣ་བ་གཉིས་ནི་ཕྲད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་ཡུལ་རྒྱང་རིང་པོ་ན་གནས་པ་རྣམས་འཛིན་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྔོན་དུ་བསྟན། དེ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་མིག་གིས་ནི་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་ནས་གནས་པས་རྒྱང་རིང་པོའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལྟར་ཆེས་རིང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་བསྟན་ཏོ།།
དྲི་བ། ༩༥༽ སྣ་དང་ལྕེ་གཉིས་ལས་སྣ་སྔོན་དུ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། གནས་ཀྱི་རིམ་པས་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྣ་ཡང་ལྕེ་ལས་ཆེས་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྔོན་དུ་བཤད་དོ། །ཡང་ན་མཐོ་དམའ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་གྱི་རིམ་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྣ་ཡི་དབང་པོ་ནི་ལྕེ་ལས་ཡུལ་ (དྲི་) འཛིན་པ་མྱུར་བ་སྟེ། ཟས་ཀྱི་བྲོ་བ་མ་མྱོང་གོང་ནས་དྲི་ཚོར་བས་ན་སྔོན་དུ་བསྟན། ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་བལྟས་ན། མིག་ནི་མཐོ་ཤོས་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་རྣ་བ། དེའི་འོག་ཏུ་སྣ། དེའི་འོག་ཏུ་ལྕེ་བཅས་གོ་རིམ་བཞིན་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༩༦༽ སྐྱེ་མཆེད་བཅུའི་ནང་ནས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ «གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད» ཅེས་བརྗོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བྱེ་བྲག་དོན་དང་གཙོ་བོའི་ཕྱིར། ། -གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །-ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྒོ་ནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་སོ་སོར་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བས་བྱེ་བྲག་གི་དོན་དང་། མིག་སོགས་སུ་མིང་མ་བཏགས་ལ་གཟུགས་ནི་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་དོན་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་སུ་འདྲ་ཡང་། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་པུ་ལ་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།
༡. བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་སོགས་དགུ་པོ་ལ་རང་རང་གི་མིང་ (མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་) ཡོད་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཕྱེ་ལ། ལྷག་མ་གཅིག་པོ་དེ་ལ་མིང་གཞན་མ་བཏགས་པས་སྤྱི་མིང་གཟུགས་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་བྱེ་བྲག་པ་དེ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ༢. གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་དང་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ན་གཟུགས་ཞེས་གྲགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༩༧༽ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཡིན་པ་འདྲ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ «ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད» ཅེས་བརྗོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་མང་བ་དང་མཆོག་བསྡུས་ཕྱིར། །- གཅིག་ནི་ཆོས་ཤེས་བྱ་བ་བརྗོད། །- ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་འདིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མང་པོ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྤྱིར་བརྗོད་པས་ན། གཅིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། གཅིག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀ་ཆོས་ཡིན་མོད། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ཁོ་ན་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་མིང་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. ཆོས་མང་བ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིའི་ནང་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ (སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་) དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་འདུས་པའི་ཕྱིར། ༢. ཆོས་ཀྱི་མཆོག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ (འདུས་མ་བྱས་) དེ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་འདིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་ན། ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་མིང་བྱེ་བྲག་ལ་བཏགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༩༨༽ སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་དེ་དག །ཕུང་པོ་ལྔའི་ནང་གི་གང་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་དག །གང་རྣམས་ཐུབ་པས་གསུངས་དེ་དག །ཚིག་གམ་མིང་ཡིན་དེ་དག་ནི། །གཟུགས་དང་འདུ་བྱེད་དག་བསྡུས། །- ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དག་གི་ལྷག་པ་དག་ཏུ་བཞག་པ་གང་རྣམས་ཐུབ་པས་གསུངས་པ་ཚིག་གི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུ་བ་དང་། དེ་མིང་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དག་ཏུ་འདུས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་པོ་དེ་དག་ཕུང་པོ་ལྔའི་ནང་དུ་བསྡུ་ཚུལ་ནི། འདོད་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. ཆོས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ངག་གི་སྒྲ་དང་ཚིག་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན། ༢. ཆོས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་མིང་ཚིག་གི་ཚོགས་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཡིན་པས་ འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༩༩༽ ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་ཚད་དེ་ཇི་ཙམ་ཡིན་པར་བཞེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཚད་གང་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་ཚད་ཅེས་ཟེར། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་གཏམ་རེ་ཡིན། །- ཁ་ཅིག་བསྟན་བཅོས་མངོན་པའི་ཚད་ཅེས་ཟེར། དེ་ནི་ཤློ་ཀ་དྲུག་སྟོང་ངོ་། །གཞན་དག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་གཏམ་རེ་ཡིན་པར་འདོད་ལ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་ཚད་འཛིན་ཚུལ་ལ་ལུགས་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་གིས་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་གི་ཚད་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ (ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་) གཅིག་གི་ཚད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚད་ནི་ཤློ་ཀ་དྲུག་སྟོང་དང་མཉམ་མོ་ཞེས་ཟེར། ༢. གཞན་དག་ (དཔེ་སྟོན་པ་རྣམས་) གིས་ནི། ཕུང་པོ་ལྔ་སྟོན་པའི་མདོ་ལྟ་བུ་བརྗོད་བྱའི་དོན་ཚན་གཅིག་སྟོན་པའི་གཏམ་རེ་རེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཅིག་ཏུ་བརྩི་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༠༠༽ ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །- ཡིན་ལུགས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་སྤྱོད་པ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དང་གྲངས་མཐུན་པར་གསུངས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི། གདུལ་བྱ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པ་བསྡོམས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་རིགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡོད་པས། དེ་དག་སྤོང་བའི་གཉེན་པོའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡང་དེ་དང་གྲངས་མཐུན་པར་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༠༡༽ མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་ «ཟག་མེད་ཕུང་པོ་ལྔ» དེ་དག་མཛོད་ནས་བཤད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་བཞིན་གཞན་ཡང་ཅི་རིག་པར། །ཕུང་པོ་སྐྱེ་མཆེད་ཁམས་རྣམས་ནི། །- ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི། ཤེས་རབ་ཀྱི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གཟུགས་ཕུང་། ལྷག་མ་བཞི་འདུ་བྱེད།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་ངག་གི་རྣམ་རིག་དང་རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་བསྡུས་སོ། །ལྷག་མ་བཞི་པོ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ (ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་མོས་པ་སོགས་) ཡིན་པས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཁོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༠༢༽ ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་བཅས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ལས་བརྒྱད་ནི་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ། དེའང་འཁོར་དང་བཅས་ན་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དང་འདྲ། - རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད། འཁོར་དང་བཅས་ན་སྒྲ་ཡིད་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི(ས)།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ (ཟད་པར་ས་སོགས་བརྒྱད་དང་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་གཉིས) ལས། དང་པོ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གནོན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཆགས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུ། གལ་ཏེ་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཀ་ཡོད་པས། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུའང་བསྡུའོ།། ༢. རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔའི་ངོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུ། འཁོར་དང་བཅས་ན་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒྲ་དང་། དོན་སེམས་པའི་ཡིད་དང་། ཤེས་རབ་བཅས་ཡོད་པས། སྒྲ་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༠༣༽ མདོ་ལས་གསུངས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ (འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་) པོ་དེ་དག་མཛོད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་ལས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ནི་དྲི་རོ་མེད་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དུ་ཉེར་འགྲོ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། འདོད་ཁམས་ཀྱི་དྲི་དང་རོ་གཉིས་མེད་པས། སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ (མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་རེག་ཆོས་བཞི་བཅས་) ཡིས་བསྡུས་སོ།། ༢. འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཡིན་པས། དེའི་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ (ཉེར་འགྲོ་) ནི་སེམས་པ་ཡིན་པས་ ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་བསྡུས་སོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་གནས་དེའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་ (ཚོར་འདུ་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་) ལ་བསམ་ན། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་ཀྱང་བསྡུས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༠༤༽ མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ «ནམ་མཁའི་ཁམས» ཞེས་པ་དེ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡིན་ནམ་མིན། དེའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བུ་ག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱ། །སྣང་དང་མུན་པ་དག་ཡིན་ལོ། །- དེར་ས་སོགས་ཁམས་དྲུག་ལས་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་སྒོ་དང་སྐར་ཁུང་སོགས་ཀྱི་བུ་ག་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་སྣང་བ་དང་མུན་པའམ་ཉིན་མོ་དང་མཚན་མོ་དག་ཡིན་ལོ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་དྲུག་གི་ནང་ཚན་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཞེས་པ་དེ་ནི། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དེ་མ་ཡིན་པར། སྒོ་དང་སྐར་ཁུང་སོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་པའི་བུ་ག་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་སྟོང་སང་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཤིག་ཡིན། དེའི་རང་བཞིན་ནི་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་གཟུགས་ཏེ། དོན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༠༥༽ «རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས» ཞེས་པ་དེ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཟག་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཁམས་ཡིན་སྐྱེ་བའི་རྟེན། །- ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཡིན་པར་འདོད་དེ། དེ་དག་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ནས་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བའི་གཞིར་གྱུར་པ་དེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་དྲུག་གི་ནང་ཚན་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་པ་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཟག་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁམས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནས་འཆི་བའི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་དགོས་ལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པས་དེར་མི་གཏོགས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༠༦༽ ཁམས་དྲུག་པོ་དེ་དག་མཛོད་ཀྱི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེའི་དང་པོ་བཞི་རེག་བྱའི་ཁམས་སུ། ལྔ་པ་གཟུགས་ཀྱི། དྲུག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བདུན་དུ་འདུས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་དྲུག་པོ་དེ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བསྡུ་ན། ༡. ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ནི་རེག་བྱ་ཡིན་པས་རེག་བྱའི་ཁམས་སུ་བསྡུས། ༢. ནམ་མཁའི་ཁམས་ (སྣང་མུན་) ནི་གཟུགས་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྡུས། ༣. རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ནི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ (མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བཅས་) གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༠༧༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ «བསྟན་དུ་ཡོད་པ» ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བསྟན་ཡོད་འདི་ནི་གཟུགས་གཅིག་པུ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས། འདི་ནི་འདི་ནའོ། །ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ནའོ་ཞེས་བསྟན་དུ་ཡོད་པ། འདིར་ནི་གཟུགས་གཅིག་པུ། ལྷག་མ་ཀུན་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་པུ་ནི་བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་འདི་ནི་འདི་ན་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་མིག་གིས་བལྟར་རུང་ཞིང་མཛུབ་མོས་བསྟན་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་བཅུ་བདུན་པོ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟར་བསྟན་དུ་མེད་པ་ཤ་སྟག་གོ།
དྲི་བ། ༡༠༨༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ «ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ» ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ཐོགས་པ་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཐོགས་དང་བཅས་པ་གཟུགས་ཅན་བཅུ། །- དེ་བཞིན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་ཀ །ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྒྲིབ་ཐོགས། ཡུལ་ཐོགས། དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། མིག་གི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། ཐོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྡུགས་པ་སྟེ་ཕན་ཚུན་འགོག་པའི་དོན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ༡. སྒྲིབ་ཐོགས་དང་། ༢. ཡུལ་ཐོགས་དང་། ༣. དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༠༩༽ སྒྲིབ་ཐོགས་ཞེས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དང་པོ་རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པ་སྟེ་ཕན་ཚུན་སྒྲིབ་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྒྲིབ་ཐོགས་ནི། རང་གནས་པའི་གོ་ས་དེར་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྡོ་བ་ཞིག་ཡོད་སར་ལག་པ་བཅུག་མི་ཐུབ་པ་བཞིན་དུ། གཟུགས་ཅན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་སྒྲིབ་ཅིང་ཐོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཟེར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༡༠༽ ཡུལ་ཐོགས་དང་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་གོ་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པའོ། །གསུམ་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རང་གི་དམིགས་པ་དག་ལ་ཐོགས་པའོ། །ཡུལ་དང་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གང་ལ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དང་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་རང་གི་ཡུལ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཡུལ་ཐོགས་ནི། མིག་སོགས་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ལས་ཡུལ་གཞན་མི་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་རྣམས་རང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པའོ།། ༢. དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་ནི། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཁོ་ན་འཛིན་ཅིང་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ཤེས་པ་རྣམས་རང་གི་དམིགས་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པའོ།། ཡུལ་དང་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡུལ་དང་། སེམས་ཀྱི་འཛིན་བྱར་གྱུར་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༡༡༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ «ལུང་མ་བསྟན» ཁོ་ན་ཡིན་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལུང་མ་བསྟན་བརྒྱད་དེ་དག་ཉིད། །གཟུགས་སྒྲ་མ་གཏོགས་- ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དགེའམ་མི་དགེ་བར་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པས་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བརྒྱད་དེ་ཐོགས་བཅས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལས་གཟུགས་སྒྲ་མ་གཏོགས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་གང་དུའང་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་པའི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཁམས་ནི་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་མིག་གི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་གྱི་གཟུགས་ཅན་བཅུ་པོ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་སྒྲའི་ཁམས་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་བརྒྱད་པོ་ (མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ལྔ་དང་། དྲི་རོ་རེག་བྱའི་ཁམས་གསུམ་བཅས་) ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༢༽ «གཞན་རྣམ་གསུམ» ཞེས་པའི་ཁམས་རྣམས་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལ་དབྱེ་བ་གསུམ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཞན་རྣམ་གསུམ། །- གཞན་གསུམ་ཀར་ཏེ། དགེ་བར་རམ། མི་དགེ་བར་རམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོང་དུ་བཤད་པའི་ལུང་མ་བསྟན་བརྒྱད་པོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་བཅུ་པོ་ (གཟུགས་སྒྲ་གཉིས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བཅས་) ནི། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་མ་བསྟན་ཏེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཀར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༣༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ལས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་དུ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདོད་ཁམས་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །- འདོད་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཁམས་སུ་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༡༤༽ གཟུགས་ཁམས་སུ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་གང་དག་ཡོད་པ་དང་། གང་དག་མེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་བཅུ་བཞིའོ། །དྲི་དང་རོ་དང་སྣ་དང་ནི། །ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཁམས་མ་གཏོགས། །- གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་བཅུ་བཞིའོ་སྟེ། དྲི་དང་རོ་དང་སྣ་དང་ནི་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མ་གཏོགས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ནི་ཁམས་བཅུ་བཞི་ཁོ་ན་ཡོད་དེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། དྲི་དང་རོའི་ཁམས་གཉིས་དང་། དེ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་ཏེ་བཞི་པོ་དེ་མ་གཏོགས་པའི་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། །གཟུགས་ཁམས་ན་ཁམ་ཟས་མེད་པས་དྲི་རོ་མེད་ལ། དྲི་རོ་མེད་པས་དེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༡༥༽ གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དུ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཟུགས་མེད་གཏོགས་པ་ཡིད་དང་ནི། །ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁམས། །གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་པ་ནི་ཡིད་དང་ནི་ཆོས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཁོ་ནའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཁོ་ན་ཡོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་བཅས་གསུམ་པོ་དེ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་ན་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༡༦༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཁོ་ན་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་གསུམ་ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་སོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། ཡིད། ཆོས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དེ་གསུམ་གྱི་ཟག་བཅས་དང་ཟག་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀ །ལྷག་མ་བཅོ་ལྔ་རྣམས་ནི་ཟག་བཅས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ་གསུམ་པོ་ནི། འཁོར་བར་གཏོགས་པ་དང་འདས་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ།། ༢. ལྷག་མ་ཁམས་བཅོ་ལྔ་པོ་ (དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་ལྔ་དང་། རྣམ་ཤེས་དང་པོ་ལྔ་བཅས་) ནི། འཁོར་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༧༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་རྟོག་དཔྱོད་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྟོག་དང་དཔྱོད་དང་བཅས་པ་ནི། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་ཡིན། །ཐ་མ་གསུམ་ནི་རྣམ་གསུམ་མོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གཉིས་ཀ་སྤངས། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ༡. རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ལྔ་པོ་ (མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལྔ་) ནི་ཁ་ཕྱིར་ལྟས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རྩིང་བ་ཡིན་པས། རྟག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།། ༢. ཐ་མ་གསུམ་པོ་ (ཡིད་དང་། ཆོས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་) ནི། འདོད་ཁམས་སོགས་སུ་རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་དང་བཅས་པ། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོག་མེད་དཔྱོད་ཙམ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་གཉིས་ཀ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པ་གསུམ་ཀར་འགྱུར་རོ།། ༣. ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་བཅུ་པོ་ (དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་) ནི། སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པས། རྟོག་དཔྱོད་གཉིས་ཀ་སྤངས་པ་སྟེ་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པའོ།།
དྲི་བ། ༡༡༨༽ རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ལྔ་པོ་རྟོག་བཅས་ཡིན་བཞིན་དུ། མདོ་ལས་ «རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ» ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ངེས་པར་རྟོག་དང་རྗེས་དྲན་པའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་རྣམ་མི་རྟོག །སྤྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་དེ་དག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཡོད་ཀྱི། ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའམ་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ལྔ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ (རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་བྱུང་) ཡོད་མོད་ཀྱི། མདོ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། རྟོག་པ་གཞན་གཉིས་སྟེ། ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༩༽ ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་གཡེང་། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཐམས་ཅད་ཉིད། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ། མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཡེང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཉིད། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ངེས་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་གཡེངས་པ་སྟེ། ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་ཅིང་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡིན། དེ་ནི་མཉམ་གཞག་གི་དུས་སུ་མེད་དོ།། ༢. རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་རྟོག་གི་ངོ་བོ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དྲན་པ་སྟེ། འདིས་ནི་སྔར་མྱོང་བའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་མཉམ་གཞག་དང་རྗེས་ཐོབ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པའོ།།
དྲི་བ། ༡༢༠༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དམིགས་བཅས་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང་། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཁམས་མིག་རྣ་བ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནི་ཡུལ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ (རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་) དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་ཀ་སྟེ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ (ཚོར་བ་འདུ་ཤེས་སོགས་) ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༡༽ «ཟིན་པ» ཞེས་པའི་དོན་གང་ལ་ཐུག་པ་དང་། ཁམས་གང་དག་ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་་་་་་མ་ཟིན་དགུ། །བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་སྒྲ། །དགུ་པོ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས། །- ཟིན་པའི་དོན་ཇི་སྐད་དུ། ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་ཉེ་བར་གཟུང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟིན་པ་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ལུས་སེམས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་ཕན་གནོད་བྱུང་ན་གཅིག་ཤོས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས། སེམས་ཀྱིས་རྟེན་དུ་བཟུང་བ་ལ་ཟེར། འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཡོད་པའི་ལུས་སམ་ཚོར་བ་ཡོད་པའི་ལུས་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡུལ་ལྔ་ལས་སྒྲ་མ་གཏོགས་པའི་བཞི་སྟེ་དགུ་པོ་དེ་དག་ནི། ད་ལྟར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཟིན་པ་ཡིན་ལ། འདས་མ་འོངས་དང་ལུས་དང་ཁ་བྲལ་བ་ (སྐྲ་དང་སེན་མོ་སོགས་) ནི་མ་ཟིན་པ་སྟེ། དེས་ན་དགུ་པོ་དེ་དག་ཟིན་པ་དང་མ་ཟིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༢༢༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ «མ་ཟིན་པ» ཁོ་ན་ཡིན་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མ་ཟིན་པ་དགུ་སྟེ་དམིགས་བཅས་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་རྣམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མ་ཟིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཁམས་ནི་དགུ་ཡོད་དེ། ༡. སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ (དམིགས་བཅས་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་) ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཡིན་པས་འཛིན་པ་པོ་ཡིན་གྱི་གཟུང་བྱ་མ་ཟིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ༢. སྒྲའི་ཁམས་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་ཡང་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པ་སྟེ། སྒྲ་གྲགས་པའི་ཚེ་ན་ཕན་གནོད་མི་བྱེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་ཡང་རྟེན་མི་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༣༽ ཁམས་རྣམས་ལས་ «འབྱུང་བ» དང་ «འབྱུང་འགྱུར» གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་གང་དང་། འབྱུང་འགྱུར་ཁོ་ན་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རེག་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་དགུ་པོ་ནི། །འབྱུང་འགྱུར་ཆོས་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་། །རེག་བྱ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་དག་ནི་བཞི། འབྱུང་འགྱུར་འཇམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནོ། །ལྷག་མ་གཟུགས་ཅན་དབང་པོ་ལྔའི་ཁམས་ཡུལ་བཞི། དགུ་པོ་ནི། འབྱུང་འགྱུར་ཁོ་ན། ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་སྟེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་འབྱུང་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རེག་བྱའི་ཁམས་གཅིག་པོ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། འཇམ་རྩུབ་ལྕི་ཡང་སོགས་བདུན་ནི་འབྱུང་འགྱུར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༢. གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་གཞན་དགུ་པོ་ (དབང་པོ་ལྔ་དང་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་བཞི་) ནི། འབྱུང་འགྱུར་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།། ༣. ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དེ་ཡང་འབྱུང་འགྱུར་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ (སེམས་སེམས་བྱུང་སོགས་) ནི་གཟུགས་མིན་པས་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༢༤༽ ཁམས་རྣམས་ལས་ «བསགས་པ» ཞེས་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་བསགས་པའོ། །གཟུགས་ཅན་བཅུའི་དབང་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསགས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། མིག་གི་ཁམས་ནས་རེག་བྱའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བསགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མ་འདུས་ཤིང་བསགས་པ་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་བརྒྱད་པོ་ (སེམས་དང་ཆོས་ཁམས་) ནི་རྡུལ་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་བསགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༢༥༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ «གཅོད་བྱེད་» དང་ «གཅད་བྱ» ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཅོད་བྱེད་གཅད་པར་བྱ་བ་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་ཁམས་བཞི་ཡིན། །- གཅོད་བྱེད་དང་གཅད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནི་ཁམས་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བཞི་ཡིན་ལ། དགྲ་སྟ་དང་ཤིང་ལྟ་བུ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་སྟེ། གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་བཞི་པོ་ནི་གཅོད་བྱེད་དང་གཅད་བྱ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དགྲ་སྟས་ཤིང་གཅོད་པ་ལྟ་བུར་གཅིག་གིས་གཅིག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། གཅིག་ཤོས་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ནི་རྒྱུན་ཆད་ནས་འབྱུང་བས་གཅད་དུ་མེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༢༦༽ «བསྲེག་བྱ» དང་ «འཇལ་བྱེད» ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་འཇལ་བྱེད་པའོ། །སྲེག་དང་གཞལ་ལ་མི་མཐུན་སྨྲ། །- དེ་བཞིན་བསྲེག་བྱ་དང་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་པོ་དེའོ། །སྲེག་པ་དང་གཞལ་བ་ལ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་སྟེ། ཁ་ཅིག་མེའི་ཁམས་ཁོ་ན་སྲེག་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྕི་བ་ཉིད་ཁོ་ན་གཞལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་བསྲེག་བྱ་ (མེས་བསྲེག་རྒྱུ་) དང་། འཇལ་བྱེད་ (སྲང་ལ་སོགས་པས་འཇལ་བྱེད་) ཀྱང་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདི་ལ་མཁས་པ་རྣམས་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་སྟེ། ༡. ཁ་ཅིག་གིས་སྲེག་བྱེད་ནི་མེའི་ཁམས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་གསུམ་པོ་ (གཟུགས་དྲི་རོ་) ནི་མ་ཡིན་ཟེར། ༢. ཁ་ཅིག་གིས་གཞལ་བྱ་ནི་ལྕི་བའི་རེག་བྱ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཞན་གསུམ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༧༽ ཁམས་རྣམས་ལས་ «རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ» དང་ «རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ» ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་པར་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་དང་། །རྒྱས་ལས་བྱུང་བ་ནང་གི་ལྔ་། །- རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནང་གི་ཁམས་ལྔ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས། མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་ནང་གི་ཁམས་ལྔ་པོ་ནི། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཟས་དང་གཉིད་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༢༨༽ སྒྲའི་ཁམས་ནི་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱས་བྱུང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྒྲ་ནི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་མིན། །-སྒྲ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་གི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་མིན་ཏེ། འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྒྲའི་ཁམས་ནི་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི། རྣམ་སྨིན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་འདོད་དགུར་རེས་འགའ་འབྱུང་ཞིང་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༩༽ ཐོགས་མེད་བརྒྱད་པོ་ (སེམས་ཁམས་བདུན་དང་ཆོས་ཁམས་) ནི་རྣམ་སྨིན་དང་རྒྱུ་མཐུན་སོགས་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས། །ཐོགས་པ་མེད་བརྒྱད་ - སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ཆོས་ཁམས་སོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་སོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཁམས་བརྒྱད་པོ་ (སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་) ནི། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་ནི་སྐལ་མཉམ་དང་ཀུན་འགྲོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་མ་ནི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མེད་དེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཟས་སོགས་ཀྱིས་རྒྱས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༣༠༽ «གཞན་རྣམ་གསུམ» ཞེས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཞན་རྣམ་གསུམ། །-གཞན་གཟུགས་དྲི་རོ་རེག་བཞི་རྣམ་སྨིན་རྒྱས་པ་རྒྱུ་མཐུན་པ་གསུམ་ཀ་ལས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁམས་བཞི་པོ་སྟེ། གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་ཁམས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་བཅས་གསུམ་ཀ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༣༡༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ «རྫས་དང་ལྡན་པ» ཁོ་ན་ཡིན་པ་གང་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྫས་དང་ལྡན་གཅིག་་་་་་་་་་། །འདུས་མ་བྱས་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རྫས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཡོད་པས་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྫས་དང་ལྡན་པ་མཐའ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གཅིག་པོ་ནི་རྫས་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ནང་དུ་འདུས་མ་བྱས་ (ནམ་མཁའ་དང་འགོག་པ་གཉིས་) ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་རྟག་པ་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་གཞན་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་རྫས་སུ་མ་ངེས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༣༢༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ «སྐད་ཅིག་མ» ཞེས་པའི་དོན་གང་ལ་ཐུག་པ་དང་། ཐ་མ་གསུམ་པོ་ཇི་ལྟར་དེར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་་་་ཐ་མ་གསུམ། །སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་་་་་་་་་་་་་་་་་་ཐ་མ་གསུམ་ཡིད་ཁམས་ཆོས་ཁམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ཟག་པ་མེད་པའི་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཚོགས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་གཞན་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་མ་བྱུང་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་པ་ནི་མི་རྟག་པའི་དོན་མ་ཡིན་པར། སྔོན་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་ (རིགས་འདྲ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་) མེད་པར་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་དོན་ཡིན། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཐ་མ་གསུམ་པོ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ (སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་) སྐྱེ་བའི་སྐབས་སུ། སྔོན་ཆད་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་མ་མྱོང་བས། དེའི་སྔོན་རོལ་དུ་རིགས་འདྲའི་རྒྱུ་མེད་པར་གསར་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཤ་སྟག་གོ།
དྲི་བ། ༡༣༣༽ མིག་གི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཚུལ་ལ་མུ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མིག་དང་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཁམས་དག་སོ་སོ་དང་། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་འཐོབ་པ་ཡོད། །མིག་དང་ནི་རྣམ་ཤེས་ཁམས་དག་སོ་སོ། མིག་གི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། - མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་ཡིན་ལ་མིག་གི་ཁམས་དང་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་དེ། - ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་འཐོབ་པ་ཡོད་དེ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. མིག་གི་ཁམས་དང་ལྡན་ལ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། འདོད་ཁམས་སུ་མངལ་གནས་ཀྱིས་རིམ་གྱིས་མིག་ཐོབ་པའི་སྐབས་ (རྣམ་ཤེས་མ་སྐྱེས་གོང་) དང་། གཟུགས་མེད་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ (མིག་ཡོད་ཀྱང་མིག་ཤེས་མེད་པས་) ཡིན་ནོ།། ༢. མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དང་ལྡན་ལ་མིག་གི་ཁམས་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་སོགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ལྷས་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་ (རང་ས་ན་མིག་ཤེས་མེད་པས་འོག་མའི་མིག་ཤེས་གཡར་བ་) དང་། དེ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འོག་མར་སྐྱེ་བའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ (མིག་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་མིག་གི་དབང་པོ་མ་གྲུབ་པས་) ཡིན་ནོ།། ༣. གཉིས་ཀ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྡན་པ་ནི། གཟུགས་མེད་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདོད་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་ (ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་) སྐྱེ་བའི་ཚེ་ (གཉིས་ཀ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པས་) ཡིན་ནོ།། ༤. གཉིས་ཀ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༣༤༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ནང་གི་ཁམས་དང་ཕྱིའི་ཁམས་སུ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ནང་གི་བཅུ་གཉིས་གཟུགས་ལ་སོགས། །མ་གཏོགས་པ་་་་་་་་་་་་། །ནང་གི་ཁམས་བཅུ་གཉིས། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ། རྣམ་ཤེས་དྲུག །རྟེན་དྲུག་གོ། །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་པོ་ཕྱིའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ནང་གི་ཁམས་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དྲུག་ (རྟེན་) དང་། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་ཤེས་དྲུག་ (བརྟེན་པ་) བཅས་སོ།། ༢. ཕྱིའི་ཁམས་ནི་དྲུག་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་པོ་ (གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་) རྣམས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་པས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༣༥༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ «བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ» ཞེས་པ་གང་ལ་གོ་དགོས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་རྟག་ཏུ་བརྟེན་བཅས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་་་་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བརྟེན་པ་དང་བཅས་ལྷག་མ་ནི། །- གང་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་དུ་ངེས་ལ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེས་པའམ། སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དེ་ནི་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་ལ། གང་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་མ་སྐྱེས་པའམ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། - དེ་བས་ན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཁམས་ནི་རྟག་ཏུ་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཟེར་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ཤེས་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ནི་རྟག་ཏུ་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་ན་འཕགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཚེ། རང་གི་མཚུངས་ལྡན་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཤེས་དེའི་དམིགས་པར་འགྱུར་བས་ན། ཆོས་ཁམས་ནི་ནམ་ཡང་བརྟེན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐབས་མེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༣༦༽ «དེ་དང་མཚུངས་པ» ཞེས་པ་གང་ལ་གོ་དགོས་པ་དང་། དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དང་མཚུངས་པ་དག་ཀྱང་། །གང་ཞིག་རང་གི་ལས་མི་བྱེད། །-ལྷག་མ་མིག་ནས་ཡིད་ཀྱི་བར་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་བྱེད་པས་དེ་དག་རྟེན་བཅས་སུ་བཞག་གོ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་པ་ཅི་ཡིན་ན། གང་ཞིག་རང་གི་ལས་མི་བྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་ནི་གང་ཞིག་ལྟ་བ་དེའི་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། གང་མི་ལྟ་བ་དེའི་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་རིགས་དང་མཚུངས་ཀྱང་། རང་གི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དང་དམིགས་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དཔེར་ན་མིག་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་མི་ལྟ་བ་ (རང་གི་ལས་མི་བྱེད་པ་) དང་། གཟུགས་གང་ཞིག་མིག་གིས་མི་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་ནི། བརྟེན་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དང་རིགས་མཚུངས་ཀྱང་བྱ་བ་མི་བྱེད་པས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ན་ཆོས་ཁམས་མ་གཏོགས་པའི་ཁམས་བཅུ་བདུན་པོ་རྣམས་ལ། བརྟེན་བཅས་དང་དེ་མཚུངས་གཉིས་ཀ་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༣༧༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཅུ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་ཡིན། །ལྔ་ཡང་ཐ་མ་གསུམ་རྣམ་གསུམ། །ཁམས་དེ་དག་ལས་གཟུགས་ཅན་བཅུ་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་ལྔ་ཡང་དེའོ། །ཐ་མ་གསུམ་ཡིད་ཁམས་ཆོས་ཁམས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། -"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་སྤང་བྱའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། ༡. སྒོམ་སྤང་ཁོ་ན་ཡིན་པ་བཅོ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ལྔ་བཅས་སོ།། ༢. མཐོང་སྤང་དང་། སྒོམ་སྤང་དང་། སྤང་བྱ་མིན་པ་གསུམ་ཀ་ཡིན་པ་གསུམ་སྟེ། ཐ་མ་གསུམ་པོ་ (ཡིད་ཁམས་ཆོས་ཁམས་ཡིད་ཤེས་ཁམས་) ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༣༨༽ ཐ་མ་གསུམ་པོ་མཐོང་སྒོམ་སོགས་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཕྲ་རྒྱས་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། དེ་དག་གི་ཐོབ་པ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ནི། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལྷག་མ་དག་ནི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ། ཟག་མེད་རྣམས་སྤང་བྱ་མ་ཡིན་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐ་མ་གསུམ་པོའི་ནང་ནས། ༡. མཐོང་སྤང་ནི། མཐོང་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང་། དེའི་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་སེམས་སེམས་བྱུང་དང་། དེའི་ཐོབ་པ་བཅས་སོ།། ༢. སྒོམ་སྤང་ནི། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ལྷག་མ་རྣམས་ (སྒོམ་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་དང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་སོགས་) སོ།། ༣. སྤང་བྱ་མིན་པ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ (འཕགས་པའི་ལམ་དང་འདུས་མ་བྱས་) རྣམས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༣༩༽ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ངན་སོང་བའི་ལུས་ངག་གི་ལས་རྣམས་འཕགས་པའི་ལམ་དང་འགལ་ཡང་། མཐོང་སྤང་དུ་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་མཐོང་སྤང་མིན། །གཟུགས་མིན་དྲུག་པ་མིན་སྐྱེས་མིན། །དེ་དག་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་དེས་མཐོང་སྤང་མིན་ལ། ཉོན་མོངས་ཅན་གཟུགས་མིན་ལ། དེ་དག་གཟུགས་ཡིན་པས་ཀྱང་ངོ་། །དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མིན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་མཐོང་སྤང་མིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་ལྔ་པོ་ (གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང་རྣམ་ཤེས་ལྔ་) ལ་མཐོང་སྤང་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ནི།
༡. ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པ་མཐོང་སྤང་མིན་པས་ཏེ། ཁམས་དེ་དག་གི་ནང་ན་ལུང་མ་བསྟན་དང་དགེ་བའང་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་མཐོང་སྤང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ༢. ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཡིན་པས་ཏེ། མཐོང་སྤང་ནི་གཟུགས་ཅན་མིན་དགོས་ལ། ལུས་ངག་གི་ལས་ནི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༣. དྲུག་པ་མིན་པ་ལས་སྐྱེས་པས་ཏེ། མཐོང་སྤང་ནི་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནའི་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། ཁམས་བཅོ་ལྔ་པོ་ནི་མིག་ཤེས་སོགས་དྲུག་པ་མིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་མཐོང་སྤང་མ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༤༠༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ «ལྟ་བ» ཞེས་བྱ་བ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཕྱོགས་ནི། །ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་བརྒྱད། །མིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་གི་ཁམས་ (གཟུགས་མཐོང་བས་ལྟ་བ་) དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ (ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་) གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༤༡༽ ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལས་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དབྱེ་ན་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཇིག་ལྟ་སོགས་ལྔ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། སློབ་པའི། མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་བརྒྱད་དོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ནང་ཚན་ལྟ་བ་ལ་དབྱེ་ན་བརྒྱད་ཡོད་དེ། ༡. ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལྔ་ (འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་འཛིན་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་བཅས་)། ༢. འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ (ཤེས་རབ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་)། ༣. སློབ་པའི་ལྟ་བ་ (ཟག་མེད་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ཤེས་རབ་)། ༤. མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་ (ཟག་མེད་མི་སློབ་ལམ་གྱི་ཤེས་རབ་) བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༤༢༽ ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལྟ་བ་ཡིན་པ་དང་མིན་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དྲུག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྤྲིན་པ་དང་སྤྲིན་པ་མེད་པའི་མཚན་མོ་དང་ཉིན་མོ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ལྟ་བས་ལྟ་བའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤེས་རབ་ཐམས་ཅད་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཞིག་དགོས། དེས་ན་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ལྔའི་འཁོར་གྱི་ཤེས་རབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་ཁ་ཅིག་ནི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཤེས་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ཅན་རྣམས་ནི་ལྟ་བར་འདོད་དེ། ཡུལ་ལ་ཇི་བཞིན་ནམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༤༣༽ རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ «ལྟ་བ» མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་ཤེས་ལྔ་དང་མཚུངས་སྐྱེས་བློ། །ངེས་རྟོག་མེད་ཕྱིར་ལྟ་མ་ཡིན། །རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྟ་བ་སྟེ། ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་ལྟ་བ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་སྐྱེས་པའི་བློ་ཤེས་རབ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་ཤིང་ངེས་པར་རྟོག་པ་ཞིག་དགོས་ལ། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་ལྔ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ (བློ་) ནི། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སོ་སོར་ངེས་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༤༤༽ མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངམ། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་གང་འདོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་རྟེན་བཅས། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་མིན། །-མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བས་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་དོན་དེས་དེ་ལྟ་བར་བཞག་གོ། །-འོ་ན་མིག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཁོ་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་ནུས་པ་མིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བར་འདོད་དེ། མིག་ནི་བསྟན་ཡོད་ཐོགས་བཅས་ཡིན་པས་གཟུགས་དང་ཕྲད་ནས་མཐོང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་ནི་ཐོགས་མེད་ཡིན་པས་བར་དུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མིག་གཅིག་པུས་མཐོང་བ་མིན་པར། རང་གི་རྟེན་རྣམ་ཤེས་དང་བཅས་པའི་མིག་དེ་ཁོ་ནས་མཐོང་བར་འདོད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༤༥༽ གལ་ཏེ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ན་སྐྱོན་ཅི་ཞིག་འབྱུང་བར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་ཕྱིར་བར་དུ་ཆོད་པ་ཡི། །གཟུགས་ནི་མཐོང་བ་མིན་ཕྱིར་ལོ། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ན་དེ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྩིག་སོགས་ཀྱིས་བསྒྲིབ་པའི་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡིན་ན། རྣམ་ཤེས་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་རྩིག་པ་དང་རི་སོགས་ཀྱིས་བར་དུ་བཅད་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འབྱུང་ངོ་། །དངོས་སུ་ནི་བར་དུ་བཅད་པ་མི་མཐོང་བས་ན། མིག་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་མིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༤༦༽ མདོ་སྡེ་པས་མཐོང་བ་པོ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ལ་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ། ནམ་མཁའ་ལྡད་པ་འདིས་ཅི་དགོས། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ལྟ་བ་ནི་སུ་ཞིག་ཡིན། ལྟ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཙམ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་ཟད་པ། དེ་ལ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་དོན་དུ་འདུན་པའི་སྒོ་ནས་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པས་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོ་སྡེ་པས། མིག་གིས་མཐོང་ངམ་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ཞེས་རྩོད་པ་དེ་ནི་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་མིག་དང་གཟུགས་རྐྱེན་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལས། ལོགས་སུ་མཐོང་བ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དུ། འདུན་པའི་དབང་གིས་མིག་གིས་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་པས། དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་འདོད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༤༧༽ མིག་གཅིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་ངམ། མིག་གཉིས་ཀས་མཐོང་ངམ།
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མིག་ནི་གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཀྱང་། །མཐོང་སྟེ་གསལ་བར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །མིག་གཅིག་གི་ཡུལ་རྣམས་མཐོང་ངམ་གཉིས་ཀས་ཞེ་ན་ནི། གཉིས་ཀ་དག་གིས་ཀྱང་། མཐོང་བ་སྟེ་གསལ་བར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མིག་ནི་གཉིས་ཀ་དག་གིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། མིག་གཅིག་བཙུམས་པ་ལས་གཉིས་ཀ་ཕྱེས་ན་གཟུགས་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མིག་གཅིག་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་ཡིན་ན། གཉིས་ཀ་ཕྱེས་ཀྱང་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་དགོས་པ་ལས། དེ་ལྟར་མིན་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༤༨༽ དབང་པོ་དྲུག་ལས་ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་གང་དང་། མ་ཕྲད་པར་འཛིན་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི། །ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་གསུམ་གཞན་དུ། །སྣ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ནི། །ཡུལ་ནི་མཉམ་པར་འཛིན་པར་འདོད། །མིག་དང་ཡིད་དང་རྣ་བ་ནི། ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པར་རོ། །ལྷག་མ་གསུམ་གཞན་དུ་ཕྲད་པ་སྟེ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པར་འཛིན་པ་གསུམ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་དང་། རྣ་བས་སྒྲ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་འཛིན་པའི་ཚེ་ཡུལ་དེ་དག་དང་མ་ཕྲད་པར་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་གསུམ་ སྟེ། སྣས་དྲི་དང་། ལྕེས་རོ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་འཛིན་པའི་ཚེ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཉིས་དངོས་སུ་ཕྲད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༤༩༽ ཕྲད་ནས་འཛིན་པའི་དབང་པོ་གསུམ་པོས་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྣ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ནི། །ཡུལ་ནི་མཉམ་པར་འཛིན་པར་འདོད། །-སྣ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ནི། ཡུལ་ནི་མཉམ་པར་འཛིན་པར་འདོད་པས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཚེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་གྲངས་མཉམ་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཆེ་བས་ཡུལ་ཆེ་བ་དང་། དབང་པོ་ཆུང་བས་ཡུལ་ཆུང་ངུ་འཛིན་པ་སྟེ། མདོར་ན་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་ཚད་མཉམ་པ་ཁོ་ན་འཛིན་གྱི། ཆེ་ཆུང་མི་མཉམ་པ་འཛིན་མི་ནུས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༥༠༽ རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་རྟེན་གྱི་དུས་ལ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཐ་མའི་རྟེན་འདས་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས། །དེ་དག་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའང་ཡིན། །ཐ་མ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ནི་འདས་པ་སྟེ་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད། མིག་སོགས་རྣམ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་གི་རྟེན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའང་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནི་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་ཤེས་སྔ་མ་འགགས་མ་ཐག་པ་དེ་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སུ་གྱུར་ནས་ཕྱི་མའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. མིག་སོགས་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་རྟེན་ནི་ད་ལྟར་བ་སྟེ། རང་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༥༡༽ རྣམ་ཤེས་དེ་ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཉིས་ཀ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བཞིན་དུ། དབང་པོ་ཁོ་ན་རྟེན་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་གྱུར་པས་འགྱུར་ཉིད་ཕྱིར། །རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན། །མིག་སོགས་དེ་དག་གྱུར་པས་རྣམ་ཤེས་རྣམས་འགྱུར་བ་སྟེ་ཕན་གནོད། གསལ་མི་གསལ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་སོགས་འགྱུར་བས་དེ་དག་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་དབང་པོ་ཁོ་ན་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དབང་པོ་ལ་འགྱུར་བ་ (ཕན་གནོད་དང་གསལ་མི་གསལ་) བྱུང་ན། རྣམ་ཤེས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་འགྱུར་བ་བྱུང་ཡང་རྣམ་ཤེས་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་རྙིང་ཡང་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གསལ་བར་གནས་ཆོག་པ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༥༢༽ «མིག་གི་རྣམ་ཤེས» ཞེས་བརྗོད་ཀྱི་ «གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས» ཞེས་མི་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཕྱིར་མཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་དག་གི་ནི་རྣམ་ཤེས་བསྟན། །མིག་ལ་སོགས་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བར་མི་ནུས་ལ། གཟུགས་སོགས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གྱིས་དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་ཤེས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་དང་། ནས་མྱུག་བཞིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་ཤེས་ལ་དབང་པོའི་མིང་གིས་འདོགས་པ་ (མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་) ཡིན་གྱི། ཡུལ་གྱི་མིང་གིས་ (གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་) མི་འདོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་ནི་མིག་ཤེས་ཁོ་ནའི་རྟེན་ཡིན་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ནི་མིག་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བས་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. དཔེར་ན། རྔ་སྒྲ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྔ་ལས་བྱུང་བས་རྔ་སྒྲ་ཟེར་གྱི། དབྱུག་པ་ལས་ཀྱང་བྱུང་མོད་ཀྱི་དབྱུག་པའི་སྒྲ་ཞེས་མི་ཟེར་བ་དང་། ནས་ལས་སྐྱེས་པའི་མྱུ་གུ་ལ་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཟེར་གྱི། ས་ཆུ་སོགས་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་མོད་ཀྱི་ས་ཆུའི་མྱུ་གུ་ཞེས་མི་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༥༣༽ མིག་གིས་གཟུགས་ལྟ་བའི་ཚེ། ལུས་དང་། མིག་དང་། གཟུགས་དང་། མིག་ཤེས་བཞི་པོ་ས་གཅིག་པ་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་པ་ཡིན་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལུས་ལ་འོག་མའི་མིག་མ་ཡིན། །མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་ཤེས་པའང་དེའི་གཟུགས། །ལུས་ཀྱིའང་གཉིས་ཀ་ཐམས་ཅད་དུ། །-ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་དེ། ལུས་དང་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་གཉིས་སོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་དག་ས་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀ་སྲིད་དེ། སྤྱིར་ལུས་དང་མིག་དང་གཟུགས་གསུམ་ནི་ས་ལྔ་ (འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་) ཆར་ན་ཡོད་ལ། མིག་ཤེས་ནི་ས་གཉིས་ (འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་) ཁོ་ནར་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་མིག་ཤེས་མེད་པས། དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ན། ལུས་མིག་གཟུགས་གསུམ་ནི་རང་ས་པ་ཡིན་ཡང་། རྣམ་ཤེས་ནི་འོག་མ་ (བསམ་གཏན་དང་པོའི་) ས་པ་གཡར་དགོས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༥༤༽ ས་གོང་མའི་ལུས་རྟེན་ལ་འོག་མའི་མིག་དང་། འོག་མའི་མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མཐོང་བ་སྲིད་དམ་མི་སྲིད?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ས་གོང་མའི་ལུས་ཡིན་པ་ལ། ས་དེའི་ས་པའམ་གོང་མའི་མིག་ཡིན་གྱི་ས་འོག་མ་པའི་མ་ཡིན།-ས་འོག་མ་པའི་མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ལ།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ལུས་ལ་འོག་མའི་མིག་མིན་ཏེ། ས་གོང་མའི་ལུས་ལ་རང་ས་དང་གོང་མའི་མིག་འབྱུང་བ་སྲིད་ཀྱི། འོག་མའི་མིག་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་སྟེ། གོང་མ་ནི་འོག་མ་ལས་གྱ་ནོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. མིག་གིས་གོང་མའི་གཟུགས་མིན་ཏེ། ས་འོག་མའི་མིག་གིས་རང་ས་དང་འོག་མའི་གཟུགས་མཐོང་བ་སྲིད་ཀྱི། གོང་མའི་གཟུགས་ནམ་ཡང་མཐོང་མི་ནུས་ཏེ། གོང་མའི་གཟུགས་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༥༥༽ མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ས་གོང་འོག་གི་གཟུགས་མཐོང་ཚུལ་དང་། དེའི་རྟེན་ལུས་ཀྱི་ས་གང་ཡིན་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་པར་ཤེས་པའང་གོང་མ་ནི་འོག་མའི་མིག་གི་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །བཤད་མ་ཐག་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་ནི་གོང་འོག་རང་སའི་གཟུགས་དང་ལུས་ཀྱིའང་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀ་ཐམས་ཅད་དུའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རང་ས་དང་འོག་མའི་གཟུགས་མཐོང་གི །གོང་མའི་གཟུགས་མི་མཐོང་ངོ་། །ཡང་མིག་ཤེས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ (མིག་དབང་) ནི། རྣམ་ཤེས་དེའི་རང་ས་པའམ་གོང་མ་གང་རུང་ཡིན་དགོས་ཀྱི། འོག་མའི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་མའི་རྣམ་ཤེས་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྟེན་དམན་པས་བརྟེན་པ་གྱ་ནོམ་པ་མི་ཐེག་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༥༦༽ རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱིས་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཚེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ས་གཅིག་པ་ཡིན་ནམ། ཐ་དད་པ་ཡིན་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣ་བའང་དེ་བཞིན་གསུམ་དང་ནི། །ཐམས་ཅད་རང་གི་གི་ས་པ་ཉིད། །-ཇི་ལྟར་མིག་བཞིན་རྣ་བའང་དེ་བཞིན། སྣ་ལྕེ་ལུས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་དག་ནི། རྟེན་དང་དབང་ཡུལ་རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རང་གི་ས་པ་ཉིད་ཅེས་སྤྱིར་བསྟན་ནས།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྣ་བའི་དབང་པོ་ནི་མིག་དང་མཚུངས་པར་སྦྱར་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་རྣ་ཤེས་མེད་པས་འོག་མའི་རྣམ་ཤེས་གཡར་དགོས་པ་སོགས་སོ།། ༢. སྣ་ལྕེ་ལུས་གསུམ་གྱི་དབང་པོ་ནི། ཡུལ་དང་ཕྲད་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་པས། ལུས་དང་། དབང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་། རྣམ་ཤེས་བཞི་ཀ་རྟག་ཏུ་རང་ས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གོང་འོག་འདྲེས་པ་མེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༥༧༽ ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ལ་ས་གོང་འོག་གི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འོག་དང་ནི། །རང་གི་ས་ཡིད་མ་ངེས་ཏེ། །-ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་རང་གི་ས་པ་སྟེ་འདོད་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ། ཁ་ཅིག་ས་འོག་མ་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུ་དང་། ཡིད་མ་ངེས་ཏེ། རེས་འགའ་ནི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཆོས་དག་དང་མཚུངས་པའི་ས་པའི་ཡིད། རེས་འགའ་ས་གོང་མ་དང་། འོག་མ་དང་། ས་ལྔ་པའི་ལུས་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡིད་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པས་ཐམས་ཅད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི། འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོར་ནི་རང་ས་པ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་དུ་ནི་འོག་མ་ (བསམ་གཏན་དང་པོའི་) ས་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་ཤེས་བཞིན་ནོ།། ༢. ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ (ཡིད་ཁམས་དང་ཆོས་ཁམས་བཅས་) ནི་མ་ངེས་པ་སྟེ། རེས་འགའ་རང་ས་པ་དང་། རེས་འགའ་གོང་མ་དང་། རེས་འགའ་འོག་མའི་ས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་དགུ་པོ་གང་རུང་གི་ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་གང་རུང་གི་ཡིད་ཤེས་སྐྱེ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༥༨༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཕྱི་ཡི་ལྔ། །ཕྱིའི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་སོགས་ལྔ། གྲངས་བཞིན་དུ་མིག་སོགས་ལྔ་སོ་སོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་གི་ཉམས་སུ་མྱོངས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ལྔ་པོ་ ནི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ༡. རང་རང་གི་དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ (མིག་ཤེས་སོགས་) ཀྱིས་མྱོང་བ་དང་། ༢. ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་དྲན་ཞིང་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༥༩༽ ཁམས་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་པོ་གང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཁམས་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་ནི་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་ (དབང་པོ་ལྔ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་བཅས་) ནི་ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ གཅིག་པུའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། དབང་པོའི་རྣམ་ཤེས་ལྔའི་ཡུལ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༦༠༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་ «རྟག་པ» ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། མི་རྟག་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྟག་པའོ། །ཁམས་དེ་དག་ལས་རིལ་པོར་རྟག་པ་ནི་མེད་མོད། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྟག་པའོ། །ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་ཁམས་གང་ཡང་རིལ་པོར་རྟག་པ་མེད་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་སྟེ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ (ནམ་མཁའ་དང་འགོག་པ་གཉིས་) ནི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཁམས་བཅུ་བདུན་དང་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་ཕྱེད་ (འདུས་བྱས་) ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༦༡༽ མདོ་ལས་གསུངས་པའི་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་ཇི་ལྟར་བསྡུ་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་དང་གང་དག་ནི། །བཅུ་གཉིས་ནང་གི་ཤེས་དབང་པོ། །-དེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱེད་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་མན་བཅུ་གཅིག་དང་། གསུམ་པོ་དག་གི་ཆ་སྟེ། གང་དག་ནི་བཅུ་གཉིས་ནང་གིར་བཤད་པ་མིག་སོགས་རང་གི་མིང་སྨོས་པ་ལྔ་དང་། ཡིད་དབང་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་ནོ། །ཕོ་མོའི་དབང་པོ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་ཁམས་སུ་བསྡུ་ཚུལ་ནི། ༡. ཆོས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྡུ་བ་བཅུ་བཞི་སྟེ། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་། ཚོར་བ་ལྔ་ (བདེ་སྡུག་ཡིད་བདེ་ཡིད་མི་བདེ་བཏང་སྙོམས་) དང་། དད་པ་སོགས་ལྔ་ (དད་བརྩོན་དྲན་ཏིང་ཤེས་) དང་། ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་གསུམ་གྱི་ཆ་ཤས་རྣམས་སོ།། ༢. ནང་གི་ཁམས་སུ་བསྡུ་བ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མིག་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།། ༣. ལུས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསྡུ་བ་གཉིས་ཏེ། ཕོ་དབང་དང་མོ་དབང་གཉིས་ནི་ལུས་དབང་གི་ཆ་ཤས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༦༢༽ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དབང་པོ་མ་ཡིན་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལྷག་མ་ཁམས་ལྔ་པོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་ནི་དབང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ལས་དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་སུ་མ་གཏོགས་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལྔ་ (གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་) དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་གཞན་ (འདུས་མ་བྱས་དང་རྣམ་རིག་མིན་པའི་གཟུགས་སོགས་) རྣམས་ནི་དབང་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༦༣༽ གནས་དང་པོ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དང་། མིང་ལ་ཅི་ཞེས་བྱ་འམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ཁམས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གནས་དང་པོའོ།། །།"
✍️ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་དང་པོ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་གསུམ་དུ་བསྡུས་ནས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་མཚན་ལའང་ «ཁམས་བསྟན་པ» ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གནས་དང་པོ་རྫོགས་སོ།།
ཕུང་པོ་ལྔ་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང་། །ཁམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བཅོ་བརྒྱད་མ་ལུས་པ། །
ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱེ་བསྡུ་ཡིས། །གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་འདི་རྨད། །
བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མིག་འབྱེད་ཅིང་། །སྲིད་པའི་རྩ་བ་དྲུང་ནས་འབྱིན་འདོད་ན། །
ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པའི་གཞུང་མཆོག་འདིར། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་པས་བསླབ་པར་རིགས། །
མཛོད་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཀྱི་དྲིས་ལན་ཀུན་མཁྱེན་ཞལ་ལུང་ལས། གནས་དང་པོ་ཁམས་བསྟན་པའི་དྲིས་ལན་རྫོགས་སོ།། །།
ཅེས་གསང་འཁོར་མཐོ་རིམ་བཤད་གྲྭའི་ལེགས་བཤད་པའི་མིང་འཆང་བ་ སངས་རྒྱས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འབོད་པས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོར་བསྒྲིགས་ཏེ་སྤེལ་བ་དགེའོ།། །།
བསམ་འཆར།