གནས་དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་དྲིས་ལན། ལས་ཉོན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དྲུངས་འབྱིན་ཞིང་། །ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་གསལ་སྟོན་པ། ། ཞི་བསིལ་ཐར་པའི་གྲོང་ད...
གནས་དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་དྲིས་ལན།
ལས་ཉོན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དྲུངས་འབྱིན་ཞིང་། །ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་གསལ་སྟོན་པ། །
ཞི་བསིལ་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་འཁྲིད་མཛད་པའི། །བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །
དྲི་བ། ༡༽ མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གནས་དྲུག་པའི་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ས་བཅད་དུ་ཇི་ལྟར་དབྱེ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་གནས་ལ། གང་མཐོང་བའི་བདེན་པ། གང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ། དེ་བགྲོད་པའི་གང་ཟག་བཤད་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་གནས་དྲུག་པ་འདི་ནི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དང་། ལམ་དེ་སྒྲུབ་པ་པོ་གང་ཟག་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན། འདིར་བརྗོད་བྱ་གཙོ་བོ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ༡. གང་མཐོང་བའི་བདེན་པ། ཤེས་བྱ་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་སམ་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་གཞག ༢. གང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ། ཡུལ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་རིམ་པ། ༣. དེ་བགྲོད་པའི་གང་ཟག ལམ་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་མཁན་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྣམ་གཞག་བཅས་སོ།། དཔེར་ན། ནད་པ་ཞིག་དྲག་སྐྱེད་འབྱུང་བ་ལ། དང་པོ་ནད་ངོས་ཟིན་པ་ (བདེན་པ) དགོས་པ་དང་། གཉིས་པ་སྨན་བསྟེན་པ་ (ལམ) དགོས་པ། གསུམ་པ་སྨན་ཟ་མཁན་གྱི་ནད་པ་ (གང་ཟག) དགོས་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༽ གཞུང་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཐབས་ལམ་གང་དང་གང་གིས་སྤོང་བར་གསུངས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བདེན་པ་མཐོང་དང་བསྒོམས་པ་ལས། །ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ཞེས་བཤད་པ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་བདེན་པ་མཐོང་བས་དང་། སྒོམ་པས་གོམས་པ་ལས་སྤངས་པ་ཞེས་བཤད་པས།" (མ་དཔེར་ 'ཇི་སྐད་བཤད་པ་' ཞེས་པ་ 'ཇི་སྐད་བཤད་པའི་' དང་། 'སྤང་བ་' ཞེས་པ་ 'སྤངས་པ་' རུ་བཅོས་ཡོད།)
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཛོད་ཀྱི་གནས་ལྔ་པའི་ནང་ཞིབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ་ཕྲ་རྒྱས་དེ་དག་སྤོང་བའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤོང་བ། བདེན་པ་བཞིའི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ན་མཐོང་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤོང་བ། ༢. སྒོམ་པས་སྤོང་བ། མཐོང་ཟིན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་རྣམས་སྤོང་བ་བཅས་སོ།། འདི་ལ་དཔེར་བརྗོད་ན། མི་ཞིག་གིས་དུག་སྦྲུལ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེའི་འཇིགས་པ་ངོས་ཟིན་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་ནས་དུག་སྦྲུལ་དེ་རིང་དུ་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་བྲོས་པ་དང་ཐབས་ཤེས་བསྟེན་ནས་མེད་པར་བཟོ་བ་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༽ ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དེ་དག་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་གཉིས་ཟག་བཅས་སམ་ཟག་མེད་ཡིན།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པ་ན། ལན་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར། མཐོང་ལམ་ནི་ཟག་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། སྒོམ་ལམ་ལ་ནི་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་དྲི་བ་ཞིག་གོ། འདིར་ཟག་བཅས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་དང་། ཟག་མེད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྟེ། དཔེར་ན། གོས་ཀྱི་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་ལ་ཆུ་ (ཟག་བཅས་ཀྱི་ཐབས) དང་། དྲི་མ་དེ་གཏན་ནས་མི་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ (ཟག་མེད་ཀྱི་ཐབས) ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༤༽ སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ།
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་ཟག་པ་མེད། །སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོང་དུ་དྲིས་པའི་ལན་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྐབས་སུ། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་རིགས་གཉིས་སུ་ངེས་ཏེ། ༡. འཇིག་རྟེན་པའི་སྒོམ་ལམ། (ཟག་བཅས།) འོག་མ་རགས་པ་དང་གོང་མ་ཞི་བར་ལྟ་བའི་ལམ་སྟེ། འདིས་ཉོན་མོངས་མགོ་གནོན་པ་ཙམ་ལས་རྩ་བ་ནས་སྤོང་མི་ནུས། ༢. འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ལམ། (ཟག་མེད།) བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། འདིས་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།། དཔེར་ན། རྩྭ་ངན་ཞིག་གཙང་མར་བཟོ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ནི་རྩྭ་མགོ་བྲེགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་སླར་སྐྱེ་སྲིད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ནི་རྩྭ་དེ་རྩ་བ་ནས་བཀོག་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༥༽ མཐོང་བའི་ལམ་ནི་ཟག་མེད་ཁོ་ནར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་དག་གསུངས་ཡོད་དམ།
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་ཟག་པ་མེད་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་སྒོམ་ལམ་ལྟར་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གཉིས་མེད་པར། ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། ༡. ཁམས་གསུམ་ཀའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་རང་གི་ས་འོག་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ནུས་ཀྱི། ཁམས་གསུམ་མམ་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་མི་ནུས། འོན་ཀྱང་མཐོང་ལམ་གྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ཀའི་མཐོང་སྤང་གི་ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. ཅིག་ཅར་དུ་སྤོང་བ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་མིན་པར། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་དུས་མཉམ་དུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། ཁང་པ་མུན་ནག་ཅིག་གི་ནང་དུ་སྒྲོན་མེ་བཏེགས་པ་ན། ཁང་པའི་ཕྱོགས་རེ་རེ་ནས་རིམ་བཞིན་མིན་པར། ཁང་པའི་ནང་གི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་ (ཁམས་གསུམ་གྱི་མཐོང་སྤང་) སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དུས་མཉམ་དུ་ (ཅིག་ཅར) སེལ་བ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༦༽ གོང་དུ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཞེས་གསུངས་པའི་བདེན་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་སྔོན་གྱི་གཞུང་དུ་ཇི་ལྟར་བཤད་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བདེན་པ་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་པའི་བདེན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་དག་ནི་བཞིར་བཤད་དོ། །... གང་བཤད་ན། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། །ཞེས་པས་ལམ་བདེན། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང་། །བྲལ་བའོ། །ཞེས་པས་འགོག་བདེན། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་། །ཞེས་པ་དེར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་བསྟན་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་བསྟན་པའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་ངོས་འཛིན་ནི་མཛོད་ཀྱི་གནས་དང་པོའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན། དེ་ཡང་། ༡. ལམ་བདེན། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོའོ།། ༢. འགོག་བདེན། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང་། བྲལ་བའོ་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བའི་ཟག་མེད་ཀྱི་འབྲས་བུའོ།། ༣. སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་འཇིག་རྟེན་དང་ཞེས་པས་བསྟན་ཏེ། ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་འབྱུང་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།། དཔེར་ན། ནད་ཚབས་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་ལ། ནད་དེ་གང་ཡིན་ངོས་འཛིན་པ་དང་། ནད་མེད་པའི་བདེ་ཐང་། ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན། ནད་བཅོས་པའི་སྨན་བཅས་སྔར་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།
དྲི་བ། ༧༽ སྐབས་འདིར་བདེན་པ་བཞིའི་གོ་རིམ་དེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་རམ། ཡང་ན་དགོས་པ་གཞན་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དེ་བཞིན་དུ། །འགོག་དང་ལམ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན། །དེ་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་རྟོགས་རིམ། །... རིམ་པ་དེ་ཁོ་ནའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པ་དང་ལམ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྔར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐབས་འདིར་བསྟན་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་གོ་རིམ་སྟེ། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་། གསུམ་པ་འགོག་པ། བཞི་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ནི། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་གདུལ་བྱས་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ། དེ་ནས་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བར་བྱ། དེ་ནས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ། མཐར་དེའི་ཆེད་དུ་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བཀོད་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ནད་པ་ཞིག་གསོ་བའི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། ༡. སྡུག་བསྔལ། དང་པོ་རང་ལ་ནད་ཡོད་པ་དེ་ངེས་པར་དུ་ཤེས་དགོས། (ནད་ཤེས་བྱ།) ༢. ཀུན་འབྱུང་། ནད་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནམ་འབྱུང་རྐྱེན་དེ་སྤོང་དགོས། (ནད་ཀྱི་རྒྱུ་སྤོང་བྱ།) ༣. འགོག་པ། ནད་མེད་པའི་བདེ་བ་དེ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་འདུན་པ་སྐྱེ་དགོས། (བདེ་ཐང་ཐོབ་བྱ།) ༤. ལམ། དེའི་ཆེད་དུ་སྨན་པ་བསྟེན་པ་སོགས་ཐབས་ལམ་བསྟེན་དགོས་པ་ (སྨན་བསྟེན་བྱ།) བཅས་ཀྱི་རིམ་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༨༽ བདེན་པ་བཞིའི་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅིའི་ཕྱིར་བདེན་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་ཞེ་ན། གང་ལ་ཆགས་པ་དང་། གང་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། གང་ལས་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག་ལ། ཕྱིས་འདིའི་རྒྱུ་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །འདིའི་འགོག་པ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། འདིའི་ལམ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ། ནད་མཐོང་བས། དེའི་གཞི་དང་། དེ་ཟད་པ་དང་། སྨན་པ་བསྟེན་པ་ལྟ་བུའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་པ་བཞིའི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་འབྱུང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཐོག་མར་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གང་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པའི་ཕུང་པོ་དང་། དེས་གནོད་པ་སྐྱེལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ངོས་ཟིན་དགོས། དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་དེ་གང་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་རྩད་གཅོད་པ་དང་། དེ་ནས་རྒྱུ་དེ་སྤངས་པའི་ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ། མཐར་དེའི་ཐབས་ལམ་བསྟེན་པ་བཅས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འཇུག་རིམ་དང་མཐུན་པར་བཞག་པ་ཡིན། འདི་ལ་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་ནད་པ་གསོ་བའི་དཔེ་མཛད་དེ། ༡. ནད་མཐོང་བ། (སྡུག་བསྔལ།) ཐོག་མར་རང་ལ་ནད་ཡོད་པ་ཤེས་པ། ༢. དེའི་གཞི། (ཀུན་འབྱུང་།) ནད་དེ་གང་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ངོས་བཟུང་བ། ༣. དེ་ཟད་པ། (འགོག་པ།) ནད་མེད་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་འདོད་པ། ༤. སྨན་པ་བསྟེན་པ། (ལམ།) ནད་གསོ་བའི་ཆེད་དུ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༩༽ མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཟག་བཅས་ཡིན་ནམ་ཟག་མེད་ཡིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མངོན་པར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པས་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཟག་བཅས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མངོན་རྟོགས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་བྱ་ཞིང་། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། ཟག་བཅས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་དོན་སྤྱི་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ལས་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཟག་མེད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་གསུངས་ཏེ། ༡. མྱང་འདས་ལ་ཕྱོགས་པ། འཁོར་བའི་རྒྱབ་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་བློ་ཡིན་པ། ༢. དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་དམ་བདག་མེད་པའི་དོན་ཇི་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་ནི་ལོག་ཤེས་དང་། ཐག་པ་དེ་ཐག་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཟག་བཅས་ཡིན་ལ། ཐག་པའི་རང་བཞིན་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་རྟོགས་ཟག་མེད་ལྟ་བུའོ།།
དྲི་བ། ༡༠༽ བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་རྫས་དང་མིང་གི་སྒོ་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་དེ་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་གཉིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཕྱེ་བས་མིང་གི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཡོད་ཀྱི་རྫས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགོག་ལམ་ནི་རྫས་སུ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་པ་བཞི་ལ་རྫས་ཐ་དད་ཡིན་མིན་གྱི་དབྱེ་བ་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ཡོད་དེ། ༡. སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་། འདི་གཉིས་ནི་རྫས་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཡིན། གཉིས་ཀའང་ཟག་བཅས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པར་མཚུངས་ཤིང་། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཀུན་འབྱུང་དང་། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་མིང་གི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མོ།། དཔེར་ན། ས་བོན་ (ཀུན་འབྱུང་) དང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་མྱུ་གུ་ (སྡུག་བསྔལ་) གཉིས་ཀ་རྩི་ཤིང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་གཅིག་པ་ལྟ་བུའོ།། ༢. འགོག་པ་དང་ལམ། འདི་གཉིས་ནི་རྫས་སུ་ཡང་ཐ་དད་ཡིན། འགོག་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་དང་། ལམ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ངོ་བོ་སོ་སོ་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༽ བདེན་པ་བཞི་ལ་ "འཕགས་པའི་བདེན་པ་" ཞེས་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདི་དག་ཇི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་བཞིན་འཕགས་པས་གཟིགས་པས་དེ་དག་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་དུ་མི་ཤེས་པར་བདེ་བར་འཛིན་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དོན་དེ་དག་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོན་ནི། ༡. འཕགས་པས་གཟིགས་ཚུལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་མི་རྟག་པ་སོགས་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ། ༢. སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་མཐོང་ཚུལ། འཕགས་པ་ལས་གཞན་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པ་དང་། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འཛིན་པ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བས་ན། དེ་དག་གི་ངོར་བདེན་པ་མིན་ནོ།། དཔེར་ན། མཁྲིས་ནད་ཅན་གྱིས་དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་མཐོང་བ་དེ་ནད་པ་དེའི་ངོར་བདེན་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། མིག་སྐྱོན་མེད་པའི་མི་ (འཕགས་པ) དེའི་ངོར་དུང་དཀར་པོ་དེ་རང་བདེན་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༢༽ ཟག་བཅས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་གསུམ་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་ཚུལ་དང་། འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཡིད་འོང་ཡིད་དུ་མི་འོང་དང་། །དེ་ལས་གཞན་ཟག་བཅས་རྣམས་ཉིད། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཅི་རིགས་མ་ལུས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །འདུ་བྱེད་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཟག་བཅས་རྣམས་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་པས། གསུམ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ཅི་རིགས་པའམ་མ་ལུས་པ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བཤད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདིར་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོར་བ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འདུ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ། ༡. ཡིད་དུ་འོང་བ། (བདེ་བའི་ཚོར་བ།) འདི་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། གནས་སྐབས་སུ་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་ཡང་། མཐར་འགྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ༢. ཡིད་དུ་མི་འོང་བ། (སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ།) འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་མ་ཟད། སྔར་གྱི་སྟེང་དུ་སྣོན་མ་བཏབ་པ་ལྟར་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ༣. དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ། (བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ།) འདི་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། བདེ་སྡུག་གི་འགྱུར་བ་མངོན་གསལ་མེད་ཀྱང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་ཕུང་པོ་གྲུབ་ཅིང་། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟེན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གང་རུང་དང་ལྡན་པས་ན། འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ནར་ངེས་སོ།། དཔེར་བརྗོད་ན། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། དཔེར་ན་གྲིབ་བསིལ་དུ་སྡོད་པ་དེ་དང་པོ་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཡུན་རིང་སོང་ན་གྲང་ནས་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ། དཔེར་ན་རྨ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་ཚྭ་ཆུ་བླུགས་པ་ལྟར་ན་ཚ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་ལྟ་བུ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ། དཔེར་ན་རང་གི་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྲ་ཉག་མ་གཅིག་བཞག་ན་དེ་ཙམ་མི་ཚོར་ཡང་། དེ་ཉིད་མིག་ནང་དུ་སོང་ན་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དེ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མིག་ནང་གི་སྐྲ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། བྱིས་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ལག་མཐིལ་གྱི་སྐྲ་བཞིན་དུ་མི་ཚོར་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༣༽ སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་དང་བདེན་པ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་ལས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྟོན་པས་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་ཀྱང་བཤད། བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཡང་གསུངས་ན། གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་བཅོམ་དང་བློ་ཡིས་གཞན། །བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པ། །བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཡོད་དེ་དོན་དམ་ཡོད་གཞན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམ་པར་བདེན་པ་བཞི་དང་། ཡང་བསྡུ་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ལས། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. གང་ལ་བཅོམ་ན་བློ་མི་འཇུག་པ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཐོ་བ་སོགས་ཀྱིས་གཏོར་ནས་དུམ་བུར་སོང་བའི་ཚེ་ན། སྔར་གྱི་བློ་དེ་མི་སྐྱེ་བའམ་ལྡོག་འགྲོ་བ། ༢. བློ་ཡིས་གཞན་བསལ་ན་བློ་མི་འཇུག་པ། དངོས་པོ་གང་ཞིག་བློ་ཡིས་ཆ་ཤས་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་དཔྱད་པ་ན། སྔར་གྱི་རིལ་པོར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལྡོག་འགྲོ་བ་བཅས་སོ།། དཔེར་ན། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཐོ་བས་བཅག་ན་བུམ་འཛིན་གྱི་བློ་ལྡོག་པ་དང་། ཆུ་ལྟ་བུ་བློས་ཆོས་གཞན་ (གཟུགས་རོ་རེག་བྱ) སོགས་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་ཆུར་འཛིན་གྱི་བློ་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའོ།།
དྲི་བ། ༡༤༽ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་དེ་བུམ་པ་དང་ཆུའི་དཔེ་ལ་སྦྱར་ནས་ཞིབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་ལ་ཆ་ཤས་སུ་བཅོམ་ན་དེའི་བློ་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གྱོ་མོར་བཅོམ་ན་བུམ་པའི་བློ་མི་འཇུག་གོ། །གང་ལ་བློ་ཡིས་ཆོས་གཞན་བསལ་ན་དེའི་བློ་མི་འཇུག་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བློས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསལ་ན་ཆུའི་བློ་མི་འཇུག་གོ། །དེ་དག་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེའི་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབང་གིས་བུམ་པ་དང་ཆུ་ཡོད་དོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་ན་བདེན་པ་ཁོ་ནར་སྨྲས་པ་ཡིན་གྱི་རྫུན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔེ་དོན་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། ༡. བུམ་པ། བུམ་པ་ནི་ཐོ་བས་བཅག་སྟེ་གྱོ་མོའི་དུམ་བུར་གྱུར་པའི་ཚེ། དེ་ལ་འདི་ནི་བུམ་པའོ་སྙམ་པའི་བློ་མི་འཇུག་སྟེ། བུམ་པའི་མིང་དོན་བརླག་པའི་ཕྱིར། ༢. ཆུ། ཆུ་ནི་གཟུགས་དང་། དྲི། རོ། རེག་བྱ་བཅས་འདུས་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས། བློ་ཡིས་ཆུའི་གཟུགས་དང་། རོ། རེག་བྱ་རྣམས་སོ་སོར་ཕྱེ་བའི་ཚེ། འདི་ནི་ཆུའོ་སྙམ་པའི་བློ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དེ་དག་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མིན་པར། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མིང་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན། འཇིག་རྟེན་པའི་བློ་ངོར་དེ་དག་བསླུ་བ་མེད་པར་ཡོད་པས་ན། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༡༥༽ དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དེ་ཀུན་རྫོབ་ལས་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་འཕགས་ཤིང་། དེའི་དཔེ་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཞན་ནོ་སྟེ། གང་ལ་བཅོམ་ཡང་དེའི་བློ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བློས་ཆོས་གཞན་བསལ་ཡང་དེའི་བློ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཅོམ་ཡང་རུང་། བློས་རོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསལ་ཡང་རུང་། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་བློ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལས་ལྡོག་སྟེ། ༡. བཅོམ་ཡང་བློ་འཇུག་པ། དངོས་པོ་དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཤིག་ཀྱང་། དེའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་བློ་མི་ལྡོག་པ། ༢. བློས་བསལ་ཡང་བློ་འཇུག་པ། རྫས་གཞན་རྣམས་བློ་ཡིས་བསལ་ཡང་། དེའི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་བློ་མི་ལྡོག་པ། དཔེར་ན། གཟུགས་ལྟ་བུ་སྟེ། གོས་སྔོན་པོ་ཞིག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཅོམ་ཡང་རྡུལ་དེ་ལ་སྔོན་པོའམ་གཟུགས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དང་། རོ་དང་དྲི་སོགས་བློ་ཡིས་བསལ་ཡང་། དེའི་རང་བཞིན་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་དེ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ།། (འདི་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཡིན་ནོ།།)
དྲི་བ། ༡༦༽ སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ཡུལ་ཅན་བློའི་ངོ་ནས་ཇི་ལྟར་བཞེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའམ་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་འཇིག་རྟེན་པས་འཛིན་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་འཛིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞེད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་དག་གིས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ཡུལ་ཅན་བློའི་རིམ་པ་ལས་འཇོག་སྟེ། ༡. དོན་དམ་བདེན་པ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་སམ། དེའི་རྗེས་སུ་ཐོབ་པའི་དག་པའི་ཤེས་པས་གང་གཟིགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༢. ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པའམ་མ་དག་པའི་བློས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༧༽ བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་དེས་ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོའི་རིམ་པ་གང་དག་ལ་བསླབ་དགོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་པ་གང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་ལ། དང་པོ་འཇུག་ཚུལ། འཕགས་པའི་ལམ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་འཇུག་པའི་སྣོད། འཇུག་པའི་སྒོ། འཇུག་པ་དངོས་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱོར། །བདེན་པ་རྣམས་མཐོང་བར་འདོད་པས་ནི་དང་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་བདེན་པ་མཐོང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཐོས་པ་འཛིན་པའམ་དོན་ཉན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐོས་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསམ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ། བསམ་བྱུང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་བྱུང་གི་སྐྱེ་བས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འདོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་སྣོད་ལྡན་ཞིག་དགོས་ལ། དེའི་ཆེད་དུ་རིམ་པ་བཞི་བརྒྱུད་དགོས་ཏེ། ༡. ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ། ཐོག་མར་ལམ་གྱི་རྟེན་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་མེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ༢. ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ། དེའི་རྗེས་སུ་བདེན་པ་བཞིའི་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལུགས་སྟོན་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཉན་བཤད་དང་ཐོས་པ་བྱེད་དགོས། ༣. བསམ་པ་དང་ལྡན་པ། ཐོས་པའི་དོན་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་དཔྱད་དེ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་དང་། ལོག་རྟོག་གི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས། ༤. སྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ། དེ་ནས་ངེས་ཤེས་རྙེད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་དགོས། དེ་ཡང་ཤེས་རབ་གསུམ་པོ་དེ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྐྱེ་སྟེ། ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ། བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་ཡིན། དཔེར་བརྗོད་ན། ཞིང་ཁ་ཞིག་ཏུ་ལོ་ཏོག་འདེབས་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས། ས་གཞི་གཙང་ཞིང་སྙོམས་པར་བཟོ་བ་དང་རི་དྭགས་ཀྱིས་མི་གནོད་པར་ར་བ་བསྐོར་བ་ལྟ་བུ། (རྟེན་གཞི།) ཐོས་པ། ས་བོན་གདབ་པ་ལྟ་བུ། (རྒྱུ།) བསམ་པ། ས་བོན་དེ་ལ་ཆུ་ལུད་སྦྱོར་བ་དང་། རྩྭ་ངན་ཡུར་བ་ལྟ་བུ། (རྐྱེན།) སྒོམ་པ། ལོ་ཏོག་སྨིན་ཏེ་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༨༽ ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་ནས་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡུལ་གང་ལ་དམིགས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཤེས་རབ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཞེ་ན། ཐོས་སོགས་ལས་བྱུང་བློ་རྣམས་ནི། །མིང་དང་གཉིས་ཀ་དོན་ཡུལ་ཅན། །བྱེ་སྨྲ་ཐོས་བྱུང་གི་བློ་ནི་མིང་ལ་དམིགས་པ་དང་སོགས་པ་བསམ་བྱུང་གི་མིང་དོན་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པ། སྒོམ་བྱུང་གི་བློ་རྣམས་ནི་དོན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡི་གེ་ལ་མི་བལྟོས་པར་དོན་ལ་འཇུག་གོ། །གཞན་དག་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་ལས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ། བསམ་བྱུང་རིགས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ། སྒོམ་བྱུང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ལ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་དང་མཁས་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་གཉིས་སུ་བསྟན་ཡོད་དེ། དང་པོ། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ། ཤེས་རབ་དེ་དག་གིས་ཡུལ་འཛིན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་སྟེ། ༡. ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ། མིང་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། གཞུང་གི་ཚིག་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་བ་སྐྱེ་བ་ཙམ། ༢. བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ། མིང་དོན་གཉིས་ཀ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཚིག་གི་དོན་ལ་དཔྱོད་བཞིན་དུ་ངེས་པ་རྙེད་པར་བྱེད་པ། ༣. སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ། དོན་ཁོ་ན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། མིང་ཚིག་ལ་མི་ལྟོས་པར་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གིས་ཆུ་རྐྱལ་རྒྱག་སྟངས་དཔེ་དེབ་ནས་ཀློག་པ་ནི་ཐོས་བྱུང་ (ཚིག)། ཆུ་རྐྱལ་རྒྱག་སྟངས་ཀྱི་ལག་རྩལ་དེ་ཡིད་ལ་ཡང་ཡང་བསམ་བློ་བཏང་ནས་གོ་བ་ཟབ་མོ་ལེན་པ་ནི་བསམ་བྱུང་ (ཚིག་དོན་གཉིས)། དངོས་སུ་ཆུའི་ནང་དུ་མཆོངས་ནས་རྐྱལ་རྒྱག་པ་ནི་སྒོམ་བྱུང་ (དོན་རྐྱང་པ) དང་མཚུངས་སོ།། གཉིས་པ། གཞན་དག་གི་ལུགས་ལ། སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་སྟེ། ༡. ཐོས་བྱུང་། ལུང་ཚད་མ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ། (དཔེར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་ཤེས་པ།) ༢. བསམ་བྱུང་། རིགས་པས་དཔྱད་དེ་སྐྱེས་པའི་ངེས་པ། (དཔེར་ན། རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཤེས་པ།) ༣. སྒོམ་བྱུང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ།། (དཔེར་ན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཉམས་ལེན་ལས་སྐྱེས་པ།)
དྲི་བ། ༡༩༽ སྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན་ "བསྲིང་བ་གཉིས་ལྡན་" ཞེས་པ་དེ་གང་དང་གང་ལ་གོ་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བསྲིང་གཉིས་ལྡན་ཆོག་མི་ཤེས་དང་། །... འདུ་འཛི་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐག་བསྲིངས་པ། ལུས་དང་སེམས་གཉིས་དག་ཏུ་ལྡན་པ་ཡིན་ན་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་ནི་ལུས་སེམས་ཀྱི་དབེན་ནམ་ཐག་བསྲིང་བ་གཉིས་ཚང་དགོས་ཏེ། ༡. ལུས་ཐག་བསྲིང་བ། ལུས་འདུ་འཛི་དང་གྲོང་གི་གནས་ནས་ཐག་བསྲིང་སྟེ་དབེན་པར་གནས་པ། ༢. སེམས་ཐག་བསྲིང་བ། སེམས་མི་དགེ་བའི་རྣམ་རྟོག་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཐག་བསྲིང་སྟེ་ཞི་བར་གནས་པའོ།། དཔེར་ན། རི་ཁྲོད་དུ་ཕྱིན་ནས་སྒོམ་ཁུལ་བྱེད་ཀྱང་། སེམས་ཀྱིས་གྲོང་པའི་ཚོང་དང་ཁེ་སྤོགས་ཁོ་ན་བསམ་བཞིན་འདུག་ན། དེ་ནི་ལུས་དབེན་ཡང་སེམས་མ་དབེན་པ་སྟེ་བསྲིང་བ་གཉིས་ལྡན་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༠༽ ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་གེགས་སམ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་སྐྱོན་གཙོ་བོ་གཉིས་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ངོས་འཛིན་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྙེད་ལ་ཡང་སྲེད་ཆོག་མི་ཤེས། །མ་རྙེད་ལ་འདོད་འདོད་ཆེན་ཅན། །... ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་རྙེད་པ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྲེད་པ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ། མ་རྙེད་པ་དག་ལ་དེ་འདོད་པ་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྒོམ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་སྐྱོན་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. ཆོག་མི་ཤེས་པ། (རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པ།) རང་ལ་ཡོད་བཞིན་པའི་ཡོ་བྱད་དམ་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་གིས་ཡིད་མ་ཚིམས་པར། ད་དུང་དེ་ལས་བཟང་བ་དང་མང་བ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པ། ༢. འདོད་ཆེན་ཅན། (མ་རྙེད་པ་ལ་ཆགས་པ།) རང་ལ་མེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གསར་དུ་ཐོབ་འདོད་དྲག་པོས་བསླངས་པའི་འདོད་རྔམས། འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རྙེད་ཟིན་པ་ལ་ཞེན་པ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་ལ་རེ་བ་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་ནོ།། དཔེར་ན། གྲྭ་པ་ཞིག་ལ་ཆོས་གོས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་དུ་ད་དུང་དེ་ལས་ཡག་པ་ཞིག་དགོས་བསམ་པ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པདང་། རང་ལ་མེད་པའི་གསེར་དངུལ་སོགས་ཐོབ་འདོད་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་ལྟ་བུའོ།།
དྲི་བ། ༢༡༽ སྐྱོན་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་གང་དག་བསྟེན་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཟློག་པ་དེ་ཡིན་གཉེན་པོ་དག །... འོ་ན་བསྲིངས་པ་དེ་གཉིས་སུ་ལ་འབྱུང་སླ་ཞེ་ན། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་ཆོག་ཤེས་པ་ལ་སླའི། ཆོག་མི་ཤེས་པ་དང་འདོད་ཆེན་ཅན་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །... དེ་གཉིས་ལས་ལྡོག་པ་ཆོག་ཤེས་དང་འདོད་ཆུང་སྔ་མ་གཉིས་པོ་དེ་ཡི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བ་དག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལུས་སེམས་དབེན་པར་གནས་པ་ལ། གོང་གི་སྐྱོན་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟེན་དགོས་ཏེ། ༡. ཆོག་ཤེས་པ། རང་ལ་གང་ཡོད་པ་དེས་འདོད་པ་ཁེངས་ནས་དེ་ལས་ལྷག་པ་མི་འདོད་པའི་བློ། (འདི་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ།) ༢. འདོད་པ་ཆུང་བ། རང་ལ་མེད་པའི་དངོས་པོ་གཞན་དག་ལ་འདོད་པ་མི་སྐྱེ་བའམ་སྐྱེས་ཀྱང་ཤུགས་ཆུང་བ། (འདི་ནི་འདོད་ཆེན་ཅན་གྱི་གཉེན་པོ།) མི་སུ་ཞིག་ལ་ཡོན་ཏན་འདི་གཉིས་ལྡན་ན། དེ་ལ་ལུས་སེམས་དབེན་པ་འབྱུང་སླ་བ་དང་། དེ་མེད་ན་རི་ཁྲོད་དུ་བསྡད་ཀྱང་སེམས་རྣམ་གཡེང་གིས་ཁྱེར་བར་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༢༽ ཆོག་ཤེས་དང་འདོད་ཆུང་གི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཁམས་གང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་གཉིས་ཁམས་གསུམ་གཏོགས་དྲི་མེད། །... དེ་གཉིས་ཁམས་གསུམ་གཏོགས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོག་ཤེས་དང་འདོད་ཆུང་གི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་དཔྱད་ན། དེ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. ཁམས་གསུམ་གཏོགས། (ཟག་བཅས།) སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཁམས། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཆོག་ཤེས་བསྟེན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་སྟེ་ཟག་བཅས་སོ།། ༢. དྲི་མ་མེད་པ། (ཟག་མེད།) འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མྱང་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བློས་ཟིན་པའི་ཆོག་ཤེས་དང་འདོད་ཆུང་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་ཟག་པ་མེད་པའོ།། དཔེར་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་མི་ཡ་རབས་ཤིག་གིས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མི་ཆགས་པ་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོག་ཤེས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་གིས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཞེན་པ་ལོག་པ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོག་ཤེས་ལྟ་བུའོ།།
དྲི་བ། ༢༣༽ "འཕགས་པའི་རིགས་" ཞེས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དང་། མིང་དེ་ལྟར་འདོགས་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོག་ཤེས་འདོད་ཆུང་གཉིས་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། འདི་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བས་འཕགས་པའི་རིགས།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་རིགས་ཞེས་པའི་ངོ་བོ་ནི། སེམས་བྱུང་མ་ཆགས་པ་ཡིན། མིང་དེ་ལྟར་འདོགས་དོན་ནི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ། ཡང་ན་མ་ཆགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱའོ།། དཔེར་ན། ཙནྡན་གྱི་ས་བོན་ལས་ཙནྡན་གྱི་སྡོང་པོ་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ། འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་ཀྱི་རིགས་འདི་དག་ལས་འཕགས་པ་རྣམས་འཁྲུངས་པར་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༤༽ འཕགས་པའི་རིགས་དེ་ལ་དབྱེ་བ་དུ་ཡོད་པ་དང་། དང་པོ་གསུམ་གྱི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མ་ཆགས་འཕགས་རིགས་དེ་དག་ལས། །གསུམ་ནི་ཆོག་ཤེས་བདག་ཉིད་དོ། །... དེ་ཡང་རྣམ་པར་དབྱེ་ན་བཞི། དེ་དག་ལས་གསུམ། ཆོས་གོས། བསོད་སྙོམས། མལ་སྟན་གྱིས་ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའི་གང་ཟག་ཉིད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་རིགས་ལ་དབྱེ་ན་བཞི་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་གསུམ་ནི་ཆོག་ཤེས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྟེ། ༡. ཆོས་གོས། གོས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ། ༢. བསོད་སྙོམས། ཟས་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ། ༣. མལ་སྟན། གནས་མལ་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་བཅས་སོ།། འདི་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡིན་པས། དེ་དག་ལ་མི་ཆགས་པར་ཆོག་ཤེས་པ་ནི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན།
དཔེར་ན། དམག་མི་ཞིག་གིས་གཡུལ་སར་འགྲོ་བའི་ཚེ་ན། གོས་དང་ཟས་དང་གུར་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་ནས་དགྲ་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ལས། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་མི་སྡོད་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༥༽ འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་སྔ་མ་གསུམ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པ་ནི་སྤོང་བ་དང་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་ཉིད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པ་ནི་སྤོང་བ་དང་སྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན། སྤོང་བ། སྤོང་བྱ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ། སྒོམ་པ། གཉེན་པོ་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བའོ།། སྔ་མ་གསུམ་ནི་ལམ་སྒྲུབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ ཡོ་བྱད་ལ་ཆོག་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། བཞི་པ་འདི་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ཡོད། དཔེར་ན། ནད་པ་ཞིག་གིས་སྨན་ཁང་དང་མལ་ཆས་ལ་བརྩི་མཐོང་མི་བྱེད་པར་ (ཆོག་ཤེས་གསུམ)། ནད་ངོ་མ་དེ་མེད་པ་བཟོ་བ་དང་སྨན་བསྟེན་པ་ཁོ་ན་ལ་དགའ་བ་ (སྤོང་སྒོམ་ལ་དགའ་བ) ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ནི་བྱ་བ་དངོས་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༦༽ འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ "མ་ཆགས་པ་" ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅིས་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན། སྲིད་པ་དང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པོ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཆགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་ལྡོག་པ། དང་པོ་གསུམ་གྱིས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་ (གོས་ཟས་གནས་མལ) ལ་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ༢. སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་ལྡོག་པ། བཞི་པ་ (སྤོང་སྒོམ་ལ་དགའ་བ) ཡིས་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲིད་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ།། མདོར་ན། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ནི་སྲེད་པ་ཡིན་ལ། འཕགས་པའི་རིགས་བཞིས་ནི་སྲེད་པ་དེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱེད་པས་ན། མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཞག་གོ།
དྲི་བ། ༢༧༽ འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པོས་ཚུལ་དང་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གསུམ་གྱིས་ཚུལ་བསྟན་ཐ་མས་ལས། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས། ཚུལ་དང་ལས་གཉིས་བཅས་ཏེ་འཕགས་པའི་རིགས་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་ཚུལ་བསྟན། ཐ་མ་བཞི་པས་ནི་ལས་བཅས་ཏེ། ཁྱེད་ཚུལ་འདིས་ལས་འདི་བྱེད་ན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་རིགས་བཞིས་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་གཉིས་བསྟན་ཏེ། ༡. ཚུལ་བསྟན་པ། འཕགས་པའི་རིགས་དང་པོ་གསུམ་ (གོས་ཟས་གནས་མལ་ལ་ཆོག་ཤེས་པ) གྱིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལམ་འཚོ་བའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་ནི་དམག་མི་ཞིག་གི་ཆས་གོས་དང་ཡོ་བྱད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། ༢. ལས་བསྟན་པ། འཕགས་པའི་རིགས་ཐ་མ་ (སྤོང་སྒོམ་ལ་དགའ་བ) ཡིས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ལས་ཀ་དངོས་སམ་བྱ་བ་གཙོ་བོ་དེ་བསྟན་པ་ཡིན། དེ་ནི་དམག་མིས་དགྲ་འདུལ་བའི་བྱ་བ་དངོས་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ།། དེས་ན། ཁྱེད་ཀྱིས་འཚོ་བ་ངན་ངོན་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་འདིས། ཉོན་མོངས་སྤོང་ཞིང་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའི་ལས་འདི་བྱས་ན། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༨༽ འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་གསུངས་པའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གང་གི་གཉེན་པོར་བཞག་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅིས་དེ་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར། །... སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་བཞི་གསུངས་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་བསྟན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་རིགས་གྲངས་བཞིར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྤང་བྱ་སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་ཆེད་དུ་ཡིན། སྲེད་པ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་བཞི་ནི། ༡. ཆོས་གོས་བཟང་པོ་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་པ། ༢. བསོད་སྙོམས་ (ཁ་ཟས) ཞིམ་པོ་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་པ། ༣. མལ་སྟན་ (གནས་མལ) བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་པ། ༤. རང་གི་ལུས་དང་འཚོ་བ་ལ་ཆགས་པའི་སྲེད་པ་བཅས་བཞི་ཡོད་པས། དེ་དག་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་གཉེན་པོར་འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། དཔེར་ན། ནད་ཀྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཞི་ལ་སྨན་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་བཞི་སྦྱིན་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༩༽ བདག་གིར་འཛིན་པ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། འཕགས་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྲེད་པ་དེ་དག་ཞི་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བདག་གིར་བདག་འཛིན་དངོས་འདོད་པ། །དེའི་དུས་དང་གཏན་ཞིའི་ཕྱིར། །... དེ་རྣམ་གྲངས་སུ་སྟོན་པ་བདག་གིར་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ལུས་དེ་ལ་འདོད་པ་ནི་སྲེད་པ། དེ་ལ་འཕགས་པའི་རིགས་གསུམ་ནི་བདག་གིར་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་འདོད་པ་དེའི་དུས་སུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། བཞི་པས་ནི་གཉིས་ཀ་འདོད་པ་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྲེད་པའི་ཡུལ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. བདག་གིར་འཛིན་པའི་དངོས་པོ། དེ་ནི་རང་གི་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་ཡོ་བྱད་དེ་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས། མལ་སྟན་རྣམས་སོ།། ༢. བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དངོས་པོ། དེ་ནི་ང་ཞེས་ཞེན་པའི་གཞི་རང་གི་ལུས་སོ།། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་ཚུལ་ལ་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། གནས་སྐབས་སུ་ཞི་བ། འཕགས་པའི་རིགས་དང་པོ་གསུམ་ (ཆོག་ཤེས་གསུམ) གྱིས་ནི། ཡོ་བྱད་ལ་འདོད་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་དེ་ཁོ་ནར་སྲེད་པ་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་ཀྱི། རྩ་བ་ནས་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། ནད་ལ་ན་སྨན་བཏང་བ་བཞིན་ནོ།། གཏན་དུ་ཞི་བ། འཕགས་པའི་རིགས་བཞི་པ་ (སྤོང་སྒོམ་ལ་དགའ་བ) ཡིས་ནི། ཡོ་བྱད་ལ་ཆགས་པ་ (བདག་གིར་འཛིན་པ) དང་། ལུས་ལ་ཆགས་པ་ (བདག་ཏུ་འཛིན་པ) སྟེ་གཉིས་ཀའི་སྲེད་པ་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་དེ། ནད་ཀྱི་རྩ་བ་ནས་བཅོམ་པ་བཞིན་ནོ།། དཔེར་ན། ཆོག་ཤེས་གསུམ་པོས་ནི་དུག་ཤིང་གི་ཡལ་ག་གཅོད་པ་དང་འདྲ་ལ། སྤོང་སྒོམ་ལ་དགའ་བས་ནི་དུག་ཤིང་དེ་རྩ་བ་ནས་བཀོག་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༣༠༽ ལམ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་གཙོ་བོ་གང་གཉིས་བསྟན་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གང་ཟག་རིགས་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་འཚམ་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་པ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནི། དེ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྡུག་པ། །དབུགས་རྔུབ་དབུགས་འབྱུང་དྲན་པ་ཡིས། །འདོད་ཆགས་རྣམ་རྟོག་ལྷག་རྣམས་སོ། །... དེ་ལ་འཇུག་པ་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པས་འཇུག་པ་དང་། དབུགས་བརྔུབ་དབུགས་དབྱུང་བ་དྲན་པ་ཡིས་འཇུག་པ་གཉིས། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་འདོད་ཆགས་ལྷག་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་ལྷག་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལམ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་སམ་སྒོ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ། འདི་ནི་ འདོད་ཆགས་ཤུགས་ཆེ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པས་ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་ཆགས་པ་འཇོམས་ནུས་པའི་ཕྱིར། ༢. དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ། འདི་ནི་རྣམ་རྟོག་ཤུགས་ཆེ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་འཚམ་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི་དབུགས་ལ་སེམས་གཏད་པས་སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་དང་རྣམ་རྟོག་རྒོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཆུ་ཚ་པོ་ཞི་བ་ལ་ཆུ་གྲང་མོ་བླུགས་པ་ (འདོད་ཆགས་ལ་མི་སྡུག་པ) དང་། རླུང་གིས་གཡོ་བའི་མར་མེ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་ལ་རླུང་ཡོལ་འཐེན་པ་ (རྣམ་རྟོག་ལ་དབུགས་དྲན་པ) ལྟ་བུའོ།།
དྲི་བ། ༣༡༽ མི་སྡུག་པ་དང་དབུགས་དྲན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་བྱེད་ཚུལ་དེ་ལུང་ལས་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལུང་ལས། གང་ཞིག་འདོད་ཆགས་ཉེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ་དེ་ནི་མི་སྡུག་པས་འཇུག་གོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤྱད་པ་དེ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབྱུང་བ་དྲན་པས་འཇུག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་ལས། གང་ཟག་གང་ཞིག་གི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་དང་། ཡང་ན་སྔོན་ཆད་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་ཤིན་ཏུ་སོང་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ནི་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་དགོས། གང་ཞིག་རྒྱུན་དུ་བསམ་བློ་མང་པོ་གཏོང་ཞིང་རྣམ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ནི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་ལ་འཇུག་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ།། དཔེར་ན། གོས་ལ་སྣུམ་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་ན་ཐལ་བས་འཁྲུད་པ་དང་། རྡུལ་གྱི་དྲི་མ་ཡོད་ན་ཆུས་འཁྲུད་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་ནད་མི་འདྲ་བ་ལ་གཉེན་པོ་སོ་སོར་བསྟེན་དགོས་པར་བསྟན་ཏོ།།
དྲི་བ། ༣༢༽ མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་ཚེ་ "ཀེང་རུས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་" དེས་དམིགས་ཡུལ་གང་དང་གང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཀེང་རུས་ཆགས་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལ། ཀེང་རུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་སྒོམ་པ་ནི། ཐོག་མར་རང་གི་ལུས་ཀེང་རུས་སུ་གསལ་བཏབ་ནས། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ་ཁང་ཁྱིམ་དང་། གྲོང་དང་། ལུང་པ་གང་བའི་བར་དང་། མཐར་རྒྱ་མཚོའི་མཐས་གཏུགས་པའི་ས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བར་སྒོམ་པ་ཡིན། འདི་ལ་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཟེར། དེའི་དགོས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༣༽ འདོད་ཆགས་ལ་དབྱེ་བ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་རེ་རེའི་གཉེན་པོར་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་གང་འདྲ་རེ་སྒོམ་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས། དབྱིབས་ཀྱི། རེག་པའི། བསྙེན་བཀུར་གྱི་འདོད་ཆགས་སོ། །དང་པོའི་གཉེན་པོར་ནི་རྣམ་པར་སྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་མི་སྡུག་པ། གཉིས་པ་རྣམ་པར་ཟོས་པ་དང་རྣམ་པར་འཐོར་བ་ལ་དམིགས་པའི། གསུམ་པ་རྣམ་པར་འབུས་གཞིག་པ་རྒྱུས་པས་བྲང་བྲེང་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཀེང་རུས་ལ་དམིགས་པའི། བཞི་པ་ཤི་བའི་རོ་གཡོ་བ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་མི་སྡུག་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདོད་ཆགས་ལ་དབྱེ་བ་བཞི་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་ཚུལ་བཞི་གསུངས་ཏེ། ༡. ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས། (ཡུལ་གྱི་མདོག་དབྱིབས་མཛེས་པར་ཞེན་པ།) གཉེན་པོ། རོ་སྔོ་བམ་དུ་གྱུར་པ་དང་། རྣག་ཁྲག་གིས་འབགས་པ་སོགས་སྒོམ་པ། (རྣམ་པར་སྔོས་པ།) ༢. དབྱིབས་ཀྱི་འདོད་ཆགས། (ལུས་ཀྱི་བཀོད་པ་མཛེས་པར་ཞེན་པ།) གཉེན་པོ། གཅན་གཟན་གྱིས་ཟོས་པ་དང་། དུམ་བུར་གཏོར་བ་སོགས་ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ཉམས་པ་སྒོམ་པ། (རྣམ་པར་ཟོས་པ།) ༣. རེག་བྱའི་འདོད་ཆགས། (ལུས་ཀྱི་རེག་བྱ་འཇམ་མཉེན་ལ་ཞེན་པ།) གཉེན་པོ། ཤ་ཁྲག་ཟད་ནས་རུས་པ་རྒྱུས་པས་སྦྲེལ་བ་དང་། འབུ་སྲིན་གྱིས་གཞིག་པ་སོགས་རེག་ན་མི་བདེ་བ་སྒོམ་པ། (རྣམ་པར་འབུས་གཞིག་པ།) ༤. བསྙེན་བཀུར་གྱི་འདོད་ཆགས། (ལུས་ཀྱིས་གཡོ་འགུལ་དང་ཞབས་ཏོག་བྱེད་པ་ལ་ཞེན་པ།) གཉེན་པོ། ཤི་བའི་རོ་གཡོ་འགུལ་མེད་པར་ས་ལ་འགྱེལ་བ་སྒོམ་པའོ།། (ཤི་རོ།) དཔེར་ན། མཛེས་མ་ཞིག་ལ་ཆགས་པ་ལ། དེའི་གདོང་གི་མདོག་སྔོན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབྱིབས་ཁྱི་སྤྱང་གིས་ཟོས་ནས་བོར་བ། རེག་བྱ་རུས་གོང་དུ་གྱུར་པ། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རོ་རུ་གྱུར་པ་མཐོང་ན་ཆགས་པ་ལོག་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༣༤༽ གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེ་བར་སྤྱིར་བཏང་གི་འདོད་ཆགས་ཙམ་གྱི་གཉེན་པོར་གང་སྒོམ་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བྱེ་བྲག་མེད་པའི་གཉེན་པོར་ཀེང་རུས་ཆགས་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སོགས་ཀྱི་ཆགས་པ་སོ་སོར་དབྱེ་དཀའ་ཞིང་། སྤྱིར་བཏང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་ལ་ཆགས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེའི་གཉེན་པོར་ཀེང་རུས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཤིས་པ་སྟེ། འདིས་འདོད་ཆགས་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རང་གི་ལུས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཁམས་གསུམ་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བར་བསྒོམས་ན། ཡུལ་གང་ལའང་ཡིད་སྨོན་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་འབྱུང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༣༥༽ མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པའི་གནས་སྐབས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལས་དང་པོ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བཅས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟར་དབྱེ་བ་གསུམ་ཡོད་དེ། ༡. ལས་དང་པོ་པ། ཐོག་མར་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་མ་ཐག་པའི་གནས་སྐབས། ༢. ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པ། སེམས་ཅུང་ཟད་བརྟན་པོ་ཐོབ་ཅིང་དམིགས་པ་ལ་གོམས་པའི་གནས་སྐབས། ༣. ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་ཐོབ་སྟེ་མི་སྡུག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་གནས་སྐབས་སོ།། དཔེར་ན། ཡི་གེ་སློབ་མཁན་ཞིག་གིས། དང་པོ་ཀ་ཁ་སློབ་པ་ (ལས་དང་པོ་པ)། དེ་ནས་ཚིག་སྦྱོར་སྦྱོང་བ་ (ཡོངས་སྦྱོང་)། མཐར་རྩོམ་ཡིག་འབྲི་ཤེས་པ་ (རྫོགས་པ) དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༣༦༽ ལས་དང་པོ་པས་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་ཚེ་ "སྤྲོ་བ་དང་སྡུད་པ་" ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རུས་པ་རྒྱ་མཚོའི་བར་དུ་ནི། །སྤྲོ་ཞིང་སྡུད་པས་ལས་དང་པོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཉིད་དུ་རང་གི་ལུས་ཡན་ལག་རྐང་པའི་མཐེ་བོའམ་དཔྲལ་བའི་དབྱེས་སུ་ཤ་མྱགས་ཤིང་ཟགས་པར་མོས་པ་རུས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ནས་རིམ་གྱིས་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ཀླས་པའི་བར་དུ་ནི། སྤྲོ་བ་དང་བདག་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་རུས་པའི་ཀེང་རུས་སུ་སྡུད་པས་ལས་དང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལས་དང་པོ་པས་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། ༡. སྤྲོ་བ། ཐོག་མར་རང་གི་ལུས་ཀྱི་གནས་གཅིག་ (དཔེར་ན་རྐང་པའི་མཐེ་བོང་ངམ་དཔྲལ་བ) ལ་སེམས་གཏད་དེ། དེའི་པགས་པ་དང་ཤ་རྣམས་རུལ་ནས་ཟགས་ཏེ་རུས་པ་དཀར་སང་ངེ་བ་ལྷག་པར་བསམ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་རང་གི་ལུས་ཧྲིལ་པོ་ཀེང་རུས་སུ་གྱུར་པར་བསམ། དེ་ནས་ཁང་ཁྱིམ་དང་། དགོན་པ། ལུང་པ། མཐར་རྒྱ་མཚོའི་མཐས་གཏུགས་པའི་ས་ཆེན་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀེང་རུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་ (སྤྲོ་བ) སྒོམ་པའོ།། ༢. སྡུད་པ། ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བའི་འཇིག་རྟེན་དེ་སླར་ཡང་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ། མཐར་རང་གི་ལུས་ཀེང་རུས་སུ་གནས་པ་གཅིག་པུ་དེ་ལ་སེམས་འཛིན་པའོ།། འདི་ནི་སེམས་ཀྱི་རྩལ་སྦྱོང་བ་དང་། ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་པ་ལོག་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དམག་དཔུང་བཀྲམ་པ་དང་སླར་སྒར་དུ་བསྡུ་བ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༧༽ ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་ཚེ་ "སེམས་བསྡུ་བ་" ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྐང་རུས་ནས་ནི་ཐོད་ཕྱེད་བར། །བཏང་བས་སྦྱང་བ་བྱས་པར་བཤད། །སེམས་བསྡུ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རུས་པའི་ཀེང་རུས་དེ་ལ་རྐང་པའི་རུས་པ་རྣམས་བོར་ནས་ནི་ལྷག་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཐོད་པའི་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་བས་སྦྱང་བར་བྱ་བར་བཤད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སླེབས་པའི་ཚེ། ལས་དང་པོ་པ་བཞིན་ཀེང་རུས་མང་པོ་སྤྲོ་མི་དགོས་པར། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་གཙོ་བོར་བྱེད་དགོས། དེའི་ཚུལ་ནི། ༡. ཐོག་མར་རང་གི་ལུས་ཀེང་རུས་སུ་གསལ་བ་དེ་ལས། རྐང་པའི་རུས་པ་རྣམས་ཡིད་ཡུལ་ནས་དོར་ཏེ། ལྷག་མ་ལུས་སྟོད་ཀྱི་རུས་པ་ཁོ་ན་ལ་སེམས་འཛིན། ༢. དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཡར་བསྡུས་ཏེ། མཐར་ཐོད་པའི་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་བར་དུ་སེམས་བསྡུས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པའོ།། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གིས་རྒྱང་ཤེལ་ལ་བལྟས་ནས་ཡུལ་ལྗོངས་མང་པོ་མཐོང་བ་ལས། རིམ་གྱིས་ཇེ་ཆུང་དུ་བཏང་སྟེ་མཐར་དམིགས་ས་གཅིག་ལ་གཏོད་པ་ལྟ་བུའོ།། འདིས་སེམས་ཀྱི་གནས་ཆ་ཇེ་བརྟན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༣༨༽ མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྨིན་མའི་བར་དུ་སེམས་འཛིན་པས། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན། །ཐོད་པའི་ཕྱེད་ཀྱང་བོར་ནས་སྨིན་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་སེམས་འཛིན་པར་བྱེད་པས་འདི་ནི་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྫོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་མཐར་ཐུག་གམ་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་ནི། སྔར་ཡོངས་སྦྱོང་གི་སྐབས་སུ་བསྒོམས་པའི་ཐོད་པའི་ཕྱེད་ཀ་དེ་ཡང་ཡིད་ཡུལ་ནས་དོར་ཏེ། མཐར་སྨིན་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་གནས་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཏོད་ནུས་པ་དེ་ཡིན། གང་ཟག་གང་ཞིག་གིས་སེམས་དེ་ལྟར་བཟུང་ཐུབ་ན། དེ་ནི་མི་སྡུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཐར་ཕྱིན་པའམ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ།། དཔེར་ན། མདའ་མཁན་མཁས་པ་ཞིག་གིས་འབེན་གྱི་དཀྱིལ་ཏག་ཏག་ལ་དམིགས་པ་གཏོད་ཐུབ་པ་བཞིན་དུ། རྣལ་འབྱོར་པ་འདིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཕྲ་མོ་ཞིག་ལ་ཡུན་རིང་གནས་ཐུབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་རྫོགས་པ་མཚོན་ནོ།།
དྲི་བ། ༣༩༽ མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་དེ་ངོ་བོ་དང་། རྟེན་གྱི་ས། དམིགས་ཡུལ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་ངོས་འཛིན་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མི་སྡུག་མ་ཆགས་ས་བཅུ་དང་། །དམིགས་པ་འདོད་སྣང་མིས་སྐྱེད་དོ། །མི་སྡུག་པའི་རང་བཞིན། ས་དུ་པ། དམིགས་པ་ཅི། གང་དུ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་གོ་རིམ་བཞིན་མི་སྡུག་པ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཆགས་པ། ས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ཉེར་བསྡོགས་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པ་དང་། འདོད་ཁམས་ན་བཅུ་དང་། དམིགས་པ་འདོད་སྤྱོད་ཀྱི་སྣང་བ། མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཁོ་ནར་བསྐྱེད་ཀྱི། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བསྟན་ཏེ། ༡. རང་བཞིན། (ངོ་བོ།) དེའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཆགས་པ་ཡིན། འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༢. ས། ས་བཅུའི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། བསམ་གཏན་བཞི། ཉེར་བསྡོགས་བཞི། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན། འདོད་ཁམས་བཅས་སོ།། (མཆན། གཞུང་དུ་ "བསམ་གཏན་བཞི་ཉེར་བསྡོགས་དང་" ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞི་དང་དེའི་ཉེར་བསྡོགས་བཞི་སྟེ་བརྒྱད། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གཅིག འདོད་པ་གཅིག་སྟེ་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་བཅུའོ།།) ༣. དམིགས་པ། དམིགས་ཡུལ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། རོ་དང་ཀེང་རུས་སོགས་འདོད་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་སྒོམ་པའི་ཕྱིར། ༤. རྟེན་གྱི་གང་ཟག ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་མིའི་ནང་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་ནུས་ཀྱི། ལྷ་སོགས་འགྲོ་བ་གཞན་ལ་གསར་དུ་སྐྱེ་མི་ནུས་སོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི་མི་ལ་སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་འབྱུང་སྐྱེ་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༤༠༽ དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་ངོ་བོ་དང་། རྟེན་གྱི་ས། དམིགས་ཡུལ་བཅས་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དབུགས་རྔུབ་དབུགས་འབྱུང་དྲན་པ་ནི། །ཤེས་རབ་ས་ལྔ་སྤྱོད་ཡུལ་རླུང་། །... དབུགས་རྔུབ་པ་ནི། རླུང་ནང་དུ་འཇུག་པའོ། །དབུགས་དབྱུང་བ་ནི་རླུང་ཕྱིར་འབྱིན་པའོ། །དེ་གཉིས་དྲན་པ་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ས་ལྔ་པོ་ཉེར་བསྡོགས་གསུམ་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འདོད་པས་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེའི་དམིགས་པ་ནི་རླུང་།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དྲན་པ་ཞེས་པ་ནི། ནང་དུ་འཇུག་པའི་རླུང་ (རྔུབ་པ) དང་། ཕྱིར་འབྱིན་པའི་རླུང་ (དབྱུང་བ) གཉིས་ལ་དྲན་པ་བཞག་སྟེ་སྒོམ་པ་ཡིན། འདིའི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་ནི། ༡. ངོ་བོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན། (མིང་ལ་དྲན་པ་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་དོན་དངོས་སུ་དེའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།) ༢. ས། ས་ལྔའི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་གསུམ་པའི་བར་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་གསུམ། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན། འདོད་ཁམས་བཅས་སོ།། (མཆན། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ས་དེར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་མེད་པའི་ཕྱིར།) ༣. དམིགས་ཡུལ། ལུས་ཀྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་ངམ་དབུགས་སོ།།
དྲི་བ། ༤༡༽ ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གང་ཟག་སུའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང་། འདི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདོད་རྟེན་ཕྱི་པའི་མ་ཡིན་ནོ། །... གང་དུ་བསྐྱེད་པ་འདོད་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ལྷ་དང་མི་དག་གི་ནང་དུའོ། །སྦྱོར་བྱུང་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ཆོས་འདི་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཕྱི་པའི་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྟེན་གྱི་གང་ཟག འདོད་ཁམས་ཀྱི་རྟེན་ལ་གནས་པའི་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་ནུས་སོ།། ༢. ཐོབ་ཚུལ། སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ (སྦྱོར་བྱུང་) དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ (ཐོབ་པ་ལས་ཐོབ་པ) གཉིས་ཀ་ཡོད། ༣. ཁྱད་པར། འདི་ནི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ལ་མེད། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདི་ནི་ལུས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་དང་བདག་མེད་པ་སོགས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱོད་པའི་ཡིད་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ནི་དབུགས་སྒོམ་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་དང་སྦྱར་ནས་སྒོམ་མི་ཤེས་པས་སོ།།
དྲི་བ། ༤༢༽ དབུགས་དྲན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་ཡན་ལག་དྲུག་གང་དག་ཚང་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བགྲང་བ་ལ་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག །དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་བགྲང་བ་དང་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། འཇོག་པ་དང་། ཉེ་བར་རྟོག་པ་དང་། བསྒྱུར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབུགས་དྲན་པའི་མན་ངག་ལག་ལེན་དུ་འདེབས་པ་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་གི་རིམ་པ་དགོས་ཏེ། ༡. བགྲང་བ། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་གྲངས་ཀ་རྩི་བ། ༢. རྗེས་སུ་འགྲོ་བ། དབུགས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་གང་དུ་འགྲོ་བ་དེའི་རྗེས་སུ་སེམས་ཀྱིས་འབྲང་བ། ༣. འཇོག་པ། སེམས་གནས་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པ། ༤. ཉེ་བར་རྟོག་པ། དབུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ (གྲང་བ། དྲོ་བ། གནོད་པ། ཕན་པ་སོགས) ལ་བརྟག་པ། ༥. བསྒྱུར་བ། དབུགས་ལ་དམིགས་པ་དེ་ལས་བསྒྱུར་ཏེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་ (དྲོད་རྩེ་སོགས) ལ་སྦྱོར་བ། ༦. ཡོངས་སུ་དག་པ། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་འབྲས་བུ་མཐོང་ལམ་སོགས་ཐོབ་པའོ།།
དྲི་བ། ༤༣༽ "བགྲང་བ་" ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་སྐྱོན་གང་དག་སྤང་དགོས་སམ?
✍️ བགྲང་བ་ཞེས་པ་ནི། དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་དང་ཕྱིར་འབྱིན་པ་གཉིས་ཀ་ཚར་རེ་བྱེད་པ་ལ་གཅིག་ཅེས་བགྲང་སྟེ། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་བཅུའི་བར་དུ་བགྲང་དགོས། བཅུ་ལོན་པ་དང་ཡང་བསྐྱར་གཅིག་ནས་འགོ་འཛུགས་དགོས། འདི་ལ་སྐྱོན་བཞི་ སྤང་དགོས་ཏེ། ༡. ཉུང་བའི་སྐྱོན། གཉིས་ལ་གཅིག་ཅེས་བགྲང་བ། (གྲངས་ཀ་མ་ལོངས་པ།) ༢. མང་བའི་སྐྱོན། གཅིག་ལ་གཉིས་ཞེས་བགྲང་བ། (གྲངས་ཀ་ཐལ་བ།) ༣. འཆོལ་བའི་སྐྱོན། གཅིག་གཉིས་ཞེས་རིམ་པར་མིན་པར་གོ་རིམ་འཁྲུགས་ནས་བགྲང་བ། ༤. རིང་བའི་སྐྱོན། བཅུ་ལས་བརྒལ་ཏེ་མང་པོར་བགྲང་བ། དཔེར་ན། ནོར་ལུག་རྩི་མཁན་གྱིས་གཅིག་རེ་རེ་བཞིན་མ་ནོར་བར་རྩི་བ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱི་དྲན་པ་དེ་དབུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མ་ཡེངས་པར་གཏད་དེ་བགྲང་བས་རྣམ་རྟོག་གཞན་འགོག་པར་བྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༤༤༽ དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་དམ། གལ་ཏེ་མེད་ན་གང་དང་གང་ལ་མེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དབུགས་རྔུབ་དབུགས་འབྱུང་གང་ལས་ལུས། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་མ་ཟིན་པའོ། །... དབུགས་རྔུབ་པ་དང་དབུགས་དབྱུང་བ་འདི་གཉིས་གཟུགས་མེད་དང་ནུར་ནུར་པོ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་དང་། སེམས་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་ལུས་དང་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་སྐབས་གསུམ་དུ་མེད་པར་གསུངས། ༡. གཟུགས་མེད་པ་དང་ས་བོན་གྱི་སྐབས། གཟུགས་མེད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་མེད་པས་དབུགས་མེད། དེ་བཞིན་མངལ་དུ་གནས་པའི་ཀ་ལ་ལ་དང་ནུར་ནུར་པོ་སོགས་དབང་པོ་མ་དོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་མེད། ༢. སེམས་མེད་པའི་སྐབས། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་མེད། (འདིར་དབུགས་ནི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་བཞེད་པས་སོ།།) ༣. བསམ་གཏན་བཞི་པའི་སྐབས། བསམ་གཏན་བཞི་པར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་མེད་དེ། ས་དེར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་དབུགས་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཁྱད་པར་ཅན་ (དབང་པོ་ཚང་ཞིང་རྟོག་པ་ཡོད་པ) ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༤༥༽ དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དེ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་ཡིན་ནམ། ཟིན་པ་ཡིན་ནམ། རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་གཉིས་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དག་གི་ཞེས་བྱ་ཡི། མ་ཟིན་པ་དེ་དབང་བོ་དང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་དཔྱད་ན། ༡. སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རླུང་ཡིན་པས་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རླུང་དང་མི་འདྲ། ༢. མ་ཟིན་པ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་མ་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཐ་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྲ་དང་སེན་མོ་བཞིན་དུ། བཅད་ཀྱང་ན་ཚ་མི་ཚོར་བས་སོ།། ༣. རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་བ། དེ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་སྨིན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་སྨིན་ཡིན་ན་ལུང་མ་བསྟན་ཁོ་ནར་ངེས་དགོས་པ་ལ། དབུགས་ལ་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།
དྲི་བ། ༤༦༽ ས་གང་གི་སེམས་ཀྱིས་དབུགས་དེ་རྟོགས་ནུས་པ་དང་། གང་གིས་རྟོགས་མི་ནུས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྒྱུ་མཐུན་ལས་བྱུང་འོག་མ་ཡི། །ཡིད་ཀྱིས་དེ་གཉིས་མི་རྟོགས་སོ། །... དེ་ནི་རང་གི་ས་པ་དང་། གོང་མའི་ཡིད་དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྟོགས་ཀྱི། འོག་མ་ཡི་སྤྱོད་ལམ་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་ཡིད་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དེ་ཡུལ་ཅན་སེམས་གང་གིས་རྟོགས་ནུས་མིན་ནི། ༡. རྟོགས་ནུས་པ། རང་གི་ས་པ། རང་སའི་སེམས་ (དཔེར་ན་མིའི་དབུགས་དེ་མིའི་སེམས་ཀྱིས་རྟོགས་པ)། གོང་མའི་ཡིད། གོང་མའི་སེམས་ (དཔེར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སེམས་ཀྱིས་འདོད་པའི་དབུགས་རྟོགས་པ)། འདི་གཉིས་ཀྱིས་རྟོགས་ཏེ། གསལ་བ་དང་ཕྲ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ༢. རྟོགས་མི་ནུས་པ། འོག་མའི་ཡིད། ས་འོག་མའི་སེམས་ཀྱིས་གོང་མའི་དབུགས་མི་རྟོགས་ཏེ། རགས་པས་ཕྲ་བ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་ལམ་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་ཡིད། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་ཏེ། དམིགས་པ་གཏད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། མིག་གསལ་བས་ཕྲ་མོ་མཐོང་ཡང་། མིག་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༤༧༽ སྔར་བཤད་པའི་མི་སྡུག་པ་དང་དབུགས་དྲན་པའི་སྒོ་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ། རྣལ་འབྱོར་པས་མུ་མཐུད་དུ་ཉམས་ལེན་གང་ཞིག་བྱེད་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གསུམ་པ་འཇུག་པ་དངོས་ནི། ཞི་གནས་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བསྒོམ་པར་བྱ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནམ་ཞི་གནས་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། ལྷག་མཐོང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོང་དུ་བསྟན་པའི་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་དང་དབུགས་དྲན་པ་གཉིས་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཞི་གནས་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ལ། ཐབས་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ན། དེས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷག་མཐོང་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་དགོས་སོ།། དེས་ན་ཞི་གནས་ནི་ལམ་གྱི་གཞི་མ་ལྟ་བུ་དང་། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ནི་ལམ་གྱི་དངོས་གཞི་ལྟ་བུ་ཡིན། དཔེར་བརྗོད་ན། མཚན་མོ་མུན་ནག་གི་ནང་དུ་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ། ཐོག་མར་སྒྲོན་མེ་རླུང་གིས་མི་གཡོ་བར་བརྟན་པོ་དགོས་པ་ (ཞི་གནས) དང་། དེ་ནས་སྒྲོན་མེ་དེའི་འོད་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་གསལ་བར་མཐོང་བ་ (ལྷག་མཐོང) དགོས་པ་བཞིན་ནོ།། གལ་ཏེ་སྒྲོན་མེ་བརྟན་པོ་མེད་ན་གཟུགས་གསལ་བར་མི་མཐོང་བ་ལྟར། ཞི་གནས་མེད་ན་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་རབ་མི་སྐྱེའོ།།
དྲི་བ། ༤༨༽ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཡུལ་ལ་བརྟག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཞི་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཚོར་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ། །མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡོངས་བརྟགས་པས། །ལུས་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཞི་ནི། ༡. ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ། ༢. ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ། ༣. སེམས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ། ༤. ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་བཅས་སོ།། དེ་དག་སྒོམ་པའི་ཚེ། ཡུལ་བཞི་པོ་དེ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་མོ་བྱེད་དགོས།
དྲི་བ། ༤༩༽ རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གོ་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལུས་སོགས་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེའི་རང་མཚན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མི་རྟག་པ་དང་། ཟག་བཅས་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་གཉིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རང་གི་མཚན་ཉིད། ཆོས་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ། དཔེར་ན། ལུས་ཀྱི་རང་མཚན་གཟུགས་སུ་རུང་བ། ཚོར་བའི་རང་མཚན་མྱོང་བ། སེམས་ཀྱི་རང་མཚན་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ཆོས་ཀྱི་རང་མཚན་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ།། ༢. སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། ཆོས་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་མི་རྟག་པ། ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་སྡུག་བསྔལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ (འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས) ལ་ཁྱབ་པ་སྟོང་པ་ དང་བདག་མེད་པ་བཅས་སོ།། དེས་ན་ལུས་སོགས་བཞི་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་། མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༥༠༽ དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་དེ་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དུ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། རང་བཞིན་དང་། འབྲེལ་བ་དང་། དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་རིགས་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ༡. རང་བཞིན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག (ངོ་བོ་ཤེས་རབ།) ༢. འབྲེལ་བ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག (མཚུངས་ལྡན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་།) ༣. དམིགས་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག (དམིགས་ཡུལ་ལུས་སོགས་བཞི།) འདི་གསུམ་གྱི་དོན་ཞིབ་པར་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༥༡༽ རང་བཞིན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་དབྱེ་བ་གང་དག་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཤེས་རབ་ཐོས་སོགས་ལས་བྱུང་བའོ། །གཞན་ནི་འབྲེལ་དང་དམིགས་པ་ལས། །དང་པོ་ཤེས་རབ། དེ་ཡང་ཐོས་པ་དང་སོགས་པ་བསམ་བྱུང་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གསུམ་གྱི་དང་པོ་རང་བཞིན་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གི་ངོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན། མིང་ལ་དྲན་པ་ཞེས་བཏགས་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་ཡོད་དེ། ༡. ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ། ༢. བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ། ༣. སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བཅས་སོ།། དཔེར་ན། རལ་གྲི་ (ཤེས་རབ) དེ་བརྡར་རྡོ་ (དྲན་པ) ལ་བརྡར་ནས་རྣོ་ངར་འདོན་པ་བཞིན་དུ། དྲན་པས་བཟུང་བའི་ཡུལ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༥༢༽ འབྲེལ་བ་དང་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གཉིས་ཀྱི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཞན་ནི་འབྲེལ་དང་དམིགས་པ་ལས། །... གཞན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འབྲེལ་བའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དང་། དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ནི་དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གཞན་གཉིས་ནི་འདི་ལྟར་ཏེ། ༡. འབྲེལ་བའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་བའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཞན་རྣམས་སོ།། (དཔེར་ན་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་སོགས།) ༢. དམིགས་པའི་དྲན་པ་ཉེར་བཞག ཤེས་རབ་དེས་གང་ལ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཏེ། ལུས་དང་། ཚོར་བ། སེམས། ཆོས་རྣམས་སོ།། དཔེར་ན། མི་ཞིག་གིས་ཤིང་གཅོད་པ་ལ། སྟ་རེ་ (ཤེས་རབ/རང་བཞིན་དྲན་ཉེར)། སྟ་རེ་འཛིན་མཁན་གྱི་མིའི་ལག་པ་དང་ཤུགས་ (སེམས་དང་སེམས་བྱུང་/འབྲེལ་བ་དྲན་ཉེར)། གཅད་བྱའི་ཤིང་ (ཡུལ་/དམིགས་པ་དྲན་ཉེར) བཅས་གསུམ་ཚོགས་དགོས་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༥༣༽ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞིའི་གོ་རིམ་དེ་ལུས་ཚོར་སེམས་ཆོས་ཞེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རིམ་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་བཞིན། །རིམ་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ལུས་ཡིན་པ་བཞིན། དེ་ཡང་ཚོར་བ་མངོན་པར་འདོད་པ། དེ་ཡང་སེམས་མ་ཞི་བ། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་གྱིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞིའི་གོ་རིམ་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་བཞག་པ་ཡིན། ༡. ལུས། ཐོག་མར་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ནི་ལུས་ཡིན། (དེའི་ཕྱིར་དང་པོ་ལུས་དྲན་ཉེར་བསྟན།) ༢. ཚོར་བ། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་བའི་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འདོད་པ། (དེའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་ཚོར་བ་དྲན་ཉེར་བསྟན།) ༣. སེམས། ཚོར་བ་དེ་མྱོང་བའི་ཆེད་དུ་སེམས་མ་ཞི་བར་གཡེང་བ། (དེའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་སེམས་དྲན་ཉེར་བསྟན།) ༤. ཆོས། སེམས་དེ་ལྟར་གཡེང་བ་ནི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་ (མ་རིག་པ་སོགས) མ་སྤངས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན། (དེའི་ཕྱིར་བཞི་པ་ཆོས་དྲན་ཉེར་བསྟན།) དཔེར་ན། ཟ་ཁང་དུ་འགྲོ་བ་ལ། དང་པོ་ཟ་ཁང་ (ལུས) དགོས། དེ་ནས་ཟས་ཞིམ་པོ་ (ཚོར་བ) འདོད། དེ་ནས་ཟ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ (སེམས) སྐྱེ། དེ་ནི་བཀྲེས་པ་ (ཆོས/ཉོན་མོངས) ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།
དྲི་བ། ༥༤༽ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་པོ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོར་བཞི། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོར་བཞི་བཤད་དེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ནི། གཙང་བ་དང་། བདེ་བ། རྟག་པ་དང་། བདག་ཏུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་པོ་དེ་སྤོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན། ༡. ལུས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག སྤང་བྱ། ལུས་མི་གཙང་བཞིན་དུ་གཙང་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག གཉེན་པོ། ལུས་མི་གཙང་བའི་རང་བཞིན་དུ་བལྟ་བ། ༢. ཚོར་བ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག སྤང་བྱ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་བཞིན་དུ་བདེ་བར་ འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག གཉེན་པོ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དུ་བལྟ་བ། ༣. སེམས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག སྤང་བྱ། སེམས་མི་རྟག་བཞིན་དུ་རྟག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག གཉེན་པོ། སེམས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་མི་རྟག་པར་བལྟ་བ། ༤. ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག སྤང་བྱ། ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་བཞིན་དུ་ བདག་ཏུ་ འཛིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག གཉེན་པོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་བལྟ་བ་བཅས་སོ།། དཔེར་ན། ནད་བཞི་ལ་སྨན་བཞི་སྤྲོད་པ་བཞིན་དུ། ལོག་རྟོག་བཞི་ལ་གཉེན་པོ་བཞི་བསྟན་ཏོ།།
དྲི་བ། ༥༥༽ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་པོ་དེ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་སྤྱི་ལ་དམིགས་པའི་ཚེ་ན་མིང་གང་གིས་འབོད་པ་དང་། དེའི་ལྟ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ནི་ཆོས་དྲན་ཉེར་གཞག་པ། །སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། །དེ་དག་ལ་ནི་མི་རྟག་དང་། །སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་པར་ལྟ། །རིམ་པ་བཞིན་གོམས་པ་དེ་ནི། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྤྱི་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེ་མི་རྟག་དང་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་པ་བཞིར་བལྟའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་པོ་སོ་སོར་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ། མཐར་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདིའི་སྐབས་སུ་ལུས། ཚོར། སེམས། ཆོས་བཞི་པོ་རེ་རེ་ནས་སོ་སོར་མི་དབྱེ་བར། ཐམས་ཅད་སྤྱིར་བསྡུས་ཏེ། ༡. འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། ༢. ཟག་བཅས་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ། ༣. ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ། ༤. ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་བཅས་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས་གོམས་པར་བྱེད་དོ།། དཔེར་ན། དང་པོ་སློབ་མ་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ (སོ་སོར་དམིགས་པ) དང་། རྗེས་སུ་ཚང་མ་འདུས་པའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་མིང་བཏགས་པ་ (སྤྱི་ལ་དམིགས་པ) ལྟ་བུའོ།། མིང་ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཅེས་འདོགས་དོན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་གཞི་ཆོས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༥༦༽ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ "དྲོ་བར་གྱུར་པ་" ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་མིང་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལས་དྲོ་བར་གྱུར་པ་བྱུང་། །དེ་ནི་བདེན་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །... དེ་ལས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་འབྱུང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་མེའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་སྒོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལས། སྦྱོར་ལམ་གྱི་དང་པོ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། འདི་ལ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་འདོགས་དོན་ནི། ༡. མེའི་སྔ་ལྟས། ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་མེ་མ་བྱུང་གོང་དུ་དྲོད་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ། འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་པའི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལྟ་བུ་དེ་སྐྱེ་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༢. སྔོན་འགྲོའི་རྟགས། རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་མི་རིང་བར་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བར་མཚོན་པའི་དྲོད་རྟགས་ཤིག་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༥༧༽ དྲོ་བའི་དགེ་རྩ་དེས་ཡུལ་གང་ལ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དུ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ནི་བདེན་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དྲོ་བ་ལས། །... དེ་ཡང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞི། ཀུན་འབྱུང་ལ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་རབ་སྐྱེ་རྐྱེན་བཞི། འགོག་པ་ལ་འགོག་པ་ཞི་བ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་བཞི། ལམ་ལ་ལམ་རིགས་པ་སྒྲུབ་པ་ངེས་པར་འབྱིན་པ་བཞིའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲོ་བར་གྱུར་པ་དེའི་དམིགས་ཡུལ་དང་རྣམ་པ་ནི། ༡. དམིགས་ཡུལ། བདེན་པ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིན། ༢. རྣམ་པ། བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་རེ་སྟེ། ཁྱོན་བསྡོམས་པས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གིས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ ༤. མི་རྟག་པ། སྡུག་བསྔལ་བ། སྟོང་པ། བདག་མེད་པ། ཀུན་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ ༤. རྒྱུ། ཀུན་འབྱུང་། རབ་སྐྱེ། རྐྱེན། འགོག་པའི་རྣམ་པ་ ༤. འགོག་པ། ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེས་འབྱུང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ ༤. ལམ། རིགས་པ། སྒྲུབ་པ། ངེས་འབྱིན་བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༥༨༽ སྦྱོར་ལམ་གཉིས་པ་ "རྩེ་མོ་" ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དྲོ་བ་དང་འདྲ་ས་དང་མི་འདྲ་ས་གང་ཡོད?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྩེ་མོ་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ། །... དྲོ་བ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོར་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བའི་མཐའ་ལས་རྩེ་མོ་དག་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ཡང་དྲོ་བ་དེ་དང་འདྲ་བ་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་མིང་གཞན་དུ་བཏགས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩེ་མོ་རྣམས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ངོ་བོ། དྲོ་བ་དེ་ཉིད་གོམས་པ་ལས་ཆེས་ཆེར་འཕེལ་ཏེ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ན། སྦྱོར་ལམ་གཉིས་པ་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ། ༢. མཚུངས་ཆོས། དེ་ཡང་དྲོ་བ་དང་འདྲ་བར་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་ཚུལ་དུ་སྒོམ་པས་མཚུངས་སོ།། ༣. ཁྱད་པར། མིང་ལ་རྩེ་མོ་ཞེས་བཏགས་དོན་ནི། དེ་ནི་གཡོ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ (འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་རྩ་སྟེ་ཉམས་སྲིད་པ) རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་གམ་རྩེ་མོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ན་དགེ་རྩ་འདི་ལས་ལྷུང་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་སྲིད་ལ། མ་ལྷུང་ན་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ (སྦྱོར་ལམ་གོང་མ) ལ་འགྲོ་བས། རི་རྩེ་ལྟར་གཡང་ས་དང་བདེ་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་གནས་པའི་དོན་ནོ།།
དྲི་བ། ༥༩༽ དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་ལས་གང་གཙོ་བོར་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་ཀ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཏོད། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་བྱེད། །... དྲོད་རྩེ་གཉིས་ཀ་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་རྣམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་དུ་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་འགོད་པ་ལ་བྱའོ། །གཞན་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་གསུམ་དག་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྣམ་པ་གཏོད་པ། དྲོ་བ་དང་རྩེ་མོ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོག་མར་བདེན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་འགོད་པའི་ཚེ། ཆོས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གཙོ་བོར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། (འདི་ནི་འགོ་འཛུགས་དུས་སོ།།) ༢. འཕེལ་བར་བྱེད་པ། བར་དུ་དགེ་རྩ་དེ་དག་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་བའི་ཚེ། ལུས་དང་། ཚོར་བ། སེམས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གཞན་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།། དཔེར་ན། ཁང་པ་བཟོ་བ་ལ་ཐོག་མར་འཆར་གཞི་འདིང་མཁན་གཙོ་བོ་གཅིག་ (ཆོས་དྲན་ཉེར་བཞག) དགོས་ཀྱང་། ལས་ཀ་དངོས་སུ་བྱེད་དུས་ལག་རོགས་གཞན་ (དྲན་ཉེར་གཞན་གསུམ) ཡང་དགོས་པ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༦༠༽ སྦྱོར་ལམ་གསུམ་པ་ "བཟོད་པ་" ཞེས་པ་དེ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལ་རིམ་པ་དུ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལས་བཟོད་པ་གཉིས་དེ་བཞིན། །... དེ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོའི་མཐའ་ལས་བཟོད་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ལས་བདེན་པ་ལ་ཆེར་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྩེ་མོ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་རིམ་གྱིས་གོམས་པའི་མཐའ་ལས། སྦྱོར་ལམ་གསུམ་པ་ བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེའོ།། ༡. མིང་དོན། བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་སྐབས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དང་། བདེན་པ་བཞིའི་དོན་ལ་སྔར་བས་ཀྱང་ཆེས་ཆེར་བཟོད་ཅིང་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. དབྱེ་བ། བཟོད་པ་ལ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བར་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༦༡༽ བཟོད་པ་ཆུང་འབྲིང་གཉིས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་གང་གཙོ་བོར་སྒོམ་པ་དང་། དྲོད་རྩེ་ལས་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་འཕེལ་བར་བྱེད། །... དང་པོ་རྣམ་པ་གཉིས་རྩེ་མོ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཏོད་དོ། །རྣམ་པར་འཕེལ་བ་ལ་ནི་ཁྱད་པར་འདི་ཡོད་དེ། བཟོད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཁོ་ནས་འཕེལ་བར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་གཏོད་པའི་ཚུལ་ནི་རྩེ་མོ་དང་འདྲ་བར་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཡང་། འཕེལ་བར་བྱེད་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། དྲོད་རྩེ་གཉིས་ཀྱིས་དྲན་ཉེར་བཞི་ཀ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་མི་འདྲ་བར། བཟོད་པས་ནི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ཁོ་ནས་འཕེལ་བར་བྱེད་ཀྱི། ལུས་སོགས་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདིར་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་གྱུར་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༦༢༽ བཟོད་པ་འབྲིང་གིས་དམིགས་རྣམ་ཇི་ལྟར་ཕྲི་བ་དང་། བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་མཆོག་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང་དུས་ཡུན་ཇི་འདྲ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆེན་པོ་འདོད་གཏོགས་སྡུག་བསྔལ་ཡུལ། །དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དེ་བཞིན། །ཆོས་མཆོག་།... བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཆོས་མཆོག་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ན་གཏོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དམིགས་པ་རེ་རེ་ནས་ཕྲི་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་སུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་ཐམས་ཅད་ནི་བཟོད་པ་འབྲིང་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་གྱིས་རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཆོས་མཆོག་ཀྱང་འདོད་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་པ་དག་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. བཟོད་པ་འབྲིང་། འདིས་དམིགས་རྣམ་ཕྲི་བ་བྱེད་དེ། ཐོག་མར་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཕྲི་བ་དང་། དེ་ནས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་བདེན་པ་གསུམ་ (ཀུན་འབྱུང་། འགོག་པ། ལམ) གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཕྲི་སྟེ། མཐར་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་སེམས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པའི་བར་དེ་ལ་བཟོད་པ་འབྲིང་ཞེས་བྱའོ།། (མཆན། འདི་ནི་བློ་རྩེ་ཇེ་རྣོར་སོང་ནས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་སྒྲིལ་བའི་དོན་ཡིན།) ༢. བཟོད་པ་ཆེན་པོ། གང་གི་ཚེ་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཁོ་ན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ གི་ཡུན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ནུས་པ་ན། དེ་ལ་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ནི་དུས་ཐུང་ངུ་ (སྐད་ཅིག་གཅིག) ལས་རྒྱུན་ཆགས་པ་མིན་ནོ།། ༣. ཆོས་མཆོག བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དེ་དང་འདྲ་བར་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཤིང་། དུས་ཡུན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པའོ།།
དྲི་བ། ༦༣༽ "ཆོས་མཆོག་" ཅེས་པའི་མིང་དོན་དང་། དེའི་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་། དེ་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་དེའི་རྩལ་གྱིས་ལམ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྦྱོར་ལམ་བཞི་པ་འདི་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ༡. མིང་དོན། འདི་ནི་ཟག་བཅས་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ལས་ལྷག་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་མེད།) ༢. བྱེད་ལས། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ (སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པར་) གསར་དུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདིའི་མཇུག་ཐོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སོ།། དཔེར་ན། སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་དེས་ཉི་མ་འདྲེན་པ་བཞིན་དུ། ཆོས་མཆོག་གིས་མཐོང་ལམ་གྱི་ཉི་མ་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༦༤༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཕུང་པོ་དུ་ལ་བཞག་པ་དང་། "ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་" ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ལྔ་། །ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་དེ་ལྟར་ན། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམ་པ་བཞི། །... དྲོད་སོགས་དེ་དག་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་སྟེ། ཐམས་ཅད་འཁོར་བཅས་ཕུང་པོ་ལྔ་པའོ། །ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་ཏེ། དྲོད་སོགས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲོད་སོགས་སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་ (ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན) འདི་དག་གི་ངོ་བོ་གཙོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ ཡིན་ཀྱང་། འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ (གཟུགས། ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་) གི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ནང་ཚན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་ངོ་བོར་མི་གཏོགས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་ལམ་མངོན་གྱུར་དུ་མེད་ཀྱང་། དེའི་ཐོབ་པ་ཡོད་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ།། (སྦྱོར་ལམ་ནི་མངོན་གྱུར་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཐོབ་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པའོ།།)
དྲི་བ། ༦༥༽ སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་དེ་ལ་ "ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་" ཞེས་མིང་འདོགས་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ངེས་པར་འབྱེད་པས་ན་ངེས་པར་འབྱེད་པ་སྟེ་འཕགས་པའི་ལམ། དེས་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། བདེན་པ་རྣམས་ལ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ནས་འདི་ནི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དྲོད་རྩེ་བཟོད་མཆོག་བཞི་པོ་དེ་ལ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཞེས་བརྗོད་དོན་ནི། ༡. ངེས་འབྱེད་ཀྱི་དོན། ངེས་འབྱེད་ཅེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ (མཐོང་ལམ) ལ་བྱ་སྟེ། དེས་བདེན་པ་བཞིའི་གནས་ལུགས་ངེས་པར་རྟོགས་ཤིང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་ (གཅོད་པར་) བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. ཆ་མཐུན་གྱི་དོན། སྦྱོར་ལམ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ངེས་འབྱེད་དེ་དང་ཆ་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་དེ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ (ངེས་འབྱེད) དང་དེའི་སྔོན་དུ་འབྱུང་བའི་སྐྱ་རེངས་ (ཆ་མཐུན) གཉིས་གསལ་བའི་ཆ་ནས་མཐུན་པ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༦༦༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་པོ་དེ་བརྟན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་དབྱེ་བར་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་ལས་དྲོད་རྩེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཆུང་ངུ་དག་ཡིན་ནོ། །བཟོད་པ་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་དག་གི་རིམ་པ་ནི། ༡. ཆུང་ངུ། དྲོད་དང་རྩེ་མོ་གཉིས་ནི་ཆུང་ངུ་ཡིན་ཏེ། དགེ་རྩ་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་སྲིད་ཅིང་གཡོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༢. འབྲིང་། བཟོད་པ་ནི་འབྲིང་ཡིན་ཏེ། ཉམས་པ་མེད་པར་བརྟན་པོ་ཐོབ་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་ཡུན་རིང་བ་ (སྐད་ཅིག་མ་མང་པོར་གནས་པ) ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༣. ཆེན་པོ། ཆོས་མཆོག་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་དང་ཉེ་ཤོས་ཡིན་པ་དང་། དུས་ཡུན་ཐུང་ངུ་ (སྐད་ཅིག་གཅིག) ལ་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༦༧༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་པོ་དེ་ཤེས་རབ་གསུམ་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ས་གང་དང་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྒོམ་བྱུང་མི་ལྕོགས་མེད་པ་དང་། །ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་ས་པ་འོ། །... དེ་བཞི་ཆར་ཡང་སྒོམ་བྱུང་ཡིན་ལ། འདིའི་ས་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། བསམ་གཏན་བཞིའི་སས་བསྡུས་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ངོ་བོ། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི། ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་མིན། ༢. རྟེན་གྱི་ས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ས་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞི། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན། (བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཁྱད་པར་ཅན།) མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ། (བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་མི་ལྕོགས་པ་མ་གཏོགས་པའི་ས།) ཞེས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ས་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་དོན་ཏེ། འདོད་པའི་སེམས་ནི་རྣམ་གཡེང་ཆེ་བས་སྒོམ་བྱུང་མཚན་ཉིད་པ་སྐྱེ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༦༨༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དེ་དག་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་ཡོད་དམ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མཐོང་ལམ་གྱི་འཁོར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གོང་ན་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཡང་སྔར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཕྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམས་ནི་གཟུགས་མེད་ཁམས་ (གོང་མ) སུ་མེད་དེ། ༡. མཐོང་ལམ་གྱི་འཁོར། འདི་དག་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་འཁོར་རམ་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མཐོང་ལམ་གྱིས་ནི་ཁམས་གསུམ་ཀའི་བདེན་པ་མཐོང་དགོས། གཟུགས་མེད་པས་ནི་འོག་མའི་ (འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི) བདེན་པ་ལ་དམིགས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ༢. སྤང་བྱའི་གོ་རིམ། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འོག་མའི་ཡུལ་ལ་མི་དམིགས་ཤིང་། དེ་དག་གིས་ནི་འོག་མའི་ཉོན་མོངས་སྔར་ནས་སྤངས་ཟིན་པར་འཛིན་པས་ན། བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒོམ་མི་ནུས་སོ།།
དྲི་བ། ༦༩༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེས་སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། འཕེན་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྣམ་སྨིན། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གི་རྣམ་སྨིན་ནི། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ།། (འདོད་པའི་རྟེན་ལ་སྐྱེས་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྨིན་པ།) ༢. བྱེད་ལས། ལས་འདིས་ནི་སྐྱེ་བ་རྫོགས་བྱེད་ཁོ་ན་བྱེད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་འཕེན་བྱེད་མི་བྱེད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདི་ནི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ (སྲིད་པའི་གཉེན་པོ) ལམ་ཡིན་པས། སླར་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་གསར་དུ་འཕེན་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན་ས་བོན་སྲེག་བྱེད་ཀྱི་མེ་དང་འདྲ་བས། ས་བོན་གསར་པ་མི་སྐྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༧༠༽ བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་གི་ལུགས་ལ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་ས་གང་དུ་བཞེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་ནི་འོག་ནའང་ཡོད་པའམ། །... བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་གི་ལྟར་ན་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་དང་པོ་གཉིས་ནི་ས་བདུན་པ་བ་ཡིན་ཏེ་འོག་འདོད་པའི་ཁམས་ནའང་ཡོད་དོ་ཟེར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་སློབ་དཔོན་བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་གི་བཞེད་པ་ལྟར་ན། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་དང་པོ་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་གཉིས་པོ་དེ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ས་དྲུག་པོ་དེའི་སྟེང་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་བསྣན་པས་ ས་བདུན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་བཞེད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། དྲོད་རྩེ་གཉིས་ནི་སྦྱོར་ལམ་གྱི་འགོ་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཙམ་བརྟན་པོ་མིན་པའང་སྲིད་པས། འདོད་པའི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་སྐྱེ་རུང་བར་འདོད་དོ།། (འོན་ཀྱང་མཛོད་རང་ལུགས་ལ་ནི་གོང་བཞིན་ས་དྲུག་ཏུ་ངེས་སོ།།)
དྲི་བ། ༧༡༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་པོ་དེ་ཐོག་མར་རྟེན་གང་གི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གསར་དུ་སྐྱེད་ནུས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདོད་རྟེན་ཆོས་མཆོག་བུད་མེད་ཀྱིས། །གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་འཐོབ་པར་འགྱུར། །བཞི་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་རྟེན། དེ་ལས་གསུམ་ནི་མི་དག་གི་ནང་ཁོ་ནའི་གླིང་གསུམ་དུའོ། །སྔོན་བསྐྱེད་པ་ནི་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་དོ། །བཞི་པ་ནི་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཐོག་མར་སྐྱེ་བའི་རྟེན། དྲོད། རྩེ་མོ། བཟོད་པ། གསུམ་པོ་འདི་ནི་མི་ཁོ་ནའི་རྟེན་ལ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བར་ངེས་ཏེ། དེ་ཡང་གླིང་གསུམ་ (འཛམ་བུ་གླིང་། ཤར་ལུས་འཕགས། ནུབ་བ་ལང་སྤྱོད) གྱི་མི་རྣམས་སོ།། (སྒྲ་མི་སྙན་དུ་མི་སྐྱེ།) ཆོས་མཆོག (བཞི་པ།) འདི་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གསར་དུ་སྐྱེད་ནུས་སོ།། ༢. མངོན་དུ་བྱེད་པ། དྲོད་སོགས་གསུམ་པོ་མི་ཡུལ་དུ་སྔོན་ནས་བསྐྱེད་ཟིན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཕྱིས་སུ་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ནའང་མུ་མཐུད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ནུས་ཏེ། རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༧༢༽ སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གསུམ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱིས་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་དག་ཐོབ་ལ། ཆོས་མཆོག་བུད་མེད་ཀྱིས་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་པས་ནི་སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཅན་འབའ་ཞིག་ཐོབ་བོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོབ་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ༡. དྲོད་སོགས་དང་པོ་གསུམ། འདི་དག་ནི་ སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་སུ་ཡིན་ཡང་། རང་གི་རྟེན་དེ་དང་། རྟེན་གཞན་ (ཕོ་མོ་ཕན་ཚུན་འགྱུར་བའི་ཚེ) གཉིས་ཀའི་དགེ་རྩ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། (དཔེར་ན། བུད་མེད་ཅིག་གིས་དྲོད་ཐོབ་ན། ཚེ་དེར་བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གྱི་དྲོད་ཐོབ་ལ། མ་འོངས་པར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནའང་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་དྲོད་ཀྱི་ས་བོན་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ།།) ༢. ཆོས་མཆོག་གི་ཁྱད་པར། བུད་མེད་ཀྱིས། བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཆོས་མཆོག་ཐོབ་པའི་ཚེ། བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་གཉིས་ཀའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཆོས་མཆོག་ཐོབ་སྟེ། བུད་མེད་དེ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་ཕྱིས་སུ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་སྲིད་པའི་ཕྱིར། སྐྱེས་པས། སྐྱེས་པའི་རྟེན་ལ་ཆོས་མཆོག་ཐོབ་པ་ན། སྐྱེས་པའི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ན་ཐོབ་ཀྱི། བུད་མེད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་མི་ཐོབ་སྟེ། སྐྱེས་པ་དེ་མཐོང་ལམ་ཐོབ་ནས་སླར་བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སུ་མི་སྐྱེ་བའི་ (མི་ལྡོག་པའི་) ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་སྐྱེས་པའི་རྟེན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།)
དྲི་བ། ༧༣༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་དེ་དག་གཏོང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གང་དག་ཡོད་དམ། འཕགས་པ་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཏོང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དེ་དག་ས་བོར་ནས། །གཏོང་ངོ་འཕགས་མིན་འཆི་བས་སོ། །དང་པོ་གཉིས་ཡོངས་ཉམས་པས་ཀྱང་། །... འཕགས་པས་ས་གང་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་ས་དེ་དག་གཏོང་ན་དེ་དག་ཀྱང་གཏོང་གི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ས་བོར་བས་ནི་ས་འཕོས་པས་གཏོང་། འཕགས་མིན་འཆི་བས་ཏེ། སོ་སྐྱེ་ས་འཕོ་ཡང་རུང་མི་འཕོ་ཡང་རུང་རིས་མཐུན་པ་བཏང་བ་ཁོ་ནས་སོ། །དང་པོ་གཉིས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཀྱང་གཏོང་ལ་འཆི་བས་ཀྱང་གཏོང་ངོ་། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཏོང་བའི་རྒྱུ་ནི། ༡. འཕགས་པས། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ས་བོར་བ་ཁོ་ནས་གཏོང་སྟེ། ས་གོང་མར་སྐྱེས་པ་ན་ས་འོག་མའི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཏོང་བར་འགྱུར། (དཔེར་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པར་སྐྱེས་ན་དང་པོའི་དགེ་རྩ་གཏོང་བ་ལྟ་བུ།) ༢. སོ་སོ་སྐྱེ་བོས། (འཕགས་མིན།) འཆི་བས་གཏོང་བ། ཚེ་འཕོས་ནས་རིས་མཐུན་པ་བཏང་བ་ཙམ་གྱིས་གཏོང་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སོང་ན་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་ལམ་དེ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། ཉམས་པས་གཏོང་བ། དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ (དང་པོ་གཉིས) ནི་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས་ཀྱང་གཏོང་སྲིད་དོ།། (འཕགས་པ་ལ་ཉམས་པ་མེད།)
དྲི་བ། ༧༤༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་ལས་གང་དག་ལས་ཉམས་སྲིད་པ་དང་། གང་དག་ལས་ཉམས་མི་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཡང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ལས་ཉམས་པ་མེད་པས་སོ། །ཕྱི་མ་གཉིས་ལས་སོ་སྐྱེ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉམས་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ༡. ཉམས་སྲིད་པ། དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ (དང་པོ་གཉིས) ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉམས་སྲིད་དེ། རྐྱེན་ངན་གྱི་དབང་གིས་དགེ་རྩ་ཆད་པར་འགྱུར་སྲིད་པའི་ཕྱིར། (འོན་ཀྱང་འཕགས་པར་གྱུར་ཟིན་ན་འདི་གཉིས་ལས་ཀྱང་མི་ཉམས།) ༢. ཉམས་མི་སྲིད་པ། བཟོད་པ་དང་ཆོས་མཆོག་ (ཕྱི་མ་གཉིས) ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཡིན་ནའང་གཏན་ནས་ཉམས་མི་སྲིད་དེ། བདེན་པའི་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དེ་བས་ན་བཟོད་པ་ཐོབ་ན་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བར་ངེས་སོ།།)
དྲི་བ། ༧༥༽ བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་སྐྱེད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་ཅི་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དངོས་གཞིས་དེ་ཉིད་ལ་བདེན་མཐོང་། །... གང་ཞིག་བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ས་པའི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བསྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བདེན་པ་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་འབྱུང་བ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཅིག་གིས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་གང་རུང་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་ལམ་ (དྲོད་སོགས) བསྐྱེད་པར་བྱེད་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་ནས་མཐོང་ལམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་འབྱུང་བ་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་མྱུར་དུ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། (ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ན་ཚེ་དེར་ཐོབ་པའི་ངེས་པ་མེད་དོ།།)
དྲི་བ། ༧༦༽ སྦྱོར་ལམ་གྱི་དགེ་རྩ་ཉམས་ནས་སླར་ཐོབ་པའི་ཚེ། སྔོན་ཡོད་པ་དེ་ཐོབ་བམ་ཡང་ན་གསར་པ་ཞིག་ཐོབ་བམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་པར་ཉམས་ཚེ་སྔོན་མེད་འཐོབ། །... རྣམ་པར་ཉམས་པ་ན་སྔོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་ཀྱི་སྔོན་བཏང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མ་འདྲིས་པ་དང་འབད་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་ཉམས་ཏེ། ཚེ་འཕོས་ནས་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སོང་བའི་ཚེ། ཕྱིས་སུ་དགེ་རྩ་དེ་སླར་བསྐྱེད་དགོས་བྱུང་ན། སྔོན་མེད་པ་གསར་པ་ཁོ་ན་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཚེ་སྔོན་མའི་རྙིང་པ་དེ་སླར་གསོ་བ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདི་ནི་ལྷན་སྐྱེས་མ་ཡིན་པར་འབད་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་འདྲིས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ཚེ་འདིར་ཡང་གསར་དུ་སྦྱང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༧༧༽ "རྣམ་པར་ཉམས་པ་" དང་ "ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་" གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་མི་ལྡན་རྣམ་འབྱེད་ཡིན་པའི་དོན་གང་ཡིན?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཉམས་པ་གཉིས་ནི་མི་ལྡན་པ། །... རྣམ་པར་ཉམས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་གཉིས་ནི་མི་ལྡན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་ཉེས་པས་བྱས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཉམས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ངོ་བོ། ཉམས་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་གི་ངོ་བོ་ནི་མི་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐོབ་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་མི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན། ༢. ཁྱད་པར། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ། འདི་ནི་ཉེས་པས་བྱས་པ་སྟེ། ལོག་ལྟ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་རྟོགས་པ་ཤོར་བ་ཡིན། (འདི་ནི་སྐྱོན་ཅན་ནོ།།) རྣམ་པར་ཉམས་པ། དི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བ་སྟེ། ཚེ་འཕོས་པ་དང་ས་འཕོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། འདི་ནི་ཉེས་པ་མིན་ཏེ། ལུས་རྟེན་འགྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༧༨༽ དྲོ་བ་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཀྱང་། དེ་ལ་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཀྱང་ངེས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་ཟག་གང་ཞིག་གིས་སྦྱོར་ལམ་གྱི་དང་པོ་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཐོབ་ཟིན་ན། དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཏེ་ཐ་ན་མཚམས་མེད་པའི་ལས་བྱས་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ནའང་། གང་ཟག་དེ་ནི་ངེས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། དྲོ་བའི་དགེ་རྩ་དེ་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ་བར་མ་འོངས་པའི་ཚེ་རབས་ཤིག་ཏུ་ཐར་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་བརྟན་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༧༩༽ རྩེ་མོ་དང་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ལ་ཕན་ཡོན་ནམ་ཁྱད་པར་གང་དག་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་རྩ་མི་ཆད། །བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་ཡོངས་མི་འགྲོ། །... རྩེ་མོ་ཐོབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་མི་ཆད་ཀྱི་ངན་སོང་དུ་ཡང་འགྲོ་ལ་མཚམས་མེད་པ་དག་ཀྱང་བྱེད་དོ། །བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོའོ་སྟེ། དེར་འགྲོ་བའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐག་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྩེ་མོ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན། རྩེ་མོ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེ་དགེ་རྩ་ལས་ཉམས་ཏེ་མཚམས་མེད་བྱས་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆད་པར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། ལོག་ལྟ་སྐྱེས་ནས་དགེ་རྩ་རྩད་ནས་གཅོད་པའི་སྐབས་མེད་དོ།། (དྲོ་བ་ཐོབ་པ་ནི་དགེ་རྩ་ཆད་པའང་སྲིད་དོ།།) ༢. བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན། བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེ་ནི་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ་བར་ངེས་ཏེ། ངན་སོང་གི་རྒྱུ་མི་དགེ་བའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་པའམ་ཐག་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཚད་གལ་ཆེན་ཞིག་གོ།)
དྲི་བ། ༨༠༽ ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་པ་རྣམས་རང་གི་རིགས་ལས་ལྡོག་སྟེ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་སློབ་རིགས་ལས་བཟློག་ནས་ནི། །སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་གཞན་གསུམ་ཡང་། །ངེས་པར་འབྱེད་པ་དྲོད་རྩེ་གཉིས་ནས་སློབ་མ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ལས་ཟློག་ནས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་སྲིད་ཀྱི་བཟོད་པ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དབང་གིས་ངན་སོང་དུ་ཡང་འགྲོའོ་ཞེས་གྲག་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རིགས་ལས་ལྡོག་རུང་བ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་ (གཉིས) ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་སྲིད་དོ།། ༢. རིགས་ལས་ལྡོག་མི་རུང་བ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཐོབ་ཟིན་ན། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དུ་བསྒྱུར་དུ་མེད་དེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། བཟོད་པ་ཐོབ་ན་ངན་སོང་དུ་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་བཞིན་དུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པ་ཐོབ་པས་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་ནུས་པས་སོ།། (འདི་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་སོ།།)
དྲི་བ། ༨༡༽ ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ནས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་བ་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཞན་གསུམ་ཡང་། །... དྲོད་རྩེ་བཟོད་པ་གསུམ་ནས་གཞན་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དྲོད་དང་། རྩེ་མོ་དང་། བཟོད་པ་སྟེ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གང་རུང་ཐོབ་པ་ལས་ལྡོག་སྟེ། རིགས་གཞན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་སྲིད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ལ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་པས། བཟོད་པ་ཐོབ་ཀྱང་རང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། (ཆོས་མཆོག་ནས་ནི་མཐོང་ལམ་ལ་ཐད་ཀར་འཇུག་པས་རིགས་མི་འགྱུར་རོ།།)
དྲི་བ། ༨༢༽ སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང་རང་རྒྱལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱོར་ལམ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེད་པ་དང་། ཚུལ་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་མཛད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྟོན་དང་བསེ་རུ་བྱང་ཆུབ་བར། །བསམ་གཏན་མཐའ་བརྟེན་གཅིག་ལ་ཀུན། །... སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དེ་གཉིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་དང་། གསལ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཁོ་ནའི་རབ་མཐའ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྟན་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཀུན་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྟེན་གྱི་ས། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དང་རང་རྒྱལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རབ་མཐའ་ (མཐར་ཐུག་པའི་ས) ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་ལམ་སོགས་སྐྱེད་པར་མཛད་དེ། ས་དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གཡོ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. སྐྱེད་ཚུལ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྟན་གཅིག་ཁོ་ན་ལ། དྲོད་སོགས་སྦྱོར་ལམ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་ཐམས་ཅད་བགྲོད་ནས་མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ (བྱང་ཆུབ) གི་བར་དུ་མངོན་དུ་མཛད་དོ།། (ཉན་ཐོས་ལྟར་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པ་མིན་ནོ།།)
དྲི་བ། ༨༣༽ གོང་དུ་ "བྱང་ཆུབ་" ཅེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐབས་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་བྱ་སྟེ། ཟད་པ་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤངས་སོ་སོགས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་མི་དགོས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་མི་དགོས་སོ་སོགས་སླར་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་གཉིས་ནི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༨༤༽ ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ (སྦྱོར་ལམ) གྱི་སྔོན་དུ་ལམ་གྱི་རིམ་པ་གང་ཞིག་འགྲོ་དགོས་པ་དང་། ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་མྱུར་ཤོས་ཚེ་རབས་དུ་ཡི་ནང་དུ་ཐར་པ་ཐོབ་ནུས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཡི་སྔོན་དུ་ཐར་ཆ་མཐུན། །མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར། །... རྟེན་དེའི་སྔོན་ཕན་ཆད་དུ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ལ་གནས་པའོ། །ཐམས་ཅད་པས་མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐར་ཏེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སྔོན་འགྲོ། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་དུ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ (ཚོགས་ལམ) ལ་ངེས་པར་དུ་གནས་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་ལམ་གྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༢. དུས་ཡུན། གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཞིག་ལམ་ལ་ཞུགས་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་མྱུར་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་ (ཚེ་རབས་གསུམ) གྱིས་ཐར་བར་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༨༥༽ ཚེ་རབས་གསུམ་གྱི་ནང་དུ་ཐར་པ་ཐོབ་ཚུལ་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ས་བོན་འདེབས་པ་དང་། མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆགས་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་དང་པོ་ལ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་བསྐྱེད། གཉིས་པར་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ། གསུམ་པར་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་ཉིད་འདི་ལ་ནི་རྒྱུད་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཞིང་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་དང་སྦྱར་ནས་འདི་ལྟར་ཏེ། ༡. ཚེ་དང་པོ། (ས་བོན་འདེབས་པ།) ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་གསར་དུ་བསྐྱེད་ཅིང་ལམ་ལ་འཇུག་པ། ༢. ཚེ་གཉིས་པ། (མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ།) དགེ་རྩ་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ (སྦྱོར་ལམ) བསྐྱེད་པ། ༣. ཚེ་གསུམ་པ། (འབྲས་བུ་ཆགས་པ།) འཕགས་པའི་ལམ་ (མཐོང་ལམ་སོགས) སྐྱེས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའོ།། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ། འཇུག་པ་དང་། སྨིན་པ་དང་། གྲོལ་བ་གསུམ་གྱི་རིམ་པས་འགྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ལས་མྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ།།)
དྲི་བ། ༨༦༽ ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ (ཚོགས་ལམ) གྱི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་གསུམ་ལས་གང་ཡིན་པ་དང་། ལས་གང་གིས་བསྡུས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་ལས་གསུམ་མོ། །... ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དེ་ཡང་ཐོས་བསམ་ལས་བྱུང་བར་བརྗོད་དེ་སྒོམ་བྱུང་མ་ཡིན་ནོ། །ལས་དུས་དེ་འཕེན་ཞེ་ན། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་མོ། །དེ་ལས་གཙོ་བོ་ཡིད་ཀྱིས་ཏེ་དེའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ངོ་བོ། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ ཡིན་གྱི། སྒོམ་བྱུང་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་འདིར་སྒོམ་བྱུང་མཚན་ཉིད་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ༢. ལས། དེ་ནི་ ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་ལས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཟིན་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སོ།། (སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་བསྔོས་ན་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་དུ་འགྲོའོ།།)
དྲི་བ། ༨༧༽ ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་དེ་རྟེན་གང་ལ་གནས་ནས་གསར་དུ་བསྐྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མི་ཡི་ནང་ནས་འཕེན་པར་བྱེད། །... དེ་ཡང་མིའི་ནང་ནས་གླིང་གསུམ་ནས་འཕེན་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་ཤེས་རབ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་རྩ་དེ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཁོ་ནར་གསར་དུ་འཕེན་པ་ (བསྐྱེད་པ) ཡིན་གྱི། ངན་སོང་དང་ལྷ་ཡུལ་དུ་གསར་དུ་མི་སྐྱེ། མིའི་ཁྱད་པར། དེ་ཡང་གླིང་གསུམ་ (འཛམ་གླིང་། ཤར་གླིང་། ནུབ་གླིང) གྱི་མིས་བསྐྱེད་ཀྱི། བྱང་སྒྲ་མི་སྙན་གྱིས་མི་བསྐྱེད། རྒྱུ་མཚན། ངན་སོང་ལ་ནི་ཆོས་དཔྱོད་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པ་དང་། ལྷ་དང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལ་ནི་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། མི་ལ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་ཚང་བས་སོ།།
དྲི་བ། ༨༨༽ སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ལམ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལ་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ་ཞིང་དེའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཆོས་མཆོག་ལས། །ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པ་ཟག་པ་མེད། །... འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་ལས་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཟག་པ་མེད་པ་སྐྱེའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་གི་མཇུག་ཐོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་གསར་དུ་སྐྱེ། ལམ་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་པོ་དེ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༨༩༽ "སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་" ཞེས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དང་། མིང་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདོད་སྡུག་བསྔལ་ལ་དེ་ནས་ནི། །... དེའི་དམིགས་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཞེས་བཞག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. དམིགས་ཡུལ། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་འདིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་ཡིན། ༢. མིང་དོན། ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བཟོད་པ་ཡིན་པས། སྡུག་བསྔལ་ལ་ (དམིགས་ནས) ཆོས་ཤེས་པ་ (སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི) བཟོད་པ་ཞེས་བྱའོ།། འདི་ནི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་གི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་མོ།།
དྲི་བ། ༩༠༽ ལམ་འདི་ལ་ "ངེས་པར་འཇུག་པ་" ཞེས་བརྗོད་དོན་དང་། གང་ཟག་དེ་ལ་མིང་གང་གིས་འབོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཉིད་ངེས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ནི་མདོ་ལས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེར་ངེས་པ་ནི་ངེས་པ་དང་། དེར་མངོན་པར་འགྲོ་བ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། དེས་ངེས་པར་འཇུག་པས་སོ། །དེ་སྐྱེས་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ངེས་འཇུག མཐོང་ལམ་འདི་ལ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ (ངེས་པར) འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། (སྦྱོར་ལམ་པ་དེ་འདིར་སླེབས་པ་ན་ངེས་འཇུག་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།) ༢. འཕགས་པ། ལམ་འདི་སྐྱེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་གང་ཟག་དེ་ལ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཅེས་བརྗོད་དེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༩༡༽ སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཞི་པོ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཤེས་དེ་བཞིན། །སྡུག་བསྔལ་ལྷག་ལ་རྗེས་བཟོད་ཤེས། །... དེའི་མཇུག་ཐོགས་ནས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་སྐྱེ། ... དེ་བཞིན་དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་མ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ན་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་སྐྱེ། ... དེ་ནས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་རིམ་པ་བཞི་ཡོད་དེ། ༡. སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། (འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ།) ༢. སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ། (འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ།) འདིས་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་སོ།། ༣. སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། (ཁམས་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་བར་ཆད་མེད་ལམ།) འདིས་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ (ལྷག་མ) ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་པ་སྐྱེའོ།། ༤. སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ། (ཁམས་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་རྟོགས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ།) འདིས་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་སོ།།
དྲི་བ། ༩༢༽ "ཆོས་ཤེས་པ་" དང་ "རྗེས་སུ་ཤེས་པ་" གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །... དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཆོས་ཤེས་པ། འདོད་ཁམས་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ (ཆོས) དངོས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. རྗེས་སུ་ཤེས་པ། ཁམས་གོང་མའི་བདེན་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཤེས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་ནས་ཤེས་པའམ། དེ་དང་འདྲ་བར་གོང་མ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དཔེར་ན། འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་རྟག་གོ་ཞེས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།།)
དྲི་བ། ༩༣༽ བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ལམ་དེ་ལ་ "སེམས་བཅུ་དྲུག་" ཏུ་གྲངས་ངེས་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བདེན་པ་གསུམ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །... ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་བཞི་སྐྱེས་པ་ལྟར། བདེན་པ་གསུམ་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ་སྟེ།... ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། ... ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་ཤེས་པ། ... ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ། ... ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་ཤེས། ... འགོག་པ་ལ་... བཞི། ... ལམ་ལ་... བཞི། ... རིམ་པ་དེ་ལྟར་གྱི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་འདི་ནི་སེམས་བཅུ་དྲུག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་པ་བཞི་ལ་རེ་རེ་བཞིན་བཟོད་པ་གཉིས་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཏེ་བཞི་བཞི་སྦྱར་བས། ཁྱོན་བསྡོམས་པས་མཐོང་ལམ་སེམས་བཅུ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། དེ་ཡང་རིམ་པ་ནི། ༡. སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད། ཆོས་ཤེས། རྗེས་བཟོད། རྗེས་ཤེས་ (བཞི)། ༢. ཀུན་འབྱུང་ལ་ཆོས་བཟོད། ཆོས་ཤེས། རྗེས་བཟོད། རྗེས་ཤེས་ (བཞི)། ༣. འགོག་པ་ལ་ཆོས་བཟོད། ཆོས་ཤེས། རྗེས་བཟོད། རྗེས་ཤེས་ (བཞི)། ༤. ལམ་ལ་ཆོས་བཟོད། ཆོས་ཤེས། རྗེས་བཟོད། རྗེས་ཤེས་ (བཞི) བཅས་སོ།། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཤ་སྟག་གོ།
དྲི་བ། ༩༤༽ བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་རེ་རེའི་དོན་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མཐོང་དམིགས་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་འོ། །... སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་དེའི་མངོན་རྟོགས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཐོང་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དམིགས་པའི་མངོན་པར་རྟོག་པ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །བྱ་བའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། ༡. མཐོང་བའི་མངོན་རྟོགས། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ཡིན། འདིས་བདེན་པའི་དོན་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ༢. དམིགས་པའི་མངོན་རྟོགས། ཤེས་རབ་དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ༣. བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས། ཤེས་རབ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྐྱེ་བ། གནས་པ། རྒ་བ། མི་རྟག་པ་སོགས་སོ།། འདི་དག་གིས་བདེན་པ་མི་མཐོང་ཡང་། མཐོང་བ་ལ་བྱ་བ་ (གྲོགས) བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོས་ཡུལ་འཛིན་པ་ (མཐོང་བའི་མངོན་རྟོགས)། བློན་པོས་ཀྱང་དེ་འཛིན་པ་ (དམིགས་པའི་མངོན་རྟོགས)། དམག་མིས་དེའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ (བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས) དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༩༥༽ ཀུན་འབྱུང་སོགས་ལ་ "བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་" ཞེས་བརྗོད་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཀུན་འབྱུང་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱ་བའི་མངོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤོང་བ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། སྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བདེན་པ་གཞན་གསུམ་པོ་ལ་ཡང་བྱ་བ་སོ་སོར་ཡོད་དེ། ༡. ཀུན་འབྱུང་། དེ་སྤོང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ། ༢. འགོག་པ། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ། ༣. ལམ། དེ་སྒོམ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།།
དྲི་བ། ༩༦༽ མཐོང་ལམ་སེམས་བཅུ་དྲུག་པོ་དེའི་རྟེན་གྱི་ས་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ནི་ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག །... སེམས་བཅུ་དྲུག་དེ་ནི་ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག་པས་དེ་དག་ས་དྲུག་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་སེམས་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་དང་ས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཆོས་མཆོག་སྐྱེས་པའི་ས་དེ་ཉིད་དུ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་མཐོང་ལམ་གྱི་རྟེན་ས་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ས་དྲུག་ (བསམ་གཏན་བཞི། ཁྱད་པར་ཅན། མི་ལྕོགས་པ་མེད) པོ་དག་ཏུ་ངེས་སོ།། (འདོད་པའི་སེམས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་ལམ་མི་སྐྱེའོ།།)
དྲི་བ། ༩༧༽ བཟོད་པ་བརྒྱད་དང་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གོ་རིམ་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཟོད་དང་ཤེས་པ་གོ་རིམ་བཞིན། །བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ། །དེ་ལ་བཟོད་དང་ཤེས་པ་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་བཞག་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ལ་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དག་དང་། ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དག་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་སྤེལ་མར་འབྱུང་བའི་ཚེ། ༡. བཟོད་པ་བརྒྱད་པོ་ནི། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། སྤང་བྱ་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་རྩད་ནས་གཅོད་པ་ལ་བར་ཆད་གཞན་གྱིས་བར་དུ་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་ནི། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་སྤངས་ཟིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་བྲལ་ཐོབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༩༨༽ དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་ལས་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་ཇི་ལྟར་གསུངས་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྐུན་པོ་འབྱིན་པ་དང་སྒོ་གཅོད་པ་བཞིན་དུ་བྱས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་ལས་ལ་དཔེ་དོན་སྦྱར་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ་ (བཟོད་པ): དཔེར་ན་ཁྱིམ་ནས་རྐུན་པོ་ཕྱིར་འབྱིན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དངོས་སུ་སྤོང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ (ཤེས་པ): དཔེར་ན་རྐུན་པོ་བཏོན་པའི་རྗེས་སུ་སྒོ་གཅོད་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་སླར་མི་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ་སྤངས་པ་བརྟན་པོར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༩༩༽ མཐོང་ལམ་སེམས་བཅུ་དྲུག་ལས་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པ་ཡན་ཆད་ལ་ "མཐོང་བའི་ལམ་" ཞེས་བརྗོད་དོན་གང་ཡིན?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལ་སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ་ནི། །མ་མཐོང་མཐོང་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ། །སེམས་བཅུ་དྲུག་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་བཟོད་ནས་ལམ་རྗེས་བཟོད་ཀྱི་བར་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་བཅུ་དྲུག་གི་ནང་ནས་དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བཅོ་ལྔ་པ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། གནས་སྐབས་དེ་དག་གི་རིང་ལ་སྔོན་ཆད་རང་གིས་མ་མཐོང་བའི་བདེན་པའི་དོན་རྣམས་གསར་དུ་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༠༠༽ སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་དེ་མཐོང་ལམ་གྱི་ཁོངས་སུ་མི་གཏོགས་པར་སྒོམ་ལམ་དུ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཅུ་དྲུག་པ་ལ་ནི་སྔོན་མ་མཐོང་བ་བལྟ་བར་བྱ་བ་མེད་ཀྱི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པའི་ལམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་མཐོང་ལམ་མིན་པར་སྒོམ་པའི་ལམ་དུ་འཇོག་སྟེ། མཐོང་ལམ་གྱི་དོན། མཐོང་ལམ་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པའི་གནས་ལུགས་སྔོན་མ་མཐོང་བ་རྣམས་གསར་དུ་མཐོང་བའི་ བརྒྱུད་རིམ་ (སྐད་ཅིག་མ་ ༡ ནས་ ༡༥ བར) ལ་ཟེར། སྒོམ་ལམ་གྱི་དོན། སྐད་ཅིག་མ་ ༡༦ པའི་གནས་སྐབས་སུ་སླེབས་པའི་ཚེ། ཁམས་གོང་འོག་གི་བདེན་པ་བཞི་ཀའི་གནས་ལུགས་མཐོང་ཟིན་པས། ད་ནི་གསར་དུ་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་སྔར་མཐོང་ཟིན་པའི་དོན་དེ་ཉིད་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་གོམས་པར་བྱེད་པའི་མགོ་ཚུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༠༡༽ མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གསུམ་པ་དེར་བགྲོད་པའི་གང་ཟག་བཤད་པ་ནི། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་དེ་དག་ཏུ། །དད་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བ། །མཐོང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་དེ་དག་ཏུ་གནས་པ་ནི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།... དབང་པོ་རྣོན་པོ་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ།..."
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་སེམས་བཅུ་དྲུག་ལས་སྔ་མ་བཅོ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ། དབང་པོའི་རིམ་པ་ལྟར་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. དད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ། འདི་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིང་སྟེ། གཙོ་བོ་གཞན་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་ཞན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ། འདི་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མིང་སྟེ། གཞན་གྱི་ཟེར་སྒྲོས་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བླ་མས་གསུངས་པ་ཙམ་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་འགྲོ་བ་ (དད་པའི་རྗེས་འབྲང) དང་། མི་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བཀའ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལ་རང་གིས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ནས་འགྲོ་བ་ (ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང) ལྟ་བུ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༠༢༽ "དད་པའི་རྗེས་འབྲང་" དང་ "ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་" ཞེས་མིང་འདོགས་དོན་ཞིབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་གསུངས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྔོན་གཞན་གྱི་དྲིན་གྱིས་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་དང་། ... སྔོན་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. དད་པའི་རྗེས་འབྲང་གི་དོན། གང་ཟག་འདིས་མཐོང་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ (སྦྱོར་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ)། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སོགས་གཞན་གྱི་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་གོ་བ་དང་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས། ད་ལྟ་མཐོང་ལམ་དུའང་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་ཞེས་བྱའོ།། (འདི་ནི་གཞན་དབང་ཅན་ནོ།།) ༢. ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་དོན། གང་ཟག་འདིས་མཐོང་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ (སྦྱོར་ལམ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ)། གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་མདོ་སྡེ་སོགས་གསུང་རབ་ (ཆོས) ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད་དེ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས། ད་ལྟ་མཐོང་ལམ་དུའང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཞེས་བྱའོ།། (འདི་ནི་རང་དབང་ཅན་ནོ།།) དེས་ན་འདི་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྔོན་ལམ་ལ་སྦྱོང་དུས་སུ་ཤེས་རབ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཕྱེ་བ་ཞིག་གོ།
དྲི་བ། ༡༠༣༽ མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ "འབྲས་བུ་དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་" ལ་ཞུགས་པར་འཇོག་པའི་ཆ་རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བསྒོམས་པས་སྤང་བྱ་མ་སྤངས་ན། །འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ། །... གང་ཟག་དེ་གཉིས་ནི་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྒོམ་པས་སྤང་བྱ་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་ཤིང་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་དང་པོ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ (དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང) གཉིས་པོ་དེ། འབྲས་བུ་བཞིའི་ནང་ནས་དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་འཇོག་པ་ལ། ཆ་རྐྱེན་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། སྔོན་སྦྱོར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ (ཞི་རགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར) གྱིས་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་པར་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་དུ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་མཐོང་ལམ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། (འདི་ནི་འཆིང་བ་ཀུན་ལྡན་གྱི་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པའོ།།)
དྲི་བ། ༡༠༤༽ གལ་ཏེ་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཅུང་ཟད་སྤངས་ཡོད་ན། ད་དུང་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པར་འཇོག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་ལྔའི་བར་བཅོམ་་་་་་་་་་། །... གལ་ཏེ་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་འདོད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་ལྔའི་བར་དུ་བཅོམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་གང་ཟག་དེས་མཐོང་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་སྔོན་དུ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ (བསམ་གཏན་གྱི་སྒོམ་པ) ལ་བརྟེན་ནས། འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པའི་བར་དུ་སྤངས་ཟིན་པ་ (བཅོམ་པ) ཞིག་ཡིན་ནའང་། ད་དུང་འབྲས་བུ་དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དྲུག་པ་མ་སྤངས་པའི་བར་དུ། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་ནུས་པ་མེད་པས། ད་དུང་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།། (མཆན། འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ལ་དགུ་ཡོད་དེ། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་རོ། །འདིར་དང་པོ་ལྔ་སྤངས་ཀྱང་དྲུག་པ་མ་སྤངས་ན་རྒྱུན་ཞུགས་སུ་བརྩིའོ།།)
དྲི་བ། ༡༠༥༽ མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ "འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་" ལ་ཞུགས་པར་འཇོག་པའི་ཚད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་གཉིས་པ་ལ། །དགུ་པ་ཚུན་ཆད་ཟད་པ་ཡིན། །... འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ནི་ཕྱིར་འོང་སྟེ་དེ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་དགུ་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བར་གང་རུང་ཟད་པས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དྲུག་གམ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ལས་གང་རུང་ཅིག་སྔོན་སྤངས་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་འཇོག་པ་ལ། ཆ་རྐྱེན་འདི་དགོས་ཏེ། སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་པ་སྤངས་ཟིན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། དགུ་པ་མ་སྤངས་པའི་བར་ (དྲུག་གམ། བདུན་ནམ། བརྒྱད) གང་རུང་ཞིག་སྤངས་ (ཟད་པ) ཡོད་ན། དེ་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། དྲུག་པ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱིར་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཉེ་བས་སོ།། (དགུ་པ་སྤངས་ན་འབྲས་བུ་གསུམ་པར་འགྱུར་རོ།།)
དྲི་བ། ༡༠༦༽ "དགུ་པ་ཚུན་ཆད་" ཅེས་པའི་ཚིག་གིས་ཉོན་མོངས་གང་དག་སྤངས་པ་བསྟན་ཏམ?
✍️ འགྲེལ་བཤད། གཞུང་ཚིག་ "དགུ་པ་ཚུན་ཆད་" ཅེས་པས་ནི། འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་ (ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ནས་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་) ཡོད་པ་ལས། དྲུག་པ་ (ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ) སྤངས་པ། བདུན་པ་ (ཆུང་ངུའི་འབྲིང་) སྤངས་པ། བརྒྱད་པ་ (ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་) སྤངས་པ་བཅས་གསུམ་པོ་གང་རུང་ཞིག་སྔོན་ནས་སྤངས་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་གྱི། དགུ་པ་ (ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ) སྤངས་ཟིན་པ་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་འདིར་མི་གཏོགས་སོ།། (དེས་ན་དགུ་པ་ཚུན་ཆད་ཅེས་པ་ནི་དགུ་པའི་སྔོན་རོལ་གྱི་བར་དུའོ།།)
དྲི་བ། ༡༠༧༽ མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་ "འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་" ལ་ཞུགས་པར་འཇོག་པའི་ཚད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདོད་པའམ་ཡང་ན་གོང་མ་ལས། །ཆགས་བྲལ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། །... གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཡང་སྤངས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་གོང་མ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན། དེ་གཉིས་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་ངོ་། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་འཇོག་པ་ལ། ཆ་རྐྱེན་འདི་དགོས་ཏེ། སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ལ་གནས་སྐབས་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. འདོད་པ་ལས་ཆགས་བྲལ། འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་ཡན་ཆད་ (དགུ་ཀ་) སྤངས་ཏེ། འདོད་ཁམས་མཐའ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། ༢. གོང་མ་ལས་ཆགས་བྲལ། འདོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཁམས་གོང་མའི་ (བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་གསུམ) སྒོམ་སྤང་རྣམས་ཀྱང་སྤངས་ཏེ། མཐར་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ན། གང་ཟག་དེ་གཉིས་ཀ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པར་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༠༨༽ ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡན་ཆད་དུ་ཆགས་བྲལ་བྱས་ཟིན་ན་ "དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་" རུ་མི་འགྱུར་རམ?
✍️ འགྲེལ་བཤད། (དྲི་བ་འདི་གཞུང་དོན་གསལ་བའི་ཆེད་དུ་བཀོད་པ།) ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་གཞུང་དུ། "ཡང་ན་གོང་མ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན།" ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཅི་ཡང་མེད་པའི་བར་དུ་ཆགས་བྲལ་བྱས་ཀྱང་། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་ད་དུང་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པར་མི་འཇོག་པར། འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ (ཕྱིར་མི་འོང་) ལ་ཞུགས་པ་ཁོ་ནར་འཇོག་གོ། རྒྱུ་མཚན་ནི། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༠༩༽ མཐོང་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། ཞུགས་པ་དེ་དག་ "འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་" རུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་ཞིག་གང་ལ་ཞུགས་པ་ནི། །བཅུ་དྲུག་པ་ལ་དེའི་འབྲས་གནས། །... གང་ཞིག་གང་ལ་ཞུགས་པ་ཡི་སེམས་བཅུ་དྲུག་པ་སྐྱེས་ན། དེ་ནས་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་སྟེ་རིམ་པ་བཞིན་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་སམ། ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔར་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོ་ལ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་གིས། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པ་རྫོགས་ནས། བཅུ་དྲུག་པ་ལམ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་ཏེ། ༡. རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་པ། སྔོན་ཉོན་མོངས་གཅིག་ཀྱང་མ་སྤངས་པའམ་ལྔའི་བར་དུ་སྤངས་པ་དེ་ནི། བཅུ་དྲུག་པའི་ཚེ་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་སུ་འགྱུར། ༢. ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ། སྔོན་དྲུག་པ་སྤངས་པ་དེ་ནི། བཅུ་དྲུག་པའི་ཚེ་ ཕྱིར་འོང་འབྲས་གནས་སུ་འགྱུར། ༣. ཕྱིར་མི་འོང་ཞུགས་པ། སྔོན་དགུ་པ་ཚུན་ཆད་སྤངས་པ་དེ་ནི། བཅུ་དྲུག་པའི་ཚེ་ཕྱིར་མི་འོང་འབྲས་གནས་སུ་འགྱུར་རོ།། དཔེར་ན། སྒོ་ནང་དུ་འཛུལ་བཞིན་པ་ (ཞུགས་པ) དེ་གོམ་པ་མཐའ་མ་སྤོས་པ་དང་ནང་དུ་སླེབས་པ་ (གནས་པ) བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༠༽ ཅིའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཐོབ་མི་ནུས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་ཡང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཐོབ་ནུས་ཀྱང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། ༡. མཐོང་ལམ་གྱི་ནུས་པ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་མཐོང་སྤང་ (ལྟ་བ་ལོག་པ་སོགས) ཁོ་ན་སྤོང་བར་བྱེད་ཀྱི། སྒོམ་སྤང་ (ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ) རྣམས་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ༢. སྔོན་སྤངས་པའི་ནུས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྔོན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ཡོད་ནའང་། དེས་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ (འཁོར་བའི་རྩེ་མོ) ཡི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (སྲིད་རྩེ་སྤོང་བ་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ངེས་པར་དུ་དགོས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༡༡༽ འབྲས་བུ་ལ་གནས་པའི་གནས་སྐབས་དེར་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་གི་མིང་དེ་འགྱུར་རམ། འགྱུར་ན་གང་དུ་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཚེ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་དག །དད་པས་མོས་དང་མཐོང་བས་ཐོབ། །... དེ་ཚེ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་དད་པས་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དད་པ་ལྷག་པས་མོས་པ་དང་། དབང་པོ་རྣོ་བ་དག་ལ་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ལྷག་པས་མཐོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པ་ལ་སླེབས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ (སྒོམ་ལམ་དུ་གྱུར་པས)། སྔོན་གྱི་མིང་དེ་དག་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ༡. དད་པས་མོས་པ། སྔོན་གྱི་དད་པའི་རྗེས་འབྲང་ (དབང་པོ་རྟུལ་པོ) དེ་ལ། ད་ནི་དད་པས་མོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་དད་པའི་མོས་པ་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. མཐོང་བས་ཐོབ་པ། སྔོན་གྱི་ ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ (དབང་པོ་རྣོན་པོ) དེ་ལ། ད་ནི་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དད་པ་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་པའི་དོན་མཐོང་ཞིང་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་གཉིས་ནི་སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པའི་འཕགས་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོའི་མིང་ངོ་།།)
དྲི་བ། ༡༡༢༽ ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཙམ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་ "རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་" ཞེས་འཇོག་གི། "ཕྱིར་འོང་ཞུགས་པ་" ཞེས་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འབྲས་ཐོབ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་གྱི། །ལམ་ཐོབ་མེད་པས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འབྲས་གནས་ཁྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མི་བརྩོན་པ་ནི་ཞུགས་མ་ཡིན། །... འབྲས་བུ་ཐོབ་ནའང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་ཐོབ་པ་མེད་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གང་ལ་གནས་པ། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འབྲས་བུ་གཞན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་བརྩོན་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་དེ་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་ལ་ཞུགས་པ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. ལམ་མ་ཐོབ་པ། གང་ཟག་དེས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཟིན་ནའང་། འབྲས་བུ་གོང་མ་ (ཁྱད་པར་ཅན) ཕྱིར་འོང་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ (ཉོན་མོངས་དྲུག་པ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ) ད་དུང་ཐོབ་མེད་པའི་ཕྱིར། ༢. མི་བརྩོན་པ། འབྲས་བུ་གོང་མ་དེ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་བཞིན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འབྲས་བུ་འོག་མ་ཐོབ་ནས། གོང་མ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པ་བྱེད་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་བརྗོད་པ་ཡིན། འདིར་ལྔ་སྤངས་པ་དེས་དྲུག་པ་སྤོང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་མ་རྩོམ་པའི་བར་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་མི་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༡༡༣༽ བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་ཆགས་བྲལ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གིས། ས་འོག་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བསྐྱེད་ན་འབྲས་བུ་གང་ཐོབ་བམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་ཞིག་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ལ། ས་འོག་མ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ངེས་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེའི་གོང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་བདེ་བའི་དབང་པོ་དང་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་སྔོན་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས། ས་འོག་མ་ (བསམ་གཏན་དང་པོའམ་གཉིས་པ) ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ (མཐོང་ལམ) བསྐྱེད་པར་བྱེད་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ (ཕྱིར་མི་འོང་) གྱི་ལམ་ངེས་པར་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་རྒྱུན་ཞུགས་ཙམ་དུ་གནས་ན། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བདེ་བའི་དབང་པོ་དེ་ས་འོག་མའི་ལམ་ལ་མི་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས། གོང་མའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་འོག་མར་སྡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དེས་ན་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།)
དྲི་བ། ༡༡༤༽ ས་རེ་རེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་གཉེན་པོ་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་དུ་རེ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་བཤད་ནས་དེ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ས་དང་ས་ན་ཉེས་རྣམ་དགུ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས། །ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེ་རྣམས་ཀྱི། །ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ཐ་དད་ཕྱིར། །... འདོད་པའི་ས་དང་ས་གོང་མ་སྲིད་རྩེའི་བར་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་དགུ་དགུ། ཉེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དགུ་དགུ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་དགུ་ (འདོད་པ་ ༡ + བསམ་གཏན་ ༤ + གཟུགས་མེད་ ༤ = ༩) པོ་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་དང་དེའི་གཉེན་པོ་ལམ་གཉིས་ཀ་རྣམ་པ་དགུ་རེ་ཡོད་དེ། ༡. རྩ་བའི་དབྱེ་བ་གསུམ། ཆུང་ངུ། འབྲིང་། ཆེན་པོ་བཅས་གསུམ། ༢. ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དགུ། རྩ་བ་གསུམ་པོ་དེ་རེ་རེ་ལའང་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་ཏེ། ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ། ཆུང་ངུའི་འབྲིང་། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ། (གསུམ) འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ། འབྲིང་གི་འབྲིང་། འབྲིང་གི་ཆེན་པོ། (གསུམ) ཆེན་པོའི་ཆུང་ངུ། ཆེན་པོའི་འབྲིང་། ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ། (གསུམ) བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་དགུའོ།།
དྲི་བ། ༡༡༥༽ ཉོན་མོངས་པ་དང་གཉེན་པོ་ལམ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་གྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་སྤོང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་བར་དུ་སྤོང་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་ལམ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་གོ་རིམ་ནི་མགོ་མཇུག་ལྡོག་སྟེ་འགྲོ་དགོས་ཏེ། ༡. ལམ་ཆུང་ངུས་ཉོན་མོངས་ཆེན་པོ་སྤོང་བ། ལམ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སྐྱེས་པ་དེས། ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ (རགས་ཤོས) དེ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།། (རགས་པ་སྤོང་སླ་བས་སོ།།) ༢. ལམ་ཆེན་པོས་ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུ་སྤོང་བ། ལམ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ (སྟོབས་ཆེ་ཤོས) སྐྱེས་པ་དེས། ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ (ཕྲ་ཤོས) དེ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།། (ཕྲ་བ་སྤོང་དཀའ་བས་སོ།།) རྒྱུ་མཚན་ནི། དང་པོ་ནས་ལམ་ཆེན་པོ་ (སྟོབས་ཆེན་པོ) སྐྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ (རགས་པ) རྣམས་སྔར་ནས་སྤངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༡༦༽ ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་སྔོན་དུ་སྤོང་ཚུལ་དང་། ཆོས་དཀར་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དཔེར་ན་གོས་ལ་དྲི་མ་ཆེ་ལོང་སྔར་འཁྲུ་ལ། ཕྲ་མོ་ནི་ཕྱིས་འཁྲུ་བ་ལྟ་བུའོ། །... ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སྨན་ཏྲི་བྱེད་(བྲིད་)ཐུན་གཅིག་གིས་འབྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། མར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཆུང་ངུས་མུན་པ་ཆེན་པོ་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཉོན་མོངས་སྤོང་ཚུལ་གྱི་དཔེ། གོས་ཀྱི་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་ན། དང་པོ་དྲི་མ་རགས་པ་ (ས་རྡུལ་སོགས) རྣམས་བཀྲུ་སླ་བས་སྔོན་དུ་འཁྲུད་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་ (སྣུམ་གྱི་དྲི་མ་སོགས) རྣམས་བཀྲུ་དཀའ་བས་ཕྱིས་སུ་འཁྲུད་པ་དང་མཚུངས་སོ།། ༢. ཆོས་དཀར་པོ་སྟོབས་ལྡན་གྱི་དཔེ། སྨན་གྱི་དཔེ། ཡུན་རིང་པོར་ནད་ཀྱིས་མནར་བ་ཞིག་ལ། སྨན་པ་མཁས་པས་ "སྨན་ཏྲི་བྲིད་" (ནད་འཁྲུ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་རྣོན་པོ་ཞིག) ཐུན་གཅིག་སྤྲད་པས་ནད་ཀྱི་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པ་ལྟར། འཕགས་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཐོག་མེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་འཇོམས་ནུས་སོ།། མར་མེའི་དཔེ། ལོ་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་མུན་པར་གནས་པའི་ཕུག་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ། མར་མེ་ཆུང་ངུ་ཞིག་བཏེགས་པ་ཙམ་གྱིས་མུན་པ་དེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་སེལ་བ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༧༽ "རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་" དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ཡོད་མེད་དང་། "རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ་" ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འབྲས་གནས་བསྒོམ་སྤང་བྱ་མ་ཟད། །རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ། །དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་གང་ཞིག་གི་སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཟད་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། ཚེ་བདུན་གྱི་བར་དུ་སྐྱེ་བས་རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ལན་བདུན་པ་མ་ཡིན་པས་རེ་ལྟར་ཐོགས་ཞེས་པ་འགོར་ཤོས་སྟོན་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སྒོམ་སྤངས་ཀྱི་གནས་སྟངས། འབྲས་བུ་དང་པོ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐོང་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤང་སྤངས་ཟིན་ཀྱང་། སྒོམ་སྤང་ (འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དགུ) གཅིག་ཀྱང་མ་ཟད་པ་ (མ་སྤངས་པ) ཞིག་ལ་ཟེར་རོ།། (གལ་ཏེ་སྒོམ་སྤང་སྤངས་ཡོད་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་སྲིད།) ༢. རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ། རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་དེས་མ་འོངས་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཡུན་རིང་ཤོས་ཐོགས་ན། ལན་བདུན་གྱི་བར་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་ཞིང་། དེ་ནས་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་འགོར་ཤོས་བསྟན་ཏེ། མི་རྣམས་དེ་ལས་མྱུར་བར་ཡང་ཐོབ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༡༨༽ བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་ "ལན་བདུན་པ་" ཞེས་པའི་གྲངས་ཀ་དེ་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་ཇི་ལྟར་བརྩི་བར་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཇི་སྐད་དུ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། ... དེ་ལྟར་ན་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །སྲིད་པ་བདུན་ཚན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་ཐོགས་ན་ལན་བདུན་པ་ཞེས་བཤད་དེ།..."
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་རྩི་ཚུལ་ནི། རྒྱུན་ཞུགས་ལན་བདུན་པ་དེའི་སྐྱེ་སྲིད་དང་བར་སྲིད་གཉིས་ཀ་བསྡོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ༡. མིའི་ནང་དུ་ ༡༤: མིའི་སྐྱེ་སྲིད་བདུན་དང་། དེ་དག་གི་བར་དུ་འབྱུང་བའི་བར་སྲིད་བདུན་ཏེ་བཅུ་བཞི། ༢. ལྷའི་ནང་དུ་ ༡༤: ལྷའི་སྐྱེ་སྲིད་བདུན་དང་། དེ་དག་གི་བར་སྲིད་བདུན་ཏེ་བཅུ་བཞི། ཁྱོན་བསྡོམས་པས་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཡོད་ཀྱང་། འདི་ལ་ལན་བདུན་པ་ཞེས་བཏགས་དོན་ནི། སྐྱེ་སྲིད་དངོས་ (རིགས་མཐུན་པ) རྣམས་བདུན་ཚན་གྱི་སྡེ་ཚན་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤིང་གི་འདབ་མ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་བདུན་ཚན་དུ་སྐྱེ་བས་ཤིང་འདབ་མ་བདུན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༡༩༽ རྒྱུན་ཞུགས་དེ་སྐྱེ་བ་བརྒྱད་པར་མི་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅིའི་ཕྱིར་རིས་སོ་སོར་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་མངོན་པར་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ནི་སྦྲུལ་གོམ་པ་བདུན་པས་ཟིན་པ་དང་། རིམས་ཉིན་བཞི་མ་བཞིན་ནམ། ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བདུན་པོའི་མཐའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་གཉིས་དང་། གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལྔ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུན་ཞུགས་དེ་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་མི་ལེན་པར་བདུན་གྱིས་མཚམས་ཆོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. དཔེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཅན་གོམ་པ་བདུན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཟིན་པའི་མི་དེ་གོམ་པ་བརྒྱད་པ་སྤོ་ལོང་མེད་པར་འཆི་བ་དང་། ཡང་ན་ཚད་རིམས་ཉིན་བཞི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཕོག་ན་ཉིན་ལྔ་པར་མི་འཚོ་བ་བཞིན་དུ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ནུས་པས་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་འགྲུབ་ཏུ་མི་སྟེར་རོ།། ༢. དོན། རྒྱུན་ཞུགས་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་བདུན་ལྷག་ཡོད་དེ། མཐུན་ལྔ། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཕྲ་མོ་ (ཆ་མཐུན་ལྔ།) གོང་མ་གཉིས། གོང་མའི་ཉོན་མོངས་ (གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྲེད་པ།) དེ་དག་གི་ནུས་པ་སྲིད་པ་བདུན་ཙམ་ལས་ལྷག་པ་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༠༽ རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་བར་སྐབས་སུ་ལམ་གཞན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བར་སྐབས་སུ་འཕགས་པའི་ལམ་གཞན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་སྲིད་དུ་སྲིད་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མི་དག་གི་ནང་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་ན་དེ་མིའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ། ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་བྱས་ན་དེའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་ལས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུན་ཞུགས་ལན་བདུན་པ་དེས། ༡. བར་སྐབས་སུ་མི་འདའ། སྲིད་པ་བདུན་པོ་དེ་མ་རྫོགས་པའི་བར་དུ་འབྲས་བུ་གོང་མ་ཐོབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་བསགས་པའི་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་སྲིད་པ་བདུན་པོ་དེ་ངེས་པར་དུ་མྱོང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. མཐའ་མར་འདའ། སྲིད་པ་ཐ་མ་ (བདུན་པ) དེའི་ཚེ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་མིའི་ནང་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མཐར་ཡང་མིའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་བོ།། གལ་ཏེ་ལྷའི་ནང་དུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན། མཐར་ཡང་ལྷའི་སྲིད་པ་ཐ་མ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་བོ།།
དྲི་བ། ༡༢༡༽ རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ "རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་" ཞེས་པ་དེའི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་རྒྱུ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་གསུམ་རྣམ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ། །ཚེ་གཉིས་གསུམ་དུ་རིགས་ནས་རིགས། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ན་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མམ། རྣམ་པ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལས་སོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་ཐོབ་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་སོ། །ཚེ་གཉིས་སམ་གསུམ་དུ་ལུས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ལས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུན་ཞུགས་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱིས་ཕྱེ་ན། རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ནི། ༡. སྤངས་པའི་སྒོ་ནས། འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ (ཆེན་པོའི་གསུམ) མམ། ཡང་ན་ བཞི་ (འབྲིང་གི་ཆུང་ངུ་བཅས) སྤངས་ཟིན་པ་ཡིན་དགོས། (འདི་ནི་ལན་བདུན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ།།) ༢. དབང་པོའི་སྒོ་ནས། ཉོན་མོངས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་ནུས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ། ༣. སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས། འཁོར་བར་ལུས་པའི་ཚེ་ཚད་གཉིས་སམ་གསུམ་ཙམ་ལས་མེད་པ་སྟེ། མྱུར་དུ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། (ལན་བདུན་པ་ལྟར་མང་པོ་མི་ལུས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༢༢༽ རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་དེ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་མྱང་འདས་ཐོབ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ་ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་དང་། མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ། ཕྱི་མའི་རྟེན་དེའམ་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. ལྷའི་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ། འདི་ནི་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་གཉིས་སམ་གསུམ་བརྒྱུད་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ། ༢. མིའི་རིགས་ནས་རིགས་སྐྱེ། འདི་ནི་མི་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་གཉིས་སམ་གསུམ་བརྒྱུད་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ།། མྱང་འདས་ཐོབ་ཚུལ། ཕྱི་མའི་རྟེན་དེར། སྐྱེ་བ་ཐ་མ་དེ་རང་གི་རྟེན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའམ། གཞན་དུ། ཡང་ན་བར་སྲིད་སོགས་གནས་གཞན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་སྲིད་དོ།། (འདི་ནི་ལན་བདུན་པ་ལས་ལམ་མགྱོགས་པའོ།།)
དྲི་བ། ༡༢༣༽ རྒྱུན་ཞུགས་དེས་ཉོན་མོངས་པ་དུ་ཙམ་སྤངས་ན་ "འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་" ཞེས་བརྗོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་པ་ལྔའི་བར་བཅོམ་པ། །... འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་གཅིག་ནས་ལྔའི་བར་དུ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པའང་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔར་བཤད་པའི་རྒྱུན་ཞུགས་འབྲས་གནས་ (འབྲས་བུ་དང་པོ་ཐོབ་པ) དེ་ཉིད་ཀྱིས། འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པའི་བར་ (གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་... ལྔའི་བར་) དུ་སྤངས་ (བཅོམ་) ཟིན་པ་ཡིན་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ (ཕྱིར་འོང་) ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། འབྲས་བུ་དང་པོ་ཐོབ་ཟིན་ནས། ད་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་བཞིན་པའི་ (ཉོན་མོངས་དྲུག་པ་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་བཞིན་པ) ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༤༽ "ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་" ཞེས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ཉོན་མོངས་པ་དུ་ཙམ་སྤངས་པ་ལས་ཐོབ་པ་དང་། མིང་དེ་ལྟར་འདོགས་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་པ་དྲུག་པ་ཟད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ། །... རྣམ་པ་དྲུག་པ་ཟད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་སྟེ། ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་སོང་ནས་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལན་གཅིག་འོང་བས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སྤངས་པའི་ཚད། གང་ཟག་གང་ཞིག་གིས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པ་ (ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ) སྤངས་ཟིན་པ་ (ཟད་པ) ཡིན་ན། དེ་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། ༢. མིང་དོན།ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་ཞེས་བཏགས་དོན་ནི། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཕལ་ཆེར་སྤངས་པས། ཚེ་འདི་འཕོས་ནས་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། དེ་ནས་སླར་མིའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ལན་གཅིག་ཁོ་ན་ཕྱིར་འོང་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ།། (ཡང་ཡང་འཁོར་བར་སྐྱེ་མི་དགོས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༢༥༽ ཕྱིར་འོང་གི་བྱེ་བྲག་ "ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་" ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཤད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཉེས་ཆ་བདུན་དང་བརྒྱད་ཟད་པ། །ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་དང་། །... འབྲས་གནས་ཕྱིར་འོང་དེ་ཉིད་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་ཆ་བདུན་ནམ་བརྒྱད་ཟད་པ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ལས་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་དབང་པོ་ལས་དང་། ཚེ་གཅིག་ལུས་པ་སྐྱེ་བ་ལས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིར་འོང་ལ་ཡང་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། ༡. སྤངས་པའི་སྒོ་ནས། འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་ (ཉེས་ཆ) བདུན་ནམ་བརྒྱད་སྤངས་ཟིན་པ། (དྲུག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ་ལས་ལྷག་པ་སྤངས་པའོ།།) ༢. དབང་པོའི་སྒོ་ནས། ཉོན་མོངས་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་བྱེད་ནུས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ། ༣. སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་གིས་བར་ཆད་པ་སྟེ། ད་དུང་ལྷ་ཡུལ་དུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་ལེན་དགོས་པ་མ་གཏོགས། དེ་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། ལམ་ཐག་རིང་པོ་ཞིག་བགྲོད་ཟིན་ནས་ད་ནི་གོམ་པ་གཅིག་གི་ས་ (ཚེ་གཅིག) ལས་མེད་པ་དང་མཚུངས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༢༦༽ ཉོན་མོངས་པ་བདུན་བརྒྱད་སྤངས་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་ "འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་" ཞེས་བརྗོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གསུམ་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པའང་ཡིན། །... དེ་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ལ་ནི་ཞུགས་པའང་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔར་བཤད་པའི་ཚེ་གཅིག་བར་ཆད་གཅིག་པ་ (ཉོན་མོངས་བདུན་ནམ་བརྒྱད་སྤངས་པ) དེ་ནི། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ཕྱིར་འོང་དུ་མ་ཟད། འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ (ཕྱིར་མི་འོང་) ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་རུང་ངོ་།། རྒྱུ་མཚན་ནི། འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ (དགུ་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ) ལ་བརྩོན་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༧༽ འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ "ཕྱིར་མི་འོང་" ཞེས་པ་དེ་གང་སྤངས་པ་ལས་ཐོབ་པ་དང་། མིང་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དགུ་ཟད་པས་ཕྱིར་མི་འོང་། །... དེ་རྣམ་པ་དགུ་པ་ཟད་པས་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཕྱིས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སྤངས་པའི་ཚད། གང་ཟག་གང་ཞིག་གིས་འདོད་པའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་དགུ་པ་ (ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ/ཕྲ་ཤོས) དེ་སྤངས་ (ཟད་པ) ཟིན་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། (འདི་ནི་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཀུན་སྤངས་པའོ།།) ༢. མིང་དོན། ཕྱིར་མི་འོང་ཞེས་བཏགས་དོན་ནི། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཟིན་པས། ཕྱིས་སུ་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལེན་དུ་ཕྱིར་མི་འོང་བར། གོང་མ་གཟུགས་ཁམས་སོགས་སུ་སྐྱེ་བའམ་དེ་ཉིད་དུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༨༽ ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ལ་དབྱེ་བ་རྩ་བ་ལྔ་ཡོད་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ནི་བར་སྐྱེས་འདུ་བྱེད་དང་། །འདུ་བྱེད་མེད་ཡོངས་མྱ་ངན་འདའ། །གོང་དུ་འཕོ་བ་རྣམས་་་་་་་་་་། །ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སྲིད་པ་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ལམ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་འདུ་བྱེད་ལས་འདའ་བ་དང་། ལམ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་འདུ་བྱེད་མེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། གོང་དུ་འཕོ་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བགྲངས་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིར་མི་འོང་གི་གང་ཟག་དེ་དག་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་རིགས་ལྔར་དབྱེ་སྟེ། ༡. བར་དོར་འདའ་བ། འདོད་པ་ནས་ཚེ་འཕོས་ཏེ་གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བའི་བར་དོ་གྲུབ་མ་ཐག་ཏུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ། ༢. སྐྱེས་ནས་འདའ་བ། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ། ༣. འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པས་འདའ་བ། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་པོར་ལམ་ལ་འབད་རྩོལ་ (འདུ་བྱེད་) ཆེན་པོས་བརྩོན་ཏེ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ། ༤. འདུ་བྱེད་མེད་པར་འདའ་བ། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་ལམ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་སྟེ། འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པར་ལྷོད་ཀྱིས་མྱང་འདས་ཐོབ་པ། ༥. གོང་དུ་འཕོ་བ། གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་གཅིག་ཏུ་མི་སྡོད་པར། རིམ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕོས་ནས་མཐར་འོག་མིན་ནམ་སྲིད་རྩེར་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་བཅས་སོ།། དཔེར་ན། མེ་སྟག་ཅིག་ནམ་མཁར་འཕུར་བ་ན། ལ་ལ་དེ་མ་ཐག་ཡལ་བ་ (བར་དོར་འདའ་བ)། ལ་ལ་སར་ལྷུང་མ་ཐག་ཡལ་བ་ (སྐྱེས་འདའ)། ལ་ལ་ཅུང་ཟད་འབར་ནས་ཡལ་བ་སོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་སྦྱར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༢༩༽ "གོང་དུ་འཕོ་བ་" དེ་ལ་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་འགྲོ་སའི་གནས་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གོང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་སྤེལ་བས་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་འོག་མིན་འགྲོ་དང་། སྤེལ་བ་མ་ཡིན་པས་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་གཉིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོང་དུ་འཕོ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. འོག་མིན་འགྲོ། འདི་ནི་ བསམ་གཏན་སྤེལ་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མཐར་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་གནས་མཆོག་འོག་མིན་དུ་སྐྱེས་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པ། ༢. སྲིད་རྩེར་འགྲོ། འདི་ནི་བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་མི་སྒོམ་པར། སྙོམས་འཇུག་རྣམས་རིམ་པར་སྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས། གཟུགས་མེད་ཁམས་བརྒྱུད་ནས་མཐར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་རུ་སྐྱེས་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པའོ།།
དྲི་བ། ༡༣༠༽ འོག་མིན་འགྲོ་དེ་ལ་ "འཕར་བ་" ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་གསུམ་གྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་་་་་་་་་་་དེ་ནི། །བསམ་གཏན་སྤེལ་ན་འོག་མིན་འགྲོ། །དེ་འཕར་ཕྱེད་འཕར་ཐམས་ཅད་དུ། །འཆི་འཕོ་་་་་་་་་་་་་་་་་། །... བསམ་གཏན་སྤེལ་ན་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་འཕར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. འཕར་བ། འདི་ནི་གནས་འོག་མ་ནས་གོང་མ་ཐག་རིང་ཞིག་ཏུ་ཐད་ཀར་མཆོངས་ནས་འགྲོ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚངས་རིས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་བར་གྱི་གནས་རྣམས་སུ་མི་སྐྱེ་བར། ཐད་ཀར་འོག་མིན་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའོ།། (འདི་ནི་སེང་གེ་མཆོངས་པ་ལྟ་བུ།) ༢. ཕྱེད་དུ་འཕར་བ། འདི་ནི་གནས་གཙང་མའི་ནང་ནས་གནས་འགའ་ཞིག་བརྒལ་ཏེ་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་ཆེ་བ་ནས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་གྱ་ནོམ་སྣང་བརྒལ་ནས་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ།། (འདི་ནི་བྱ་རྒོད་འཕུར་བ་ལྟ་བུ།) ༣. གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ། འདི་ནི་གནས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྒྱུད་དེ་མཐར་འོག་མིན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚངས་རིས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་གནས་བཅུ་བཞི་ཀར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ།། (འདི་ནི་གྲོག་མ་འཛེགས་པ་ལྟ་བུ།)
དྲི་བ། ༡༣༡༽ བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ "ཚངས་ཆེན་" དུ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལ་འཕར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་བསམ་གཏན་རྣམས་སྤེལ་ནས་... བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་ཏེ། ... འཕགས་པ་ནི་ཚངས་ཆེན་པ་དག་གི་ནང་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. བསམ་གཏན་སྤེལ་མ། འདི་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ (དངོས་གཞི) གྱི་སྔོན་དང་རྗེས་སུ་ཟག་བཅས་ཀྱི་བསམ་གཏན་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་སྟེ། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་སྤེལ་མར་བྱས་ནས་སྒོམ་པའོ།། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་གཙང་མར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་དོ།། ༢. ཚངས་ཆེན་དུ་མི་སྐྱེ་བ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་གནས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཚངས་ཆེན་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་སྟེ། ལྟ་བའི་གནས། དེ་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་རྟག་པ་དང་བྱེད་པོར་འཛིན་པའི་ ལོག་ལྟའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་གཅིག དེར་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་པུ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དབང་འོག་ཏུ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༣༢༽ ཕྱིར་མི་འོང་གི་གང་ཟག་རྣམས་གནས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་གཉིས་ལེན་པ་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཕྱིར་མི་འོང་ནི་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ཉིད་དུ་ཚེ་གཉིས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིར་མི་འོང་གི་གང་ཟག་ (འོག་མིན་འགྲོ་སོགས) རྣམས་ཀྱིས་གནས་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་གནས་དེ་རང་དུ་ཡང་བསྐྱར་སྐྱེ་བ་གཉིས་པ་ཞིག་ལེན་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་ཡོན་ཏན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས། གནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་ནས་སྡོད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་འཁོར་བ་པ་ཕལ་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༣༣༽ "སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་" དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གཏན་སྤེལ་བ་སྒོམ་མམ། དེའི་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་གཞན་སྲིད་རྩེ་མོར་འགྲོ། །... གོང་དུ་འཕོ་བ་བསམ་གཏན་མ་སྤེལ་བ་དེ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཞན་རྣམས་རོ་མྱང་བར་བྱེད་ཅིང་གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་ལ། གཞན་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ནར་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སོང་སྟེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ལམ་གྱི་ཁྱད་པར། སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དེས་ནི་བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་མི་སྒོམ་སྟེ། ཟག་མེད་དང་ཟག་བཅས་སྤེལ་མའི་སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་དོ།། ༢. བགྲོད་ཚུལ། དེས་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་རྣམས་རིམ་གྱིས་རོ་མྱང་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལས། གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་ནི་མི་སྐྱེ་བར། གཟུགས་མེད་ཁམས་བཞི་བརྒྱུད་ནས་མཐར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་རུ་སྐྱེས་ཏེ་དེ་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་བོ།།
དྲི་བ། ༡༣༤༽ འོག་མིན་འགྲོ་དང་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་གཉིས་ལ་ཞི་ལྷག་གི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་གཉིས་དེ་ཕན་ཆད་དུ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། རྒྱུན་ཞུགས་སྲིད་པ་ལན་བདུན་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་མ་འདི་ནི་ཞི་གནས་སྤྱད་པས་ཡིན་ལ། སྔ་མ་ནི་ལྷག་མཐོང་སྤྱད་པས་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. མཐར་ཐུག འོག་མིན་འགྲོ་དང་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་གཉིས་ཀ་ནི་རང་རང་གི་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ (འོག་མིན་དང་སྲིད་རྩེ) དེར་སླེབས་པ་ན། དེ་ལས་གོང་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་དེ་ཉིད་དུ་མྱང་འདས་ཐོབ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ལན་བདུན་པ་ཚེ་བདུན་པར་ཐར་པ་བཞིན་ནོ།། ༢. ཞི་ལྷག་གི་ཁྱད་པར། སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ། (ཕྱི་མ།) འདི་ནི་ཞི་གནས་གཙོ་བོར་སྤྱད་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དགའ་བས་གཟུགས་མེད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། འོག་མིན་འགྲོ་བ། (སྔ་མ།) འདི་ནི་ ལྷག་མཐོང་གཙོ་བོར་སྤྱད་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་བྱེད་ཅིང་གཟུགས་ཁམས་སུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༣༥༽ "གཟུགས་མེད་པར་འགྲོ་བ་" ཞེས་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་དབྱེ་བ་དུ་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཞན་ནི་གཟུགས་མེད་འགྲོ་རྣམ་བཞི། །... ཕྱིར་མི་འོང་གཞན་ནི་གཟུགས་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གཟུགས་མེད་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིར་མི་འོང་གི་རིགས་གཞན་ཞིག་ནི་གཟུགས་མེད་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། ༡. ཆགས་བྲལ། འདོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་ཡང་བྲལ་ཟིན་པ། ༢. སྐྱེ་གནས། འདོད་པ་ནས་ཚེ་འཕོས་མ་ཐག་ཏུ་གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་ཐད་ཀར་སྐྱེ་བའོ།། (གཟུགས་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེའོ།།)
དྲི་བ། ༡༣༦༽ གཟུགས་མེད་པར་འགྲོ་བ་དེ་ལ་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཞི་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་གི་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དྲུག་པོ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཡང་སྐྱེས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དྲུག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. གཟུགས་མེད་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བ་བཞི། སྐྱེས་ནས་འདའ་བ། འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པས་འདའ་བ། འདུ་བྱེད་མེད་པར་འདའ་བ། གོང་དུ་འཕོ་བ་བཅས་བཞི་ཡོད་དོ།། (གཟུགས་མེད་ལ་བར་དོ་མེད་པས་ "བར་དོར་འདའ་བ་" ནི་མེད་དོ།།) ༢. ཕྱིར་མི་འོང་གི་རྩ་བའི་དབྱེ་བ་དྲུག བར་དོར་འདའ་བ། སྐྱེས་ནས་འདའ་བ། འདུ་བྱེད་བཅས་འདའ་བ། འདུ་བྱེད་མེད་འདའ་བ། གོང་དུ་འཕོ་བ། གཟུགས་མེད་པར་འགྲོ་བ་བཅས་དྲུག་གོ། (དང་པོ་ལྔ་ནི་གཟུགས་སུ་འགྲོ་བའོ།།)
དྲི་བ། ༡༣༧༽ ཕྱིར་མི་འོང་གི་རིགས་བདུན་པ་དེ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཞན་ནི་འདི་ལ་མྱ་ངན་འདའ། །... གཞན་ནི་ཚེ་འདི་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དེ་བདུན་པ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་པ་སྟེ། ཚེ་འདི་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཞེས་པ་དེ་ནི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ།། འདིས་ནི་ཚེ་འཕོས་ནས་ཁམས་གོང་མར་མི་འགྲོ་བར། ཚེ་འདི་རང་ལ་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༣༨༽ "གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དགུ་" ཞེས་པའི་དབྱེ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གསུམ་ལ་ཡང་རྣམ་གསུམ་ཕྱེ་ནས། །གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དགུར་བཤད་དོ། །... བར་མ་དོ། སྐྱེས་ནས། གོང་དུ་འཕོ་བ་གསུམ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་ཏེ། ... གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོའི་ཕྱིར་མི་འོང་དགུར་བཤད་དེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་ལ་དབྱེ་བ་དགུ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་རྩ་བའི་རིགས་གསུམ་ (བར་དོ། སྐྱེས་འདའ། གོང་འཕོ) པོ་རེ་རེ་ལ་ནང་གསེས་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ལས་བྱུང་ངོ་།། ༡. བར་དོར་འདའ་བ་གསུམ། མྱུར་བ། (བར་དོ་གྲུབ་མ་ཐག་ཏུ་འདའ་བ།) མྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། (བར་དོ་ཕྱེད་ཙམ་ན་འདའ་བ།) ཡུན་རིང་མོ། (བར་དོ་རྫོགས་ཁར་འདའ་བ།) (དཔེ་གསུམ་ནི་མེ་སྟག་འཕུར་བའི་དཔེ་དང་སྦྱར་རོ།།) ༢. སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་གསུམ། སྐྱེས་ནས་འདའ་བ། འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པས་འདའ་བ། འདུ་བྱེད་མེད་པར་འདའ་བ་བཅས་སོ།། ༣. གོང་དུ་འཕོ་བ་གསུམ། འཕར་བ། ཕྱེད་དུ་འཕར་བ། གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་བཅས་སོ།། ཁྱོན་བསྡོམས་པས་གཟུགས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་དགུར་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༣༩༽ ཕྱིར་མི་འོང་དེ་དག་ལ་དབྱེ་བ་དུ་མ་ཡོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་གི་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས། །ལས་དབང་ཉོན་མོངས་བྱེ་བྲག་ལས། །... ཕྱིར་མི་འོང་བ་གསུམ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དགུ་པོ་དེ་དག་གི་ནི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཡིན་ལ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིར་མི་འོང་གི་རིགས་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གསུམ་ཡོད་དེ། ༡. ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག ལས་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། སྐྱེ་བ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མྱོང་འགྱུར་ (མངོན་པར་འགྲུབ་པ།) སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར། ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་བཅས་སོ།། ༢. ཉོན་མོངས་པའི་བྱེ་བྲག ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཤུགས་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཆུང་ངུ། འབྲིང་། ཆེན་པོ་བཅས་སོ།། ༣. དབང་པོའི་བྱེ་བྲག ཟག་མེད་དབང་པོའི་རྣོ་རྟུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ (ཆེན་པོ)། འབྲིང་། རྟུལ་པོ་ (ཆུང་ངུ) བཅས་སོ།། དེ་དག་ཕན་ཚུན་སྦྱར་བ་ལས་ཕྱིར་མི་འོང་གི་རིགས་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༤༠༽ ཕྱིར་མི་འོང་གི་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་ "སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་" ཞེས་འདོགས་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གོང་དུ་འཕོ་བ་མ་ཕྱེ་བར། །དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དུ་འདོད། །... གོང་དུ་འཕོ་བ་མ་ཕྱེ་བར། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དུ་འདོད།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོང་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་གི་རིགས་དགུ་པོ་དེ་ལས། གོང་དུ་འཕོ་བ་གསུམ་ (འཕར་བ། ཕྱེད་འཕར། ཀུན་འཆི་) པོ་དེ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ན། ལྷག་མ་ (བར་དོར་འདའ་བ་གསུམ་ + སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་གསུམ་ + གོང་འཕོ་གཅིག་ = ༧) བདུན་པོ་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༡༤༡༽ དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་ཞེས་པའི་མིང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དམ་པ་དམ་མིན་འཇུག་མི་འཇུག །སོན་པ་ཕྱིར་མི་འོང་ཕྱིར་དེ། །... གང་དག་ལ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ལས་དམ་པ་དགེ་བ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་ཅིང་། དམ་མིན་མི་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་དང་། འགྲོ་བ་འདི་དག་ཏུ་སོན་པ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དེས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་དག་ལ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོན་ནི། ༡. ལས་ལ་འཇུག་ཚུལ། འགྲོ་བ་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་ལས་དམ་པ་ (དགེ་བ) ཁོ་ན་ལ་འཇུག་ཅིང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ (མི་དགེ་བ) ལ་གཏན་ནས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། (ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོ།) ༢. ཕྱིར་མི་འོང་བ། གནས་དེ་དག་ཏུ་སོན་པ་ན། སླར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་དང་ངན་འགྲོ་སོགས་གནས་ངན་པ་རྣམས་སུ་ནམ་ཡང་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་དེ་དག་ནི་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༤༢༽ འདོད་ཁམས་སུ་ "ཚེ་ཡོངས་གྱུར་" གྱི་འཕགས་པ་དེ་ཁམས་གཞན་དུ་འགྲོ་འམ་མི་འགྲོ? དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདོད་པ་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་པའི་འཕགས། །ཁམས་གཞན་དུ་ནི་འགྲོ་བ་མེད། །... འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་ནི་ཁམས་གཞན་དུ་ནི་འགྲོ་བ་མེད་དེ། ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་ཐོབ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ངོས་འཛིན། ཚེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་གང་ཞིག་གིས། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཏེ་ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ལ་ཟེར། ༢. འགྲོ་མི་འགྲོ། འཕགས་པ་དེ་ནི་ཁམས་གཞན་ (གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས) དུ་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྲོ་སྟེ། ༣. རྒྱུ་མཚན། དེས་ནི་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་བར་དོར་འདའ་བ་སོགས་དང་མི་འདྲའོ།།)
དྲི་བ། ༡༤༣༽ གཟུགས་ཁམས་སུ་ཚེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་འཕགས་པ་དེ་ཁམས་གཞན་དུ་འགྲོ་འམ་མི་འགྲོ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཟུགས་ཁམས་སུ་ཚེ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་དུ་འཇུག་པ་ཡང་ཡོད་དེ། གོང་དུ་འཕོ་བ་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་དེའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་འཕགས་པ་ (ཚེ་ཡོངས་གྱུར) དེ་ལ། ཁམས་གཞན་གཟུགས་མེད་དུ་འགྲོ་བ་ཡོད་དེ། སྔར་བཤད་པའི་གོང་དུ་འཕོ་བ་སྲིད་རྩེར་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་འདོད་པའི་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་རོ།།)
དྲི་བ། ༡༤༤༽ འཕགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་དབང་པོ་འཕོ་འགྱུར་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དང་གོང་མར་སྐྱེས་པ་ནི། །ཡོངས་ཉམས་དབང་པོ་འཕོ་མི་སྟེན། །... འདོད་པར་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་དེ་དང་། ཁམས་གོང་མར་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་འཕོ་བ་མི་བསྟེན་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. འདོད་པའི་ཚེ་ཡོངས་གྱུར་པ་དང་། ༢. ཁམས་གོང་མར་ (གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད) སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་ལ། གཤམ་གསལ་གཉིས་མི་སྲིད་དེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད། དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བརྟན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་འཕོ་བ་མེད། དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་ཁྱད་པར་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དཔེར་ན་རྟུལ་པོས་དབང་པོ་སྦྱངས་ནས་རྣོན་པོར་འགྱུར་བ་དེ་གོང་མའི་རྟེན་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དབང་པོ་འཕོ་བ་ནི་འདོད་པའི་རྟེན་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་དོ།།)
དྲི་བ། ༡༤༥༽ "བསམ་གཏན་སྤེལ་བ་" ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དང་། ཐོག་མར་སྤེལ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བསམ་གཏན་སྤེལ་བ་ཞེས་བཤད་ན་སྤེལ་ཁྱེར་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དང་པོ་བཞི་པ་སྤེལ་བར་བྱེད། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་བསྲེས་པས་གྲུབ། །... དང་པོར་བཞི་པ་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། དགྲ་བཅོམ་པའམ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཡང་རུང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ལ། ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་ནི། ཟག་བཅས་ (འཇིག་རྟེན་པ) ཀྱི་སེམས་དང་ཟག་མེད་ (འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ) ཀྱི་སེམས་གཉིས་རེས་མོས་སུ་སྤེལ་ནས་སྒོམ་པ་ལ་ཟེར། ཐོག་མར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསལ་ཞིང་བརྟན་པའི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། སྤེལ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ནི། ༡. སྦྱོར་བའི་དུས། ཐོག་མར་ཟག་བཅས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྒྱུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག དེ་ནས་ཟག་མེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྒྱུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་འཇུག ༢. ཕྲི་བའི་དུས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་དུས་ཡུན་ཇེ་ཐུང་དུ་བཏང་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཟག་བཅས་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ཟག་མེད་ལ་འཇུག་པའི་བར་དུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༤༦༽ "སྐད་ཅིག་མ་ནི་བསྲེས་པས་གྲུབ་" ཅེས་པའི་དོན་དངོས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་སྤེལ་མ་གྲུབ་པའི་ཚད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བྱེ་སྨྲར་གང་གི་ཚེ་ཟག་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་ཟག་པ་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ལ། དེ་ལྟར་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་བསྲེས་པས་སྤེལ་བ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། གསུམ་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྤེལ་མ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཟག་མེད་ - ཟག་བཅས་ - ཟག་མེད་གསུམ་བར་མེད་དུ་སྤེལ་ནུས་པ་དེ་ཡིན། དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ། ༡. དང་པོ། ཟག་མེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག (མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ།) ༢. བར་དུ། ཟག་བཅས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག (འདོད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ལྟ་བུ།) ༣. ཐ་མ། ཟག་མེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་བཅས་གསུམ་རིམ་པར་སྤེལ་ནུས་པ་ན། བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ།། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་མགུལ་རྒྱན་ (ཟག་བཅས) ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ (ཟག་མེད) སྤེལ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ། འདིས་གནས་གཙང་མར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་བྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༤༧༽ བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་དེ་རྟེན་གང་གི་ནང་དུ་སྒོམ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་མི་འདྲ་ས་ཅི་ཡོད?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་ནས་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དང་གཞན་དག་ཀྱང་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ། དང་པོར་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གླིང་གསུམ་དག་ཏུ་སྤེལ་བར་བྱེད་ལ། ཕྱིས་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྤེལ་བར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པས་སྐད་ཅིག་མ་སྤེལ་བར་མི་ནུས། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་ལ་ཇི་སྲིད་འདོད་པར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྟེན་གྱི་གནས། དང་པོ། བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་དེ་ཐོག་མར་འདོད་ཁམས་ཀྱི་གླིང་གསུམ་ (མིའི་རྟེན) དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།། (མིའི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་པས་སོ།།) ཕྱིས་སུ། མིའི་རྟེན་ལ་སྒོམ་གྲུབ་ནས། ཚེ་འཕོས་ཏེ་ གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ན། སྔོན་གྱི་གོམས་ཤུགས་ཀྱིས་དེར་ཡང་སྤེལ་བར་བྱེད་ནུས་སོ།། (ཉམས་པ་ཞེས་པ་ནི་འདོད་པ་ལས་ཉམས་པའམ་འདས་པའི་དོན་ནོ།།) ༢. སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཉན་ཐོས་སོགས། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་སྤེལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ངེས་པར་དུ་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤེལ་དགོས། སངས་རྒྱས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་སྤེལ་བར་མཛད་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་གཟིགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༤༨༽ བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་སྒོམ་པའི་དགོས་པ་གཙོ་བོ་གསུམ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་སྤེལ་ཞེ་ན། སྐྱེ་དང་གནས་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་འཇིགས་ཕྱིར་ཡང་། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ན་བསམ་གཏན་སྤེལ་བར་བྱེད་དེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་སྒོམ་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནམ་དགོས་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ༡. སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། (གནས་གཙང་མར་སྐྱེ་བ།) ༢. གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། (ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པ།) ༣. ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (ཉམས་པ་ལས་སྲུང་བ།)
དྲི་བ། ༡༤༩༽ ཕྱིར་མི་འོང་དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་རྟུལ་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དགོས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཕྱིར་མི་འོང་དབང་རྣོན་རྣམས་ནི་གནས་གཙང་མ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དབང་རྟུལ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་ནི་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐག་བསྲིང་བའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིར་མི་འོང་གི་གང་ཟག་ལ། ༡. དབང་པོ་རྣོན་པོས། སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཚེ་འདིའི་འོག་ཏུ་གནས་གཙང་མ་ལྔར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྒོམ་མོ།། གནས་པའི་ཕྱིར། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱོང་ཞིང་ བདེ་བར་གནས་པའི་ཆེད་དུ་སྒོམ་མོ།། ༢. དབང་པོ་རྟུལ་པོས། ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་རྣམས་ནི་རོ་མྱང་བ་ (ཆགས་པ) དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེན་ནས་ཉམས་པར་འགྱུར་དོགས་ཀྱིས། ཟག་མེད་དང་སྤེལ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལས་ཐག་བསྲིང་བའི་ཆེད་དུ་སྒོམ་མོ།།
དྲི་བ། ༡༥༠༽ དགྲ་བཅོམ་པ་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་སྤེལ་བ་སྒོམ་པའི་དགོས་པ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དགྲ་བཅོམ་དབང་རྣོན་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེར་གནས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །དབང་རྟུལ་ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྟེ། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། དགོས་པ་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། ༡. དབང་རྣོན་གྱིས། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ལུས་སེམས་བདེ་བའི་ངང་དུ་གནས་པ་ (མཐོང་ཆོས་བདེར་གནས) ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་སྒོམ་མོ།། (གནས་གཙང་མར་སྐྱེ་མི་དགོས་པས་སོ།།) ༢. དབང་རྟུལ་གྱིས། རང་གི་རྟོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་དོགས་ནས་ (ཉོན་མོངས་པས་འཇིགས་པ) ཟག་མེད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཉེས་པ་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།། (བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་ཉམས་སྲིད་པར་འདོད་པས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༥༡༽ གནས་གཙང་མ་ལྔར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅི་གནས་གཙང་མ་ལྔ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡི་ཕྱིར། །གནས་གཙང་སྐྱེ་བ་ལྔ་ཁོ་ན། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྤེལ་མར་སྒོམ་པ་དེ་ནི་ཆུང་ངུ་འབྲིང་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ། ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེ་བའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་ལྔའི་ཕྱིར་ཏེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། གནས་གཙང་མ་ལྔར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེའི་རྒྱུ་བསམ་གཏན་སྤེལ་མ་སྒོམ་པ་ལ་རིམ་པ་ལྔ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། རིམ་པ་ལྔ་ནི། ༡. ཆུང་ངུ། ༢. འབྲིང་། ༣. ཆེན་པོ། ༤. ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ། ༥. ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེ་བ།
དྲི་བ། ༡༥༢༽ སྤེལ་མ་ལྔ་པོ་དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་རེ་དགོས་པ་དང་། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གནས་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དང་པོ་ལ་ཟག་མེད་དང་། ཟག་བཅས་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་གསུམ་མངོན་དུ་བྱེད། གཉིས་པ་ལ་དྲུག །གསུམ་པར་དགུ། བཞི་པ་ལ་བཅུ་གཉིས། ལྔ་པ་ལ་ནི་བཅོ་ལྔ། དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་གྲངས་བཞིན་དུ་གནས་གཙང་དུ་སྐྱེ་བ་ལྔ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་དབང་གིས་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སྒོམ་ཚུལ། ཆུང་ངུ། ཟག་མེད་ - ཟག་བཅས་ - ཟག་མེད་ཅེས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ སྤེལ་བ། (འབྲས་བུ་མི་ཆེ་བ།) འབྲིང་། སྔ་མ་ལྟར་ལན་གཉིས་བྱས་པས་དྲུག་ སྤེལ་བ། (འབྲས་བུ་མི་གདུང་བ།) ཆེན་པོ། ལན་གསུམ་བྱས་པས་དགུ་སྤེལ་བ། (འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་མཐོང་།) ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ། ལན་བཞི་བྱས་པས་བཅུ་གཉིས་སྤེལ་བ། (འབྲས་བུ་གྱ་ནོམ་སྣང་།) ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཆེ་བ། ལན་ལྔ་བྱས་པས་བཅོ་ལྔ་སྤེལ་བའོ།། (འབྲས་བུ་འོག་མིན།) ༢. སྐྱེ་བའི་རྒྱུ། གནས་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྤེལ་མ་དེའི་ནང་གི་ཟག་བཅས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ནུས་པས་ཡིན་ཏེ། ཟག་མེད་ཀྱིས་འཁོར་བར་མི་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༥༣༽ ཕྱིར་མི་འོང་གི་རིགས་ "ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་" ཞེས་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། མིང་དེ་ལྟར་འདོགས་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་། །ལུས་ཀྱི་མངོན་སུམ་བྱེད་པར་འདོད། །... འགོག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་འདྲ་བའི་ཆོས་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ངོས་འཛིན། ཕྱིར་མི་འོང་གང་ཞིག་གིས། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།། ༢. མིང་དོན། ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་བྱེད་པ་ཞེས་བཏགས་དོན་ནི། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དེ་ནི་སེམས་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས། མྱང་འདས་དང་འདྲ་བའི་ཞི་བ་དེ་ལུས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་ མངོན་སུམ་དུ་མྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༥༤༽ འགོག་པ་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་ན་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཇི་སྐད་དུ་དེ་འགོག་པ་དེ་ལས་ལངས་ནས་གང་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཀྱེ་མ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཞི་བ་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འདིས་དེའི་ཞི་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་ན། ཀྱེ་མ་འགོག་པ་འདི་ནི་མྱང་འདས་དང་འདྲ་བར་ཞི་བ་ཞིག་གོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་ཞིང་། དེའི་ཚེ་ལུས་ལ་ཡང་སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཞི་བའི་ཚོར་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ (ལུས་ཤིན་སྦྱངས་ཀྱི་བདེ་བ) ཞིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༥༥༽ མདོ་ལས་སློབ་པ་བཅོ་བརྒྱད་བགྲངས་པའི་ནང་དུ་ "ལུས་མངོན་བྱེད་" མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་སློབ་པ་གསུམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སློབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་གོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ནི་སློབ་པ་དང་དེ་འབྲས་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་སློབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་མ་བསྡུས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སློབ་པའི་རྣམ་གཞག སློབ་པའི་དབྱེ་བ་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཟག་མེད་ཀྱི་བསླབ་པ་གསུམ་ (ཚུལ་ཁྲིམས། ཏིང་ངེ་འཛིན། ཤེས་རབ) དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ (སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་) ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་པ་ཡིན། ༢. འགོག་པའི་ཁྱད་པར། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པས། སློབ་པའི་ངོ་བོ་ (ཟག་མེད) མིན་ལ། སློབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མིན་པའི་ཕྱིར། སློབ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲངས་སུ་མ་བགྲངས་སོ།། (མཆན། སློབ་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་ཞུགས་འབྲས་སོགས་སོ། །འོན་ཀྱང་ལུས་མངོན་བྱེད་ནི་འཕགས་པ་ཡིན་པར་ངེས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༥༦༽ ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་དེ་དག "དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་" ལ་ཇི་ལྟར་འཇོག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྲིད་རྩེའི་བར་ཆད་བརྒྱད་ཟད་པ། །དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །... ཕྱིར་མི་འོང་དེ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། སྲིད་རྩེའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་ཆད་ཟད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་ཟིན་ནས། དེ་ནས་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྒོམ་སྤང་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤངས་ནས། མཐར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སྤངས་པ་ (ཟད་པ) ཡིན་ན། དེའི་བར་གྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༡༥༧༽ སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དེ་ལ་མིང་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་འདོགས་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དགུ་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ཡང་། །དེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ཡིན། །... སྲིད་རྩེའི་རྣམ་པ་དགུ་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་གནས་པ་ན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཁོ་ནའོ། །བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. མིང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་ (ཕྲ་ཤོས) དེ་ཉིད་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དེ་ལ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ།། ༢. དོན། དེ་ལྟར་བཏགས་དོན་ནི། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེས་དངོས་པོ་གཞན་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ལྟར། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཕྲ་རྒྱས་ (ཉོན་མོངས) ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གནས་སྐབས་འདི་ཡང་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་ཡི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།། (འདི་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་རོ།།)
དྲི་བ། ༡༥༨༽ རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་། དེའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཟད་ཐོབ་དང་ཟད་པ་ཤེས། །དེ་ཚེ་དེ་མི་སློབ་དགྲ་བཅོམ། །... རྣམ་པ་དགུ་པ་དེ་ཟད་པའི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ (བར་ཆད་མེད་ལམ་ཐ་མ) གྱི་མཇུག་ཐོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་དགུ་པ་དེ་ཟད་པའི་ (སྤངས་པའི) ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། ཟད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་གསར་དུ་སྐྱེའོ།།
འདི་ནི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་མཐའ་མ་སྟེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་དེ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༥༩༽ ཟད་པ་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། གང་ཟག་དེ་ལ་མིང་གང་གིས་འབོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་དེ་མི་སློབ་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཟད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ། གང་ཟག་དེ་ལ། ༡. མི་སློབ་པ། རང་དོན་དུ་སྤོང་བ་དང་རྟོགས་པའི་བསླབ་པ་ལ་གསར་དུ་སློབ་མི་དགོས་པས་མི་སློབ་པ་ཞེས་བྱ། (སློབ་པའི་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པའོ།།) ༢. དགྲ་བཅོམ་པ། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་བཞི་པའི་གོ་འཕང་མཆོག་དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༦༠༽ སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་ལམ་གང་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱིས་སྲིད་རྩེ་ལས། །ཆགས་བྲལ་གཞན་ལས་རྣམ་པ་གཉིས། །... འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱིས་སྲིད་རྩེ་ལས་ཆགས་བྲལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་པས་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས། དེའི་གོང་ན་འཇིག་རྟེན་པ་མེད་པ་དང་། རང་གི་ས་པའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ (སྤོང་བ) ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ (ཟག་མེད) ཁོ་ན་དགོས་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ (ཟག་བཅས) གྱིས་མི་ནུས་སོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. གོང་ན་མེད་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ནི། འོག་མ་རགས་པ་དང་གོང་མ་ཞི་བར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ལ། སྲིད་རྩེའི་གོང་ན་ས་གཞན་མེད་པས་ཞི་བར་ལྟ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ༢. རང་ས་མི་གནོད། རང་གི་ས་པའི་ལམ་གྱིས་རང་གི་སའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (ཟག་བཅས་ཀྱི་ལམ་ནི་རང་ས་ལ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༦༡༽ སྲིད་རྩེ་ལས་གཞན་པའི་ས་འོག་མ་རྣམས་ལས་ཆགས་བྲལ་བྱེད་པ་ལ་ལམ་གང་གིས་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆགས་བྲལ་གཞན་ལས་རྣམ་པ་གཉིས། །... སྲིད་རྩེ་ལས་གཞན་པའི་ས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྲིད་རྩེ་མ་གཏོགས་པའི་ས་གཞན་བརྒྱད་པོ་ (འདོད་པ་ + བསམ་གཏན་ ༤ + གཟུགས་མེད་ ༣) ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི། རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ (ཞི་རགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར) གྱིས་ཀྱང་སྤོང་ནུས་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ (བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་ཅན) གྱིས་ཀྱང་སྤོང་ནུས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༦༢༽ འཕགས་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཚེ། དེའི་ "བྲལ་ཐོབ་" དེ་ཟག་བཅས་ཡིན་ནམ་ཟག་མེད་ཡིན?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་ཆགས་བྲལ་བའི། །འཕགས་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་རྣམ་གཉིས། །... འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་ཆགས་པ་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་ལ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འདས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པ་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཚེ། ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་དེ་ལ་རིགས་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། ༡. འཇིག་རྟེན་པའི་བྲལ་ཐོབ། (ཟག་བཅས།) དངོས་སུ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དེ་ཟག་བཅས་ཡིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པ། ༢. འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བྲལ་ཐོབ། (ཟག་མེད།) འཕགས་པ་ཡིན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་བྲལ་ཐོབ་ཀྱང་ཞར་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། (འདི་ནི་འཕགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཏེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་བྲལ་ཐོབ་གཅིག་པུ་ལས་མེད་དོ།།)
དྲི་བ། ༡༦༣༽ ཁ་ཅིག་གིས་ "འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་བྲལ་ཐོབ་གཉིས་ཡོད་" ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གང་བཤད་པ་དང་། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་དེ་ལ་དགག་པ་ཇི་ལྟར་མཛད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། །བཏང་ལ་ཉོན་མོངས་མི་ལྡན་ཕྱིར། །... ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གཉིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྱིས། བཏང་ལ་ཉོན་མོངས་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟེར་རོ། །དེ་མི་འཐད་དེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པ། སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། འཕགས་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཚེ་ནའང་། བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀ་ (ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་) སྐྱེ་དགོས་སོ་ཞེས་ཟེར། རྒྱུ་མཚན་ནི། གལ་ཏེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་བྲལ་ཐོབ་མེད་ན། ཟག་མེད་ཀྱི་བྲལ་ཐོབ་དེ་བཏང་བ་ (ཉམས་པ) ན་སླར་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར། ༢. དགག་པ། ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས་དེ་མི་འཐད་དེ་ཞེས་དགག་པ་མཛད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༦༤༽ བྲལ་ཐོབ་བཏང་ཡང་ཉོན་མོངས་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དཔེ་གཉིས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྲིད་རྩེ་ཕྱེད་ལས་རྣམ་གྲོལ་དང་། །གོང་དུ་སྐྱེས་པ་བཞིན་མི་ལྡན། །... སྲིད་རྩེའི་རྣམ་པ་ཕྱེད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་དེའི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་མེད་ལ། དབང་པོ་འཕོ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བཏང་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །སོ་སྐྱེ་གོང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཡན་ཆད་དུ་སྐྱེས་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་བཏང་བས་ཡང་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་མི་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྲལ་ཐོབ་མེད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་དང་མི་ལྡན་པ་སྲིད་དེ། ༡. དཔེ་དང་པོ། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ། ཟག་མེད་ཁོ་ན་དགོས་པས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བྲལ་ཐོབ་མེད། འོན་ཀྱང་དབང་པོ་འཕོ་བའི་ཚེ་ (རྟུལ་པོ་ནས་རྣོན་པོར་འགྱུར་དུས) སྔར་གྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་བྲལ་ཐོབ་དེ་གཏོང་ཡང་། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དང་སླར་མི་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ།། ༢. དཔེ་གཉིས་པ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁམས་གོང་མར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས། འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བྲལ་ཐོབ་ (ཐོབ་པ) དེ་བཏང་ཡང་ (ས་འཕོས་པས་གཏོང་)། སླར་ཡང་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་དང་མི་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ།། དེས་ན་བྲལ་ཐོབ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་དང་ལྡན་པར་མི་ཁྱབ་བོ།།
དྲི་བ། ༡༦༥༽ ཟག་མེད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཁམས་གསུམ་མཐའ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ནུས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་ཞིག་གིས་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས། །ཐམས་ཅད་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་བྲལ། །... ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་སྤོང་ནུས་པའི་ལམ་ནི། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་ས་དྲུག་ (བསམ་གཏན་བཞི་དང་། ཁྱད་པར་ཅན། མི་ལྕོགས་པ་མེད) པོ་དེ་ཡིན་ནོ།། མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས་ཞེས་པའི་དོན་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ (མི་ལྕོགས་པ) དེ་མ་གཏོགས་པའི་སྒོམ་བྱུང་ཟག་མེད་ཀྱི་ས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། ཐམས་ཅད་ལས་ (འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར) འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ནུས་སོ།། (མི་ལྕོགས་པ་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ལས་གོང་མ་སྤོང་མི་ནུས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༦༦༽ ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ས་འོག་མ་ལས་ཆགས་བྲལ་བྱེད་པའི་ཚེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་ས་དགུ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ས་འོག་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་འཐོབ་ན་ཅི་འདིའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བཞིན་དུ་ཉེར་བསྡོགས་ལས་སྐྱེའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །... སྐྱེ་བའི་ས་ནི་དགུ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་བསམ་གཏན་བཞི། གཟུགས་མེད་བཞི་སྟེ་དགུའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་རྟེན། གལ་ཏེ་ཉེར་བསྡོགས་ (དཔེར་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས) ལ་བརྟེན་ནས་ས་འོག་མ་ (བསམ་གཏན་དང་པོ) ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ན། དེའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི་ཉེར་བསྡོགས་རང་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ནི་ཉེར་བསྡོགས་མ་ཡིན་པར་དངོས་གཞི་ (བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་དངོས་གཞི) ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། (རྒྱུ་མཚན་ནི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་སྤངས་ཟིན་པ་ན། འབྲས་བུ་དངོས་གཞིའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།) ༢. སྐྱེ་བའི་ས་དགུ། སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བའི་གནས་སམ་རྟེན་ལ་ས་དགུ་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་ཁམས། (༡) བསམ་གཏན་བཞི། (༤) གཟུགས་མེད་བཞི། (༤) བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་པས་དགུའོ།།
དྲི་བ། ༡༦༧༽ བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་དེ། ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞི་གང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ས་གསུམ་རྒྱལ་ལ་བསམ་གཏན་ནམ། །ཉེར་བསྡོགས་ལས་མཐའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ། །... བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ས་གསུམ་ལས་རྒྱལ་བ་དེ་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཐ་མ་ཉེར་བསྡོགས་སམ། བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་ལས་སྐྱེའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ས་གསུམ་སྟེ་འདོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ (ས་འདི་གསུམ) ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་ (དགུ་པ) དེ་ནི། ༡. དངོས་གཞི། བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་སྲིད་ལ། ༢. ཉེར་བསྡོགས། ཡང་ན་ཉེར་བསྡོགས་རང་ཉིད་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྲིད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། ས་འདི་གསུམ་གྱི་དངོས་གཞི་དང་ཉེར་བསྡོགས་གཉིས་ཀ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོད་པས། ཚོར་བ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གང་རུང་ལས་སྐྱེ་རུང་ངོ་།།
དྲི་བ། ༡༦༨༽ བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་དེ་དངོས་གཞི་ལས་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བསམ་གཏན་གསུམ་ན་ནི་ཉེར་བསྡོགས་དངོས་གཞི་གཉིས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ལ་ལ་བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་མི་ནུས་ཏེ། དབང་པོ་འཕོ་བ་ནི་དཀའ་བའི་ཕྱིར་གྱིས་ཉེར་བསྡོགས་ལས་མཐའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྐྱེའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ (ས་བཞི་པ) ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་དེ་ཉེར་བསྡོགས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། དངོས་གཞི་ལས་མ་ཡིན་ནོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. དབང་པོ་ཐ་དད་པ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོད་ལ། དངོས་གཞི་ལ་ནི་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་པས། ཚོར་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. དབང་པོ་འཕོ་དཀའ་བ། བཏང་སྙོམས་ལས་བདེ་བའི་དབང་པོར་འཕོ་བ་ནི་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༦༩༽ བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གཟུགས་མེད་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་དེ་གང་ལས་སྐྱེ་བར་ངེས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གོང་མའི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་མིན་་་་་་་་་་་་་་་་། །... ས་དེའི་གོང་མའི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་གཞི་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་ཡི་ཉེར་བསྡོགས་ལས་ནི་མིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ས་དེའི་གོང་མ་རྣམས་ (བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གཟུགས་མེད་བཞི) ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་དེ་དངོས་གཞི་ (རང་ས) ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། ཉེར་བསྡོགས་ལས་མ་ཡིན་ནོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། ས་འདི་དག་གི་དངོས་གཞི་དང་ཉེར་བསྡོགས་གཉིས་ཀ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡིན་པར་མཚུངས་ཀྱང་། དངོས་གཞིའི་བཏང་སྙོམས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་དང་མྱང་འདས་དང་མཐུན་པ་ (ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ) ཡིན་པས། ངེས་པར་དུ་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༧༠༽ འཕགས་པས་ཟག་མེད་ཀྱི་ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གང་ལས་རྒྱལ་བར་ (ཆགས་བྲལ) བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་་་་་་་འཕགས། །བརྒྱད་ཀྱིས་རང་གོང་ས་ལས་རྒྱལ། །... ཟག་མེད་མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཡིས་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་བརྒྱད་ཀྱིས་རང་གི་ས་དང་ས་གོང་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་རྒྱལ་གྱི་འོག་མ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཟག་མེད་ཀྱི་ས་བརྒྱད་ (བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི། ཁྱད་པར་ཅན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ནམ་མཁའ། རྣམ་ཤེས། ཅི་ཡང་མེད) པོ་འདི་དག་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས། ༡. རང་གི་ས། རང་གི་ས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ལ། ༢. གོང་མའི་ས། རང་གི་ས་དེའི་གོང་མ་ (དཔེར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོས་གཉིས་པ) རྣམས་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་ནུས་སོ།། འོག་མ་ལས་མིན། འོན་ཀྱང་ས་འདི་དག་གིས་འོག་མ་ལས་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་མི་བྱེད་དེ། ས་འདི་དག་ཐོབ་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་འོག་མའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་སྤངས་ཟིན་པས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༧༡༽ འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཚེ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྣམ་གྲོལ་དང་། །བར་ཆད་མེད་ལམ་གོ་རིམ་བཞིན། །ཞི་སོགས་རགས་སོགས་རྣམ་པ་ཅན། །གོང་དང་འོག་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །... འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་ཡིན་ལ། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ནི་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དག་ཡིན་པས་གོ་རིམ་བཞིན། སྔ་མ་གོང་མ་ལ་ཞི་སོགས་ཏེ་གྱ་ནོམ་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་བལྟའོ། །གཉིས་པ་ས་འོག་མ་ལ་རགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ནི་འོག་མ་རགས་པ་དང་གོང་མ་ཞི་བར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤོང་བ་ཡིན་ཏེ། ༡. བར་ཆད་མེད་ལམ། འདིས་ས་འོག་མ་ (སྤང་བྱ་ཡོད་ས) ལ་དམིགས་ནས། དེ་ལ་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་ (རགས་པ། ངན་པ། སྡུག་བསྔལ་བ) གྱི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།། (འདིས་འོག་མ་ལ་སྐྱོ་བ་བསྐྱེད་དོ།།) ༢. རྣམ་གྲོལ་ལམ། འདིས་ས་གོང་མ་ (ཐོབ་བྱ) ལ་དམིགས་ནས། དེ་ལ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གསུམ་ (ཞི་བ། གྱ་ནོམ་པ། ངེས་འབྱུང) གྱི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།། (འདིས་གོང་མ་ལ་དགའ་བ་བསྐྱེད་དོ།།) དཔེར་ན། འོག་གི་ས་ལ་བཙོག་པར་མཐོང་བ་ (རགས་པ) དང་། གོང་གི་ཁང་བཟང་ལ་གཙང་མར་མཐོང་བ་ (ཞི་བ) བཞིན་དུ་བློ་སྦྱོང་བའོ།།
དྲི་བ། ༡༧༢༽ ཟད་པ་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ལ་མི་གཡོ་བ་དང་གཡོ་བའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གལ་ཏེ་མི་གཡོའི་ཟད་ཤེས་ལས། །མི་སྐྱེའི་བློ་གྲོས་གལ་ཏེ་མིན། །ཟད་པ་ཤེས་སམ་མི་སློབ་ལྟ། །དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་ཐམས་ཅད་ལ། །... དགྲ་བཅོམ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཟད་པར་ཤེས་པ་ལས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་སྐྱེའོ། །གལ་ཏེ་དེ་མིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ལས་ཟད་ཤེས་སམ་མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན། འདི་ལ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ སྐྱེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། (འདི་ནི་ཉམས་པ་མེད་པར་བརྟན་པའོ།།) ༢. གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན། (དེ་མིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད།) འདི་ལ་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། སླར་ཡང་ཟད་པ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བའམ། ཡང་ན་ མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་མི་སྐྱེའོ།། (འདི་ནི་ཉམས་སྲིད་པའོ།།)
དྲི་བ། ༡༧༣༽ མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྐྱེ་མི་སྐྱེ་དེ་གང་ལ་རག་ལས་སམ?
✍️ མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བདག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་སོགས་སླར་ཡང་ཉོན་མོངས་མི་སྐྱེ་བར་ ངེས་པ་རྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས། དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་རྟོགས་པ་ལས་མི་ཉམས་པར་ཤེས་པས་དེ་སྐྱེ་ནུས་ལ། དགྲ་བཅོམ་པ་གཡོ་བ་ (དབང་པོ་རྟུལ་པོ) རྣམས་ནི་རྐྱེན་གྱིས་ཉམས་སྲིད་པས། མི་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་རྙེད་དཀའ་བས་ན་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེའོ།། (བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ལུགས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༧༤༽ "དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་" གྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འབྲས་བུ་དེ་དག་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱིའོ། །དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ནི་དྲི་མེད་ལམ། །འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས། །... དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ནི་དྲི་མེད་དེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ། དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དེ་དག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. དགེ་སྦྱོང་ཚུལ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། མིང་དོན། དགེ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ (སྦྱོང་བའི) ཚུལ་ལམ་ཐབས་ཡིན་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།། ༢. འབྲས་བུ། དེའི་འབྲས་བུ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ། སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་གམ་སྤངས་པའོ།།
དྲི་བ། ༡༧༥༽ དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུར་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུའོ། །གྲོལ་ལམ་ཟད་པ་རྣམས་དང་བཅས། །... ཇི་སྐད་དུ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་བརྒྱད་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་བརྒྱད་དང་། སྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ས་དགུ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དགུ་དགུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་སྙེད་ཁོ་ནའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ་ནི་འདི་ལྟར་རྩི་དགོས་ཏེ། ༡. མཐོང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ ༨: མཐོང་སྤང་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བརྒྱད་དོ།། (ཆོས་ཤེས་བཞི་དང་རྗེས་ཤེས་བཞི།) ༢. སྒོམ་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ ༨༡: ཁམས་གསུམ་གྱི་ས་དགུ་ (འདོད་པ་ ༡ + བསམ་གཏན་ ༤ + གཟུགས་མེད་ ༤ = ༩) ཡོད་པ་ལས། ས་རེ་རེ་ལ་ཉོན་མོངས་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་དགུ་དགུ་ཡོད་པས། དགུ་དགུ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་ (༩ x ༩ = ༨༡) སྟེ། དེ་དག་སྤོང་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཅིག་གོ། ཁྱོན་བསྡོམས། ༨ + ༨༡ = ༨༩ ཡིན་ནོ།། མཆན། གྲངས་ཀ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ (རྣམ་གྲོལ་ལམ) དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ (སྤངས་པ/བྲལ་ཐོབ) གང་རུང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཉོན་མོངས་གཅིག་སྤངས་པ་ན། དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་སྤངས་པ་གཉིས་ཀ་འབྲས་བུར་བཞག་ཀྱང་། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བགྲངས་པས་སོ།། (བར་ཆད་མེད་ལམ་ནི་ལམ་དངོས་ཡིན་པས་འབྲས་བུར་མི་རྩིའོ།།)
དྲི་བ། ༡༧༦༽ རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་སྤངས་པ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་གང་དང་གང་གི་བྱ་བ་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་རྣམས་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་གི་སྤངས་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྣམ་གྲོལ་ལམ། (འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ།) འདི་ནི་བར་ཆད་མེད་ལམ་ (དགེ་སྦྱོང་ཚུལ) གྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. སྤངས་པ། (འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ།) ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བར་བྱས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་རྟག་པ་འདུས་མ་བྱས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༧༧༽ འབྲས་བུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ་ཡོད་བཞིན་དུ་སྟོན་པས་ "འབྲས་བུ་བཞིར་" རྣམ་པར་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འབྲས་བུ་བཞིར་རྣམ་གཞག་པ་ནི། །རྒྱུ་ལྔ་དག་ནི་སྲིད་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པས་དེ་དག་འབྲས་བུ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། སྤོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་གང་ལ་རྒྱུ་ལྔ་དག་ནི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཞེས་གྲག་གོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་སྤངས་པ་སོགས་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་དགུ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱིས་མདོ་ལས་རྒྱུན་ཞུགས་དང་། ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་། དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་བཞིར་བསྡུས་ནས་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་གང་ཞིག་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཚང་བ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐུགས་ཐག་བཅད་དེ་བཞག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དེ་དག་མ་ཚང་བས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༧༨༽ འབྲས་བུ་བཞིར་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལྔ་གང་ཞེ་ན། འབྲས་ལ་སྔོན་ལམ་བཏང་བ་དང་། །གཞན་ཐོབ་པ་དང་ཟད་བསྡོམས་དང་། །ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚན་ཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འབྲས་བུ་མཚན་ཉིད་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ལྔ་ནི། ༡. སྔོན་ལམ་བཏང་བ། སྔར་གྱི་ལམ་ (ཞུགས་པའི་ལམ་སོགས) རྙིང་པ་དེ་དག་བཏང་བ། ༢. གཞན་ཐོབ་པ། སྔོན་མེད་པའི་ལམ་ (འབྲས་བུའི་ལམ) གསར་པ་གཞན་ཞིག་ཐོབ་པ། ༣. ཟད་པ་བསྡོམས་པ། སྤངས་པ་ (ཟད་པ) ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ནས་རྙེད་པ། ༤. ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚན་ཐོབ་པ། བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་ཅིག་ཅར་དུ་ཐོབ་པ། ༥. རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པ། མི་རྟག་སོགས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༧༩༽ རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གི་དོན་ཞིབ་ཏུ་བཀྲལ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འབྲས་ལ་སྔོན་ལམ་བཏང་བ་དང་། གཞན་སྔོན་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་ནི་ཞུགས་པ་དང་འབྲས་བུའི་ལམ་བཏང་བ་དང་ཐོབ། ཟད་པ་སྡོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་གཅིག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚན་ཅིག་ཅར་དུ་ཐོབ་པ་ནི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བཞི་དང་། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པའོ་ནི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་རེ་རེ་ལ་ཡོད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སྔོན་ལམ་བཏང་བ། དཔེར་ན་རྒྱུན་ཞུགས་ཐོབ་པའི་ཚེ། དེའི་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཞུགས་པའི་ལམ་ (སྦྱོར་ལམ་དང་མཐོང་ལམ་སྔ་མ) དེ་དག་བཏང་ནས་མི་གནས་པ། ༢. གཞན་ཐོབ་པ། སྔར་མེད་པའི་འབྲས་བུའི་ལམ་ (རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན) གསར་དུ་ཐོབ་པ། ༣. ཟད་པ་བསྡོམས་པ། སྔར་སོ་སོར་སྤངས་པའི་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤངས་པ་དེ་དག་མཐར་ཐུག་གི་ཐོབ་པ་གཅིག་གིས་བསྡུས་ནས་འཛིན་པ། (དཔེར་ན་ནོར་མང་པོ་ཁུག་མ་གཅིག་ཏུ་བླུགས་པ་བཞིན་ནོ།།) ༤. ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚན་ཐོབ་པ། ཆོས་ཤེས་པ་བཞི་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་སྟེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་བདེན་པ་བཞི་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་བརྒྱད་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐོབ་པ། (འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ།།) ༥. རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཐོབ་པ། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་བདེན་པའི་དོན་ལ་དམིགས་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའོ།། (འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།།) རྒྱུ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཚང་བས་ན་འབྲས་བུ་བཞི་པོ་དེ་དག་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༨༠༽ སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་ལོགས་སུ་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི?
✍️ སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་པ་བར་དུ་སྤངས་པ་དེ་ལ། སྤངས་པ་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཞེས་མི་འཇོག་སྟེ། གོང་གི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ན། ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚན་ཐོབ་པ་མེད་དེ། མི་སློབ་པའི་ཤེས་པ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་ཡི། འབྲས་བུ་ལོགས་སུ་མེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༨༡༽ གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ནི་ཟག་མེད་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུར་རུང་ངམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་ཐོབ་འབྲས་ནི། །བསྲེས་དང་ཟག་མེད་ཐོབ་འཛིན་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་ཟག་མེད་ཁོ་ན་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་ཡིན་ན། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ནི་ཇི་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞེ་ན།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དོགས་པ་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་བཤད་ལ། འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ (ཕྱིར་འོང) དང་གསུམ་པ་ (ཕྱིར་མི་འོང) གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ (ཟག་བཅས) གྱིས་ཀྱང་ཐོབ་རུང་བས། དེ་གཉིས་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། ལན་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ།།
དྲི་བ། ༡༨༢༽ འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་ "བསྲེས་པ་" དང་ "ཟག་མེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་འཛིན་པ་" ཡིན་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཕྱིར་འོང་བའམ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ཁོ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་བསྲེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོབ་པ་དེའི་འབྲས་བུ་བསྡུས་པ་གཅིག་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མི་འཆི་བའི་ཕྱིར། ཟག་པ་མེད་པས་སྤངས་པའི་ཐོབ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཏེ། ༡. བསྲེས་པ། འབྲས་བུ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པར། མཐོང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ (མཐོང་སྤང་སྤངས་པ) དང་བསྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (མཐོང་སྤང་མ་སྤངས་པར་འབྲས་བུ་དེ་དག་མི་འཇོག་གོ།) འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ། མཐོང་སྤང་དང་སྒོམ་སྤང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤངས་པ་དེ་ཐོབ་པ་གཅིག་གིས་བསྡུས་ནས་འཛིན་པས་སོ།། ༢. ཟག་མེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་འཛིན་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པ་ཡིན་ནའང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ་ན། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པ་དེའི་བྲལ་ཐོབ་གསར་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཕགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཏེ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༨༣༽ "དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་" དེ་ཉིད་ལ་ "ཚངས་པའི་ཚུལ་" དང་ "ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་" ཞེས་བརྗོད་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཉིད་ཚངས་ཚུལ་ཚངས་པ་ཡི། །འཁོར་ལོ་ཚངས་པས་བསྐོར་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཚངས་པའི་ཚུལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚངས་པའི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པ་ཡིན་ལ། དེས་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་བས་འཁོར་ལོའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཚངས་པའི་ཚུལ། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ (དགེ་སྦྱོང་ཚུལ) དེ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་ཡང་དག་པར་དག་པའི་ཕྱིར། ཚངས་པའི་ཚུལ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། (ཚངས་པ་ནི་དག་པའི་དོན་ནོ།།) ༢. ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ། ཚངས་པ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚུལ་བླ་ན་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཚངས་པ་ཡིན་ནོ།། འཁོར་ལོ། སངས་རྒྱས་ཚངས་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་དང་། གདུལ་བྱ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྒྱུ་བའི་ (འཕོ་བའི) ཕྱིར་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱའོ།། (ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བ་ནི་ལམ་འདི་ཉིད་བསྟན་པའོ།།)
དྲི་བ། ༡༨༤༽ "མཐོང་བའི་ལམ་" ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་མཐོང་བའི་ལམ། །མྱུར་བར་འགྲོ་སོགས་རྩིབས་སོགས་ཀྱིས། །... དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །ཅིས་ཆོས་མཐུན་ན། མྱུར་བར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་སོགས་པ་འདོར་བ་དང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད་པའི་དང་། འཕར་བ་དང་འབབ་པའི་ཕྱིར་རམ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་བའི་ལམ་དེ་འཁོར་ལོ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཆ་ལྔ་ཡོད་དེ། ༡. མྱུར་བར་འགྲོ་བ། མཐོང་ལམ་གྱིས་བདེན་པའི་དོན་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་ལ་རྟོགས་པ་ནི། འཁོར་ལོ་མྱུར་དུ་འཁོར་བ་དང་མཚུངས་པ། ༢. འདོར་བ་དང་འཇུག་པ། འཁོར་ལོས་ས་ཕྱོགས་སྔ་མ་དོར་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་བཞིན། མཐོང་ལམ་གྱིས་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ལམ་དོར་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་པ། ༣. མ་རྒྱལ་བ་ལས་རྒྱལ་བ། འཁོར་ལོས་དགྲ་མ་འདུལ་བ་འདུལ་བ་བཞིན། མཐོང་ལམ་གྱིས་མཐོང་སྤང་མ་སྤངས་པ་སྤོང་བ། ༤. རྒྱལ་བ་རྣལ་དུ་འགོད་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་བདེ་བར་འགོད་པ་བཞིན། སྤངས་པ་བརྟན་པོར་བྱེད་པ། ༥. འཕར་བ་དང་འབབ་པ། འཁོར་ལོ་མཐོ་དམའ་ལ་འགྲོ་བ་བཞིན། མཐོང་ལམ་གྱིས་ཁམས་གོང་འོག་གི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༨༥༽ བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་གིས་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་འཁོར་ལོའི་ཆ་ཤས་དང་ཇི་ལྟར་སྦྱར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཙུན་པ་དབྱངས་སྒྲོག་ན་རེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་རྩིབས་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། རྟོག་པ། རྩོལ་བ་དྲན་པ་བཞི་རྩིབས་ལྟ་བུ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་མཐའ་དང་འཚོ་བ་རྣམས་ནི་ལྟེ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུའོ་ཟེར།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི་འཁོར་ལོའི་ཆ་ཤས་གསུམ་དང་མཐུན་ཏེ། ༡. རྩིབས་ལྟ་བུ།ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ། རྟོག་པ། རྩོལ་བ། དྲན་པ་བཞི་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྤྱོད་པའི་ཆ་ཡིན་པས། མ་རིག་པ་གཅོད་པའི་རྩིབས་དང་འདྲའོ།། ༢. ལྟེ་བ་ལྟ་བུ། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ལས་མཐའ་དང་། འཚོ་བ་གསུམ་ (ཚུལ་ཁྲིམས) ནི་ལམ་གྱི་རྟེན་གཞི་ཡིན་པས་ལྟེ་བ་དང་འདྲའོ།། ༣. མུ་ཁྱུད་ལྟ་བུ། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡུད་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད་པས། མཐའ་སྐོར་གྱི་མུ་ཁྱུད་དང་འདྲའོ།།
དྲི་བ། ༡༨༦༽ མཐོང་ལམ་ཆོས་འཁོར་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མཐོང་ལམ་ཆོས་འཁོར་ཡིན་པ་འཕགས་པ་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་དེ་སྐྱེས་པ་ན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མདོ་ལས། འཁོར་ལྔ་སྡེ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐྱེས་པ་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ་ཞེས་བསྒྲགས་པའི་ཕྱིར། མཐོང་ལམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དངོས་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༨༧༽ "ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་" དང་ "རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་" ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ཞེ་ན། ... འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ཡིན་ནོ། །བཟླས་པ་རེ་རེ་ལ་མིག་སྐྱེས་སོ། །ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་བློ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་ཚེ། བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་བཟླས་པ་གསུམ་རེ་མཛད་དེ། ངོ་བོ་བསྟན་པ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།། (མཐོང་ལམ་བསྟན་པ།) བྱ་བ་བསྟན་པ། འདི་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ།། (སྒོམ་ལམ་བསྟན་པ།) འབྲས་བུ་བསྟན་པ། འདི་ནི་ཤེས་ཟིན་ཏོ།། (མི་སློབ་ལམ་བསྟན་པ།) འདི་གསུམ་ལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས། བཟླས་པ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ། མིག་སྐྱེས་སོ།། ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ།། རིག་པ་སྐྱེས་སོ།། བློ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བཞི་བཞི་སྦྱར་བས། ༣ x ༤ = ༡༢ སྟེ། འདི་ལ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༡༨༨༽ སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་པའི་དོན་གཞན་དུ་ཇི་ལྟར་བཞེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སློབ་དཔོན་ཉིད། ཡང་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྐོར་བར་བརྩམས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱའོ་གསུངས།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་མཐོང་ལམ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ (མཐོང་སྒོམ་མི་སློབ་ལམ) ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་བཞེད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་གདུལ་བྱ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ལམ་དེ་དག་བསྐྱེད་པའི་ (འཕོ་བའི) ཆེད་དུ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ནས་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་དུ་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༨༩༽ འབྲས་བུ་བཞི་པོ་དེ་དག་རྟེན་གང་གི་ནང་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདོད་པར་གསུམ་ཐོབ་ཐ་མ་ནི། །གསུམ་དུའོ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་། །... འདོད་པར་གསུམ་ཐོབ། ཐ་མ་ནི་དགྲ་བཅོམ་སྟེ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཐོབ་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ། རྒྱུན་ཞུགས། ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་། (གསུམ།) འདི་གསུམ་ནི་ འདོད་པའི་ཁམས་ཁོ་ནར་ཐོབ་ཀྱི། ཁམས་གོང་མ་རྣམས་སུ་མི་ཐོབ་སྟེ། རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་གི་སྤང་བྱ་འདོད་པར་ཡོད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་ཡང་འདོད་པ་ལས་འདའ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པས་སོ།། (མཆན། གཟུགས་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པའི་འཕགས་པ་ནི་སྔར་ཐོབ་ཟིན་པ་ལས་གསར་དུ་མི་ཐོབ་བོ།།) ༢. འབྲས་བུ་ཐ་མ། དགྲ་བཅོམ་པ། (ཐ་མ།) འདི་ནི་ཁམས་གསུམ་ (འདོད་པ། གཟུགས། གཟུགས་མེད) གང་རུང་གི་རྟེན་ལ་ཐོབ་རུང་སྟེ། གོང་མའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༩༠༽ འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ (ཕྱིར་མི་འོང) ཁམས་གོང་མར་གསར་དུ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་་་་་་གོང་ན་མཐོང་ལམ་མེད། །མི་སྐྱོ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་། །... འདོད་པའི་ཁམས་ལས་གོང་ན་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མེད་ལ། དེ་མེད་པར་ཡང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མེད་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་གོང་མ་ (གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད) རྣམས་སུ་འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ (ཕྱིར་མི་འོང) གསར་དུ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་དེ། ༡. མཐོང་ལམ་མེད་པ། ཁམས་གོང་མར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་གསར་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ༢. འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་པ། མཐོང་ལམ་མ་སྐྱེས་པར་འཕགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པས་སོ།། (འབྲས་བུ་གསུམ་པ་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་ཐོབ་དགོས་པས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༩༡༽ ཁམས་གོང་མར་མཐོང་ལམ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ན་མཐོང་ལམ་མེད་ཅེ་ན། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་ཉན་པ་མེད་པ་དང་། ཁམས་འོག་མ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཁམས་ན་སྤྱོད་པའི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མེད་པས་མི་སྐྱོ། སྐྱོ་བ་མེད་པར་འཕགས་ལམ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཁམས་གོང་མ་རྣམས་སུ་མཐོང་ལམ་གསར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ། ཉན་པ་མེད་པ། རྣ་བའི་དབང་པོ་མེད་པས་གཞན་ལས་ཆོས་ཉན་མི་ཐུབ་པ། མི་དམིགས་པ། སེམས་ཀྱིས་ཁམས་འོག་མའི་ (འདོད་པ་དང་གཟུགས) སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་མི་ནུས་པ། ༢. གཟུགས་ཁམས་སུ། བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞེན་པ། མི་སྐྱོ་བ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དངོས་སུ་མེད་པས་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་བ། འཕགས་ལམ་མི་སྐྱེ། སྐྱོ་བ་ཤུགས་དྲག་མེད་པར་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ལམ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། (དེས་ན་མཐོང་ལམ་ནི་མི་དང་འདོད་པའི་ལྷ་ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བར་ངེས་སོ།།)
དྲི་བ། ༡༩༢༽ གོང་མར་འཕགས་ལམ་མི་སྐྱེ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་གང་དྲངས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་་་་་ལུང་ལས་འདིར་རྩོམ་ཞིང་། །དེར་མཐར་ཕྱིན་ཅེས་འབྱུང་ཕྱིར་རོ། །... ལུང་ལས་བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བའི་བར་གང་ཟག་ལྔ་ནི་འདིར་རྩོམ་ཞིང་དེར་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་ལས་འདི་ལྟར་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་ལྔ་པོ་ (བར་དོར་འདའ་བ་སོགས་ལྔ) དེ་དག་ནི། འདིར་ (འདོད་ཁམས་སུ་) བརྩམས་ཤིང་། དེར་ (གོང་མར) མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།། འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། ལམ་གྱི་འགོ་འཛུགས་པ་ནི་འདོད་ཁམས་སུ་བྱེད་དགོས་ལ། མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་གོང་མར་ཡང་སྲིད་པར་བསྟན་པས། གོང་མར་གསར་དུ་འགོ་འཛུགས་མཁན་མེད་པར་སྒྲུབ་བོ།།
དྲི་བ། ༡༩༣༽ "རྩོམ་པ་" ཞེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྩོམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ལམ་རྩོམ་པ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལུང་ལས་རྩོམ་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། འཕགས་པའི་ལམ་གསར་དུ་རྩོམ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཐབས་ལམ་གྱི་ཐོག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དེ་ནི་མཐོང་ལམ་སྐྱེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ།།)
དྲི་བ། ༡༩༤༽ དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་དབྱེ་བ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དགྲ་བཅོམ་དྲུག་འདོད་དེ་དག་ལས། །ལྔ་ནི་དད་པའི་མོས་ལས་སྐྱེས། །དགྲ་བཅོམ་དྲུག་ཏུ་འདོད་དེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དང་། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནུས་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་སྟེ། ༡. ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་ཕྲ་མོ་དང་འཕྲད་ནའང་རང་གི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་སྲིད་པ། ༢. འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན། ཉམས་ཀྱིས་དོགས་ནས་འཆི་བར་འདོད་པ། (རང་གིས་རང་སྲོག་གཅོད་པའང་སྲིད།) ༣. རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན། བདག་ཏུ་བརྩིས་ནས་བསྲུངས་ན་མི་ཉམས་ལ། མ་བསྲུངས་ན་ཉམས་པ། ༤. གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ། རྐྱེན་གྱིས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཡང་། གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ནུས་པ་མེད་པར་རང་སོར་གནས་པ། ༥. རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན། གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ། (མི་གཡོ་བར་འགྱུར་རུང་བ།) ༦. མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན། རྐྱེན་གང་གིས་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་པར་བརྟན་པོ་ཐོབ་པའོ།།
དྲི་བ། ༡༩༥༽ དགྲ་བཅོམ་པ་དང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་སྔོན་ལམ་གང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་ལས་དང་པོ་ལྔ་ནི་དད་པས་མོས་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནས་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་གྱི་བར་དང་པོ་ལྔ་པོ་དེ་ནི། སྔོན་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དད་པས་མོས་པ་ (དབང་པོ་རྟུལ་པོ) ཡིན་པ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཚེ། རིགས་ལྔ་པོ་དེ་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་འདི་ལྔ་པོ་ནི་དུས་སྦྱོར་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། མི་གཡོ་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༡༩༦༽ དགྲ་བཅོམ་པ་དང་པོ་ལྔ་པོ་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལ་ "དུས་དང་སྦྱོར་བའི་རྣམ་གྲོལ་" ཞེས་བརྗོད་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་རྣམ་གྲོལ་དུས་དང་སྦྱོར། །མི་གཡོའི་ཆོས་ཅན་མི་གཡོ་བ། །... ལྔ་པོ་དེ་དག་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་དུས་དང་སྦྱོར་བས་འཕངས་པ་ཡིན་ལ། རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ལ་བལྟོས་པ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་ཡོ་བྱད་དང་ནད་མེད་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ལ་བལྟོས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་དག་ནི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་སྔ་མ་ལྔ་པོ་དེའི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། དུས་དང་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. དུས་ལ་ལྟོས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ། དུས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ། ཡོ་བྱད་ (གོས་ཟས་སོགས) འཛོམས་པ་དང་། ནད་མེད་པ་དང་། གནས་དབེན་པ་སོགས་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་དུས་སུ་མ་གཏོགས། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. སྦྱོར་བས་འཕངས་པ། འབད་རྩོལ་གྱིས་བསྲུང་དགོས་པ་དང་། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་དགོས་པས་སོ།།
དྲི་བ། ༡༩༧༽ དགྲ་བཅོམ་པ་དྲུག་པ་ "མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་" དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལ་མིང་ཅི་ཟེར་བ་དང་། དེ་གང་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཕྱིར་དེ་དུས་མི་སྦྱོར་གྲོལ། །དེ་ནི་མཐོང་ཐོབ་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །... མི་གཡོའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་གཡོ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་མི་གཡོ་བ་དེ་ནི་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. མིང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དྲུག་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དེའི་རྣམ་གྲོལ་ལ། དུས་དང་མི་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་དང་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་ནུས་པ་དང་། ནམ་ཡང་ཉམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. རྒྱུ། འདི་ནི་སྔོན་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ (དབང་པོ་རྣོན་པོ) ཡིན་པ་དེ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པའི་ཚེ། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༡༩༨༽ དགྲ་བཅོམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་རིགས་སོ་སོར་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཁ་ཅིག་དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས། །ཁ་ཅིག་སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་ཏོ། །དགྲ་བཅོམ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ཁ་ཅིག་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་དེའི་རིགས་དང་། ཁ་ཅིག་སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་ཏོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་རིགས་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལ་འབྱུང་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས། ཁ་ཅིག་ནི་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་རིགས་སུ་གནས་པ། (དཔེར་ན་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དང་པོ་ནས་ཡིན་པ།) ༢. སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པ། ཁ་ཅིག་ནི་དབང་པོ་སྦྱངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་དེས་དབང་པོ་སྦྱངས་ནས་འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།། (འདི་ནི་འོག་ནས་གོང་དུ་འཕོ་བའོ།།)
དྲི་བ། ༡༩༩༽ དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་རང་གི་ "རིགས་" ལས་ཉམས་སྲིད་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བཞི་ནི་རིགས་ལས་ལྔ་འབྲས་ལས། །ཉམས་འགྱུར་དང་པོ་ལས་མ་ཡིན། །... འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན་སོགས་བཞི་ནི་རིགས་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་དེ་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་རིགས་དྲུག་ལས། ༡. རིགས་ལས་ཉམས་སྲིད་པ་བཞི། འཆི་བར་སེམས་པའི་ཆོས་ཅན། རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཆོས་ཅན། གནས་པ་ལས་མི་བསྐྱོད་པ། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ (བར་མ་བཞི) དེ་དག་ནི་རང་གི་རིགས་ལས་ཉམས་ཏེ། རིགས་འོག་མར་ (དཔེར་ན་འཆི་སེམས་པ་ནས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཅན་དུ) ལྷུང་སྲིད་དོ།། ༢. རིགས་ལས་མི་ཉམས་པ་གཉིས། ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན། (དང་པོ།) འདི་ལས་འོག་ཏུ་འགྲོ་སའི་རིགས་མེད་པས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་དོ།། (འདི་ནི་རིགས་ཐ་མའོ།།) མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན། (དྲུག་པ།) འདི་ནི་བརྟན་པོ་ཐོབ་པས་ནམ་ཡང་ཉམས་པ་མི་སྲིད་དོ།།
དྲི་བ། ༢༠༠༽ དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ "འབྲས་བུ་" ལས་ཉམས་སྲིད་པ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ལྔ་ཀ་འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་དྲུག་ལས་དང་པོ་ལྔ་པོ་ (དུས་སྦྱོར་བ) དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ (དགྲ་བཅོམ་པ) ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་སྲིད་དེ། རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་དགྲ་བཅོམ་གྱི་གོ་འཕང་ཤོར་ནས་འབྲས་བུ་འོག་མར་ (ཕྱིར་མི་འོང་སོགས) ལྷུང་བར་འགྱུར་རོ།། (འདི་ནི་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་ཁྱད་ཆོས་སོ།།)
དྲི་བ། ༢༠༡༽ "འབྲས་བུ་དང་པོ་" དང་ "རིགས་དང་པོ་" ལས་ཉམས་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་ཀྱང་རིགས་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མིན་ཏེ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དག་གིས་བརྟན་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །... གང་གི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་མེད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉམས་པ་མེད་པའི་གནས་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. རིགས་དང་པོ། གང་ཟག་དེས་ཐོག་མར་གང་ཐོབ་པའི་རིགས་དང་པོ་དེ་ལས་ནི་ནམ་ཡང་མི་ཉམས་ཏེ། དེ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀས་བརྟན་པོར་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (ཕྱིས་སུ་སྦྱངས་པ་ལས་ཐོབ་པའི་རིགས་ལས་ནི་ཉམས་སྲིད་དོ།།) ༢. འབྲས་བུ་དང་པོ། འབྲས་བུ་བཞིའི་ནང་ནས་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལས་ནི་སུ་ཡང་མི་ཉམས་ཏེ། དེ་ནི་མཐོང་སྤང་སྤངས་པ་ཡིན་པས་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འབྲས་བུ་གོང་མ་གསུམ་ལས་ནི་ཉམས་སྲིད་དོ།།)
དྲི་བ། ༢༠༢༽ བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལས་ཉམས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་དེ་མདོ་སྡེ་པ་སོགས་དང་མཐུན་ནམ?
✍️ བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལས་ཀྱང་ཉམས་སྲིད་པར་བཞེད་དེ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལྔ་པོ་དེ་དག་གོ། འོན་ཀྱང་མདོ་སྡེ་པ་དང་ཐེག་ཆེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། དགྲ་བཅོམ་པ་དངོས་སུ་ཐོབ་ཟིན་ན་ནམ་ཡང་ཉམས་པ་མེད་པར་བཞེད་དེ། ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་ཟིན་པས་སླར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ།)
དྲི་བ། ༢༠༣༽ དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་རིགས་དྲུག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། སློབ་པ་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ཡང་རིགས་དྲུག་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སློབ་དང་འཕགས་མིན་རིགས་དྲུག་ལྡན། །... དགྲ་བཅོམ་དྲུག་བཞིན། སློབ་པ་དང་། འཕགས་མིན་སོ་སྐྱེ་ཡང་རིགས་དྲུག་དང་ལྡན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རིགས་རྣམས་ནི་དེ་དག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་སོགས་རིགས་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་བཞིན་དུ། ༡. སློབ་པ། (འབྲས་བུ་དང་པོ་གསུམ་ལ་གནས་པ།) ༢. འཕགས་མིན། (སོ་སོ་སྐྱེ་བོ།) འདི་གཉིས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་དྲུག་དང་ལྡན་པར་བཤད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། དགྲ་བཅོམ་པའི་རིགས་དེ་དག་ནི་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མིན་པར། སྔོན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་གི་རྒྱུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དཔེར་ན་ས་བོན་དུག་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ལ་དུག་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ།།)
དྲི་བ། ༢༠༤༽ མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཚེ་དབང་པོ་འཕོ་འགྱུར་སྲིད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མཐོང་བ་ལ་ནི་འཕོ་བ་མེད། །... མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་འཕོ་བ་མེད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་བཅོ་ལྔ་པོའི་རིང་ལ། དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ནས་རྣོན་པོར་འཕོ་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། མཐོང་ལམ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་ (སྐད་ཅིག་བཅོ་ལྔ) ཡིན་པས། དེའི་བར་དུ་དབང་པོ་སྦྱོང་བའི་སྦྱོར་བ་བྱེད་ལོང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༠༥༽ "ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་" ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཉེར་སྤྱད་ལས། །ཡོངས་ཉམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ། །... ཉམས་པའང་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ། ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་ན་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་དོན་གསུམ་ལ་འཇུག་སྟེ། ༡. ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ།རང་གིས་སྔོན་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཡོན་ཏན་ (འབྲས་བུ་སོགས) ཤོར་བ། ༢. མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ། གོང་མའི་ཡོན་ཏན་ད་དུང་མ་ཐོབ་པ་དེ། བར་ཆད་ཀྱིས་མ་ཐོབ་པར་ལུས་པ། (འདི་ནི་ཐོབ་རྒྱུ་ཡོད་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པའོ།།) ༣. ཉེར་སྤྱད་ལས་ཉམས་པ།ཡོན་ཏན་ཐོབ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ད་ལྟ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་ (ཉེ་བར་མི་སྤྱོད་པར) བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་པའོ།། (འདི་ནི་ལོངས་སུ་མ་སྤྱོད་པའོ།།)
དྲི་བ། ༢༠༦༽ སྟོན་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་སོགས་ལ་ཉམས་པ་གསུམ་པོ་དེ་གང་དང་གང་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྟོན་ལ་ཐ་མ་མི་གཡོ་ལ། །བར་མའང་གཞན་ལ་རྣམ་གསུམ་མོ། །... སྟོན་པ་ལ་ཐ་མ། མི་གཡོ་བ་ལ་བར་མཐའ། དགྲ་བཅོམ་པ་གཞན་ལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སྟོན་པ་སངས་རྒྱས། སངས་རྒྱས་ལ་ནི་ཉེར་སྤྱད་ལས་ཉམས་པ་ (ཐ་མ) ཁོ་ན་སྲིད་དེ། དུས་རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་དུ་མི་མཛད་པར་གཞན་དོན་ལ་གཞོལ་བའི་སྐབས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། (ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ།།) ༢. མི་གཡོ་བ། དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ། མ་ཐོབ་པ་ (བར་མ) དང་ཉེར་སྤྱད་ (མཐའ་མ) ལས་ཉམས་པ་གཉིས་སྲིད་ཀྱི། ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་མི་སྲིད་དོ།། (མི་གཡོ་བས་སོ།།) ༣. གཞན་རྣམས། དགྲ་བཅོམ་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ (གཞན་ལྔ) རྣམས་ལ་ནི། ཉམས་པ་གསུམ་ག་ སྲིད་དོ།། (ཐོབ་པ་ལས་ཀྱང་ཉམས་སྲིད་པས་སོ།།)
དྲི་བ། ༢༠༧༽ དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་དེ་གནས་སྐབས་དེ་རང་ལ་འཆི་བར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འབྲས་ལས་ཉམས་པ་འཆི་བ་མེད། །... དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་སླར་འཆི་བ་མེད་དེ། མདོ་ལས་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་ཆུང་ངུ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ནུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་འབྱུང་ཞིང་།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པའི་གང་ཟག་དེ། ཉམས་པ་དེ་དང་ལྡན་བཞིན་དུ་སླར་འཆི་བ་མེད་དེ། ངེས་པར་དུ་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་སྔར་ཉམས་པའི་འབྲས་བུ་དེ་སླར་གསོ་ནས་ད་གཟོད་འཆི་བའི་ཕྱིར་རོ།། མདོ་ལས། ཉམས་པ་ཆུང་ངུ་འབྱུང་ཡང་མྱུར་དུ་ནུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཉམས་པ་དེ་ཡུན་རིང་མི་གནས་སོ།། རྒྱུ་མཚན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ (ཚངས་སྤྱོད) ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༢༠༨༽ འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པ་དེས་མི་དགེ་བའི་ལས་གསོག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བྱ་བ་མ་ཡིན་དེ་མི་བྱེད། །... འབྲས་བུ་གང་ལས་ཉམས་ཀྱང་། འབྲས་བུ་དེ་དང་འགལ་བ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་དེ་རྩལ་པོ་ཆེ་འདྲེད་པ་རྡེག་མི་འཆའ་བ་བཞིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འབྲས་བུ་ལས་ཉམས་པའི་འཕགས་པ་དེས། ཉམས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་། འབྲས་བུ་དེ་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ (མཚམས་མེད་པ་ལྟ་བུའི་མི་དགེ་བ་ཚབས་ཆེན) རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་མི་བྱེད་དོ།། དཔེར་ན་རྩལ་པོ་ཆེ་ (སྟོབས་ལྡན) ཞིག་རྐང་པ་འདྲེད་པ་བྱུང་ཡང་། ས་ལ་རྡེག་མི་འཆའ་བ་སྟེ་རྦད་དེ་འགྱེལ་ནས་མི་འགྲོ་བར་ལངས་ནུས་པ་བཞིན་ནོ།། དེས་ན་ཉམས་ཀྱང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལྟར་མི་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་གོ།
དྲི་བ། ༢༠༩༽ དབང་པོ་འཕོ་བའི་ཚེ་ (རྟུལ་པོ་ནས་རྣོན་པོར) བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དབང་པོ་འཕོ་བ་ལ་བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་(དུ་ཞེ་ན།) མི་གཡོ་རྣམ་གྲོལ་བར་ཆད་མེད། །ལམ་དགུའོ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབང་པོ་འཕོ་བའི་གནས་སྐབས་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. མི་གཡོ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་དུས། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ (དབང་པོ་རྟུལ་པོ) གྱིས་དབང་པོ་སྦྱངས་ཏེ། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ (རྣོན་པོ) ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཚེ། བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། རྒྱུ་མཚན། དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་རིགས་དེ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་ (སློབ་མི་སློབ་ཀྱི་ལམ་གྱིས་བརྟན་པ) ཡིན་པས། དེ་སྤོང་བ་ལ་བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུ་དགོས་ཤིང་། རྣོན་པོ་ཐོབ་པ་ལ་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དགུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༡༠༽ མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ (སློབ་པ) ལ་དབང་པོ་འཕོ་བའི་ཚེ་ལམ་དུ་སྐྱེའམ? དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཅི་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མཐོང་བས་ཐོབ་ལ་རེ་རེའོ། །ཟག་མེད་་་་་་་་་་་་་་་། །... མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་རེ་རེའོ། །བར་ཆད་མེད་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟག་མེད་དེ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱིས་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སློབ་པའི་གནས་སྐབས། དད་པས་མོས་པ་ (རྟུལ་པོ) ལས་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ (རྣོན་པོ) རུ་འཕོ་བའི་ཚེ་ན། བར་ཆད་མེད་ལམ་གཅིག་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།། (འདི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་བཞིན་དགུ་མི་དགོས་སོ།།) ༢. ངོ་བོ། དབང་པོ་འཕོ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པའི་དབང་པོ་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱིས་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འདི་ནི་སྒོམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ།།)
དྲི་བ། ༢༡༡༽ དབང་པོ་འཕོ་བ་དེ་རྟེན་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེད་པ་དང་། ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མི་ཡི་ནང་དུ་འཕོ། །མི་སློབ་ས་དགུ་ལ་བརྟེན་ཏེ། །སློབ་པ་དྲུག་ལ་གང་གི་ཕྱིར། །... གང་དུ་འཕོ་ཞེ་ན། མིའི་ནང་དུ་འཕོའོ། །ས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་པོ་འཕོ་ན་མི་སློབ་ས་དགུ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཕོ། སློབ་པ་གཟུགས་མེད་མ་གཏོགས་པ་ས་དྲུག་ལ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྟེན་གྱི་གང་ཟག དབང་པོ་འཕོ་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཁོ་ནར་བྱེད་ཀྱི། ལྷ་དང་ངན་སོང་ལ་མི་བྱེད་དེ། མི་རྣམས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. རྟེན་གྱི་ས། མི་སློབ་པ་ (དགྲ་བཅོམ་པ) ཡིས་ནི་ས་དགུ་ (བསམ་གཏན་ ༤ + གཟུགས་མེད་ ༤ + འདོད་པ/ཉེར་བསྡོགས) གང་རུང་ལ་བརྟེན་ནས་འཕོ་བར་བྱེད་དོ།། སློབ་པ་ (འབྲས་བུ་འོག་མ་གསུམ) ཡིས་ནི་ས་དྲུག་ (བསམ་གཏན་ ༤ + ཁྱད་པར་ཅན + ཉེར་བསྡོགས) ལ་བརྟེན་ནས་འཕོ་བར་བྱེད་ཀྱི། གཟུགས་མེད་ལ་བརྟེན་ནས་མི་བྱེད་དོ།།
དྲི་བ། ༢༡༢༽ དབང་པོ་འཕོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་གསར་པ་ཐོབ་བམ། ཡང་ན་ཁྱད་པར་གང་ཡོད?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འཕེལ་བ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན། །བཏང་སྟེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་། །... གང་གི་ཕྱིར་ན་དབང་པོ་འཕོ་བ་ན་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་ལམ་འཕེལ་བས་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་བཏང་སྟེ། དབང་པོ་རྣོན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དབང་པོ་འཕོ་བའི་དགོས་པ་ནི། འབྲས་བུ་གསར་པ་ཐོབ་པ་མིན་པར། སྔོན་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན། སྔོན་གྱི་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་བཏང་ནས། ད་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ (དཔེར་ན་དད་མོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བཏང་ནས་མཐོང་ཐོབ་ཀྱི་འབྲས་བུ) ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ།། (འདི་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་ཀྱང་སྤུས་ཀ་ཇེ་བཟང་དུ་སོང་བའོ།།)
དྲི་བ། ༢༡༣༽ དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་དབྱེ་བ་དགུར་ཕྱེ་བ་དེ་དག་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སངས་རྒྱས་གཉིས་དང་ཉན་ཐོས་བདུན། །དེ་དགུ་དབང་པོ་རྣམ་དགུ་ཅན། །... སངས་རྒྱས་གཉིས་དང་ཉན་ཐོས་བདུན་ཏེ་དགྲ་བཅོམ་དེ་དགུ །ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་སོགས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམ་པ་དགུའི་བྱེ་བྲག་གིས་གང་ཟག་དགུ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་དགུར་འགྱུར་ཏེ། ༡. སངས་རྒྱས་གཉིས། རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཉིས། ༢. ཉན་ཐོས་བདུན། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལྔ་ (ཡོངས་ཉམས་སོགས) དང་། མི་གཡོ་བ་གཉིས་ (སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས) ཏེ་བདུན། ཁྱོན་བསྡོམས་པས་དགུ་ཡིན་ནོ།། འདི་དག་ནི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་གྱི་རིམ་པ་དགུ་ (ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བར) དང་སྦྱར་ནས་བཞག་གོ།
དྲི་བ། ༢༡༤༽ ཉན་ཐོས་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཉན་ཐོས་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས་ཅན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ (དབང་པོ་རྣོན་པོ) ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. སྦྱངས་པ་ལས་གྱུར་པ། དང་པོ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ (རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་སོགས) ཡིན་པ་ལས། དབང་པོ་སྦྱངས་ནས་རྣོན་པོར་གྱུར་པ། ༢. དང་པོ་ནས་དེའི་རིགས་ཅན། སློབ་པའི་གནས་སྐབས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་པས། དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་མ་ཐག་ཏུ་མི་གཡོ་བའི་རིགས་སུ་གནས་པའོ།།
དྲི་བ། ༢༡༥༽ འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་བདུན་དུ་བསྡུས་པ་དེ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གང་གི་སྒོ་ནས་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གང་ཟག་བདུན་པོ་སྦྱོར་བ་དང་། །དབང་པོ་སྙོམས་འཇུག་རྣམ་གྲོལ་དང་། །གཉིས་ཀས་བྱས་པའོ་་་་་་་་་་་་་། །... གཉིས་ཀས་བྱས་པ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་བདུན་དུ་ཡང་བཞག་སྟེ། དད་པའི་རྗེས་འབྲང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་། དད་མོས། མཐོང་ཐོབ། ལུས་མངོན་བྱེད། ཤེས་རབ་རྐྱང་གྲོལ། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ལོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་བདུན་དུ་ངེས་ཏེ། ༡. དད་པའི་རྗེས་འབྲང་། (མཐོང་ལམ།) ༢. ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་། (མཐོང་ལམ།) ༣. དད་པས་མོས་པ། (སྒོམ་ལམ།) ༤. མཐོང་བས་ཐོབ་པ། (སྒོམ་ལམ།) ༥. ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་བྱེད་པ། (སྒོམ་ལམ་གྱི་འགོག་པ་ཐོབ་པ།) ༦. ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། (དགྲ་བཅོམ་པ།) ༧. གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། (དགྲ་བཅོམ་པ་འགོག་པ་ཐོབ་པ།)
དྲི་བ། ༢༡༦༽ གང་ཟག་བདུན་པོ་དེ་སྒོ་གང་དང་གང་ལས་བཞག་པ་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་དག་ཀྱང་། སྦྱོར་བ་ལས་དང་པོ་གཉིས་དང་། དབང་པོ་ལས་དེ་འོག་གཉིས། སྙོམས་འཇུག་ལས་ལྔ་པ། རྣམ་གྲོལ་ལས་ཕྱི་མ་གཉིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སྦྱོར་བ་ལས། དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ (དང་པོ་གཉིས) ནི་སྦྱོར་བའི་ ཁྱད་པར་ (གཞན་ལ་བརྟེན་པ་དང་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དཔྱོད་པ) ལས་བཞག་གོ། (འདི་ནི་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སོ།།) ༢. དབང་པོ་ལས། དད་མོས་དང་མཐོང་ཐོབ་ (བར་པ་གཉིས) ནི་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ (རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོ) ལས་བཞག་གོ། (འདི་ནི་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྐབས་སོ།།) ༣. སྙོམས་འཇུག་ལས། ལུས་མངོན་བྱེད་ (ལྔ་པ) ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ (འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པ) ལས་བཞག་གོ། ༤. རྣམ་གྲོལ་ལས། ཤེས་རབ་རྐྱང་གྲོལ་དང་གཉིས་ཀའི་ཆ་གྲོལ་ (ཕྱི་མ་གཉིས) ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར་ (ཉོན་མོངས་ལས་གྲོལ་བ་ཙམ་དང་། སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བ) ལས་བཞག་གོ། (འདི་ནི་མི་སློབ་ལམ་གྱི་སྐབས་སོ།།)
དྲི་བ། ༢༡༧༽ གང་ཟག་བདུན་པོ་དེ་རྫས་སུ་བསྡུ་ན་དུར་འགྱུར་བ་དང་། ལམ་གསུམ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "་་་་་་་་་་་་་་་་་་་དེ་དག་དྲུག །འདི་ལྟར་ལམ་གསུམ་ལ་གཉིས་གཉིས། །... དེ་དག་རྫས་སུ་ནི་གང་ཟག་དྲུག་སྟེ། འདི་ལྟར་ལམ་གསུམ་ལ་གཉིས་གཉིས་ཏེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. རྫས་སུ་དྲུག སྔར་བཤད་པའི་གང་ཟག་བདུན་པོ་དེ། རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ (གང་ཟག་གི་རྒྱུན་ཐ་དད་པ) བསྡུ་ན། དྲུག་ཏུ་འདུས་ཏེ། ལུས་མངོན་བྱེད་ནི་དད་མོས་དང་མཐོང་ཐོབ་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། (ཡང་ན་གཉིས་ཀའི་ཆ་གྲོལ་དང་མི་གཡོ་བའི་ནང་དུ་འདུས་སོ།།) ༢. ལམ་གསུམ་ལ་སྦྱོར་ཚུལ། མཐོང་ལམ། དད་པའི་རྗེས་འབྲང་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ (གཉིས)། སྒོམ་ལམ། དད་པས་མོས་པ་དང་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་ (གཉིས)། མི་སློབ་ལམ། དུས་སྦྱོར་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ (ཤེས་རབ་རྐྱང་གྲོལ) དང་། དུས་མི་སྦྱོར་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ (གཉིས་ཀའི་ཆ་གྲོལ/མི་གཡོ་བ) སྟེ་གཉིས་སོ།། ཁྱོན་བསྡོམས་པས་དྲུག་གོ།
དྲི་བ། ༢༡༨༽ "གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་" ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འགོག་ཐོབ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་གྲོལ། །... འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞིག་གིས། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ༢. ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ (འགོག་པའི་གེགས) ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༡༩༽ "ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་" ཞེས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་གཅིག་ཤོས་སོ། །... ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འབའ་ཞིག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཅིག་ཤོས་རྐྱང་གྲོལ་བའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་གང་ཞིག་གིས། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་མ་ཐོབ་པར། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ ཁོ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་འབའ་ཞིག་ (གཅིག་པུ) ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། (འདི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྩལ་མི་ཆེ་བའོ།།)
དྲི་བ། ༢༢༠༽ སློབ་པ་ "ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་" ཞེས་འཇོག་པ་ལ་ཆ་རྐྱེན་གང་དག་ཚང་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཇི་ཙམ་གྱིས་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་ན། སྙོམས་འཇུག་དབང་པོ་འབྲས་རྣམས་ཀྱིས། །སློབ་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཤེས་བྱ་འོ། །... སྙོམས་འཇུག་དང་དབང་པོ་དང་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སློབ་པའི་གང་ཟག་ཅིག་ལ་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཚང་ན། སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ༡. སྙོམས་འཇུག་གིས་རྫོགས་པ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པ། (ལུས་མངོན་བྱེད།) ༢. དབང་པོས་རྫོགས་པ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ (མཐོང་བས་ཐོབ་པ) ཡིན་པ། ༣. འབྲས་བུས་རྫོགས་པ། ཕྱིར་མི་འོང་གི་འབྲས་བུ་ (སློབ་པའི་མཐར་ཐུག) ཐོབ་པ། (རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཕྱིར་འོང་ནི་མ་རྫོགས་པའོ།།)
དྲི་བ། ༢༢༡༽ མི་སློབ་པ་ "ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་" ལ་ཆ་རྐྱེན་གང་དག་ཚང་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་ཀྱིས་མི་སློབ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །... དབང་པོ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་ (མི་སློབ་པ) ཞིག་ལ་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཚང་ན། མི་སློབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།། ༡. སྙོམས་འཇུག་གིས་རྫོགས་པ། འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ཐོབ་པ། (གཉིས་ཀའི་ཆ་གྲོལ།) ༢. དབང་པོས་རྫོགས་པ། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ (མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན) ཡིན་པའོ།། (འབྲས་བུ་ནི་མི་སློབ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ལོགས་སུ་སྨོས་མི་དགོས་སོ།།)
དྲི་བ། ༢༢༢༽ ལམ་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་བཞིར་འདུས་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མདོར་ན་ལམ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །ཁྱད་པར་ཅན་དང་རྣམ་གྲོལ་དང་། །བར་ཆད་མེད་དང་སྦྱོར་ཞེས་བྱ། །... ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཀྱང་། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་དང་། རྣམ་གྲོལ་དང་། བར་ཆད་མེད་དང་། སྦྱོར་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་བཤད་ཀྱང་། མདོར་བསྡུ་ན་རྩ་བའི་རིགས་བཞིའི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། ༡. སྦྱོར་བའི་ལམ། ༢. བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ། ༣. རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ། ༤. ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༢༣༽ ལམ་བཞི་པོ་དེའི་སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་དང་། བྱེད་ལས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྐྱེ་བའི་གོ་རིམ་མས་རིམ་གྱིས་སྔར་སྐྱེའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལམ་དེ་དག་གི་སྐྱེ་རིམ་ནི་མས་རིམ་གྱིས་ (འོག་ནས་གོང་དུ་) འགྲོ་བ་སྟེ། ༡. སྦྱོར་བའི་ལམ། (དང་པོ།) ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་རྩོམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་དམག་མི་དགྲ་ལ་འཇུག་པའི་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།། ༢. བར་ཆད་མེད་ལམ། (གཉིས་པ།) ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་དངོས་སུ་གཅོད་པ་སྟེ། དགྲ་དང་ལག་འཛིང་གཏོང་བ་ལྟ་བུའོ།། (འདི་ལ་བར་ཆད་གཞན་མི་འཇུག་གོ།) ༣. རྣམ་གྲོལ་ལམ། (གསུམ་པ།) ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་བྲལ་ཐོབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། དགྲ་བཅོམ་ནས་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུའོ།། ༤. ཁྱད་པར་ལམ། (བཞི་པ།) ཐོབ་ཟིན་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱལ་ཁ་དེ་བརྟན་པོར་བྱེད་ཅིང་གོང་དུ་སྤེལ་བ་ལྟ་བུའོ།།
དྲི་བ། ༢༢༤༽ དེ་དག་ལ་ "ལམ་" ཞེས་བརྗོད་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅིའི་ཕྱིར་གྱིས་ལམ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནས་དེར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རམ། འདིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཚོལ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་དག་ལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ༡. འགྲོ་བའི་ཕྱིར། གནས་འདི་ནས་གནས་གཞན་ (མྱང་འདས) དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ༢. འཚོལ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཚོལ་ཞིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དེས་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་འཇུག་ངོགས་ཉག་གཅིག་ཡིན་ནོ།།)
དྲི་བ། ༢༢༥༽ ལམ་ལ་སླ་བ་དང་དཀའ་བའི་དབྱེ་བ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་དག་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཡང་སླ་བ་དང་། དཀའ་བ་དང་། མངོན་ཤེས་བུལ་ལ་དཀའ་བ་དང་། མངོན་ཤེས་མྱུར་ལ་དཀའ་བ་བཞི་ཡང་སྟེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་ལ་དབྱེ་བ་བཞི་ཡོད་དེ། ༡. ལམ་སླ་བ་དང་མངོན་ཤེས་བུལ་བ། ༢. ལམ་སླ་བ་དང་མངོན་ཤེས་མྱུར་བ། ༣. ལམ་དཀའ་བ་དང་མངོན་ཤེས་བུལ་བ། ༤. ལམ་དཀའ་བ་དང་མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་ བཅས་སོ།། (འདི་ནི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དང་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་སྦྱར་བའོ།།)
དྲི་བ། ༢༢༦༽ ལམ་གང་ལ་ "སླ་བ་" དང་ "དཀའ་བ་" ཞེས་བརྗོད་དོན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བསམ་གཏན་དག་གི་ལམ་རྣམས་སླ། །ས་གཞན་དག་གི་དཀའ་བ་ཡིན། །... བསམ་གཏན་བཞིའི་ལམ་རྣམས་སླ་བ་སྟེ་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། ཞི་ལྷག་མཉམ་པ་དག་གིས་འབད་མི་དགོས་པར་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་གཞན་མི་ལྕོགས་མེད་དང་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན། གཟུགས་མེད་དག་གི་ལམ་ནི་ཡན་ལག་གིས་མ་ཟིན་པ་དང་། ཞི་ལྷག་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བ་ཡིན།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. སླ་བ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་ནི་སླ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་དཔྱོད་སོགས་ཡན་ལག་གིས་ཟིན་པ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཆ་མཉམ་པའི་ཕྱིར། འབད་རྩོལ་ཆེན་པོ་མི་དགོས་པར་ངང་གིས་སྐྱེ་བས་སོ།། ༢. དཀའ་བ། ས་གཞན་མི་ལྕོགས་མེད་ (ཉེར་བསྡོགས) དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དང་། གཟུགས་མེད་ རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་རྫོགས་པར་མེད་པ། ཞི་ལྷག་ཆ་མི་མཉམ་པ། (ཉེར་བསྡོགས་ལ་ཞི་གནས་ཆུང་ལ། གཟུགས་མེད་ལ་ལྷག་མཐོང་ཆུང་བ) ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༢༧༽ "མངོན་ཤེས་བུལ་བ་" དང་ "མྱུར་བ་" ཞེས་པ་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བློ་རྟུལ་མངོན་ཤེས་བུལ་བ་སྟེ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ནི་མངོན་ཤེས་མྱུར། །བློ་རྟུལ་པོ་ནི་ལམ་སླའམ་དཀའ་ཡང་རུང་མངོན་པར་ཤེས་པ་བུལ་བ་སྟེ། ཅིག་ཤོས་དབང་རྣོན་གྱི་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. བུལ་བ། གང་ཟག་བློ་རྟུལ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་ (སླ་དཀའ་གང་ཡང་རུང) སྒོམ་པའི་ཚེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་བུལ་བར་འབྱུང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་ཞན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. མྱུར་བ། གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་སྒོམ་པའི་ཚེ་ན། མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འབྱུང་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན། རྟ་མགྱོགས་པས་ལམ་ཐག་རིང་ཐུང་གང་ཡིན་ཡང་མྱུར་དུ་སླེབས་པ་དང་། རྟ་དལ་བས་བུལ་བར་སླེབས་པ་བཞིན་ནོ།།
དྲི་བ། ༢༢༨༽ "བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་" ལ་མིང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་དུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མཐུན་པར་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་དེ་དང་མཐུན་ཉིད་ཕྱིར། །སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དེའི་ཕྱོགས་མཐུན། །... ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ། དེ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ་མིང་གི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན། འདིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་བྱའོ།། ༢. ཕྱོགས་མཐུན། ཆོས་སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བཏགས་སོ།། མིང་གི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ (༣༧) དུ་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༢༢༩༽ སུམ་ཅུ་སོ་བདུན་པོ་དེ་ "རྫས་སུ་" བསྡུ་ན་དུ་རུ་འདུས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མིང་གི་སྒོ་ནས་རྫས་སུ་བཅུ། །... རྫས་སུ་བཅུ་སྟེ། དད་དང་བརྩོན་འགྲུས་དྲན་པ་དང་། །ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་བཏང་སྙོམས་དགའ། །རྟོག་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མིང་གི་སྒོ་ནས་ ༣༧ ཡོད་ཀྱང་། དོན་དངོས་སུ་རྫས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་རྣམས་བསྡུས་ན། བཅུ་ རུ་འདུས་ཏེ། ༡. དད་པ། (དད་པའི་དབང་པོ། དད་པའི་སྟོབས་སོགས།) ༢. བརྩོན་འགྲུས། (ཡང་དག་སྤོང་བ། བརྩོན་འགྲུས་དབང་པོ། བརྩོན་འགྲུས་ཡན་ལག་སོགས།) ༣. དྲན་པ། (དྲན་པ་ཉེར་བཞག དྲན་པའི་དབང་པོ་སོགས།) ༤. ཤེས་རབ། (རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ། ཤེས་རབ་དབང་པོ། ཆོས་རབ་རྣམ་འབྱེད་སོགས།) ༥. ཏིང་ངེ་འཛིན། (རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དབང་པོ་སོགས།) ༦. བཏང་སྙོམས། (བཏང་སྙོམས་ཡན་ལག) ༧. དགའ་བ། (དགའ་བའི་ཡན་ལག) ༨. རྟོག་པ། (ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ།) ༩. ཚུལ་ཁྲིམས། (ཡང་དག་པའི་ངག ལས་མཐའ། འཚོ་བ།) ༡༠. ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། (ཤིན་སྦྱངས་ཡན་ལག་) བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༣༠༽ དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་། ཡང་དག་སྤོང་བ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཅས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ཤེས་རབ་སྟེ། །བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་འཇོག་ཅེས་བྱ། །རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་ཏིང་འཛིན་ནོ། །གཙོ་བོ་སྨོས་པ་དེ་དག་ནི། །སྦྱོར་བྱུང་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཀྱང་ཡིན། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་གཙོ་བོ་ནི། ༡. དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན། (མིང་དྲན་པ་ཡིན་ཀྱང་དོན་ཤེས་རབ་བོ།།) ༢. ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི། དེའི་ངོ་བོ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན། (མིང་གཞན་ཡང་དག་འཇོག་ཅེས་ཀྱང་བྱ།) ༣. རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི། དེའི་ངོ་བོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན། (འདུན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། སེམས་དང་། དཔྱོད་པ་བཞིའི་རྐང་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ།།) གོང་དུ་སྨོས་པ་དེ་དག་ནི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དོན་དངོས་སུ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་སོགས་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུའོ།།
དྲི་བ། ༢༣༡༽ བརྩོན་འགྲུས་ལ་ "ཡང་དག་འཇོག་" ཅེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ "རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་" ཞེས་འདོགས་དོན་གང་ཡིན?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་དག་འཇོག་གམ་སྤོང་བཞི་ཟེར་ཞེ་ན། དེས་ལུས་ངག་ཡིད་(ལ)ཡང་དག་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བའི་རྟེན་ཡིན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཡང་དག་འཇོག བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་དགེ་བའི་ལས་ལ་ཡང་དག་པར་འཇོག་ཅིང་བཀོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། (སྡིག་པ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་སྒྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་སོ།།) ༢. རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བའི་ (འབྱུང་བའི) རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (རྐང་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ།།)
དྲི་བ། ༢༣༢༽ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་དེ་ལམ་གྱི་གོ་རིམ་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྡེ་ཚན་བདུན་ནི་གོ་རིམ་བཞིན། །ལས་ནི་དང་པོ་པ་དག་དང་། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་རྣམས་དང་ནི། །སྒོམ་དང་མཐོང་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །... བྱེ་སྨྲ་སྡེ་ཚན་བདུན་དུ་བསྡུ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན། ལས་ནི་དང་པོ་དག་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་དང་། ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་རྣམས་དང་ཡང་དག་སྤོང་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་དབང་པོ་སྟོབས་རིམ་པ་བཞིན། སྒོམ་པའི་ལམ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་རབ་ཏུ་ཕྱེ།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གྱི་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་དེ། ལམ་ལྔའི་གོ་རིམ་དང་སྦྱར་ནས་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བཞག་པ་ནི། ༡. ལས་དང་པོ་པ། (ཚོགས་ལམ།) དྲན་པ་ཉེར་བཞག་བཞི་སྟེ། ལུས་སོགས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་མགོ་འཛུགས་པའི་ཕྱིར། ༢. དྲོ་བ། (སྦྱོར་ལམ།) ཡང་དག་སྤོང་བ་བཞི་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དྲོད་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ༣. རྩེ་མོ། (སྦྱོར་ལམ།) རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ༤. བཟོད་པ། (སྦྱོར་ལམ།) དབང་པོ་ལྔ་སྟེ། ཉམས་པ་མེད་པའི་དབང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ༥. ཆོས་མཆོག (སྦྱོར་ལམ།) སྟོབས་ལྔ་སྟེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱིས་བརྫི་མི་ནུས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། (མཆན། སྦྱོར་ལམ་གྱི་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་བཞི་ལ་སྡེ་ཚན་བཞི་སྦྱར་བའོ།།) ༦. མཐོང་བའི་ལམ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སོགས་ཀྱིས་བདེན་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ༧. སྒོམ་པའི་ལམ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒོམ་ཞིང་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། (གོ་རིམ་འདི་ནི་གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།)
དྲི་བ། ༢༣༣༽ དེ་དག་ལས་ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་གང་ཡིན་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལམ་ཡན་ལག །ཟག་པ་མེད་གཞན་རྣམ་གཉིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལམ་ཡན་ལག་གཉིས་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན། གཞན་རྣམས་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. ཟག་མེད་ཁོ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དངོས་ (འཕགས་པའི་ས) ལ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. གཉིས་ཀ། གཞན་ལྔ་པོ་ (དྲན་ཉེར། ཡང་དག་སྤོང་བ། རྫུ་འཕྲུལ། དབང་པོ། སྟོབས) རྣམས་ནི། ཟག་བཅས་དང་ཟག་མེད་ རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད་དེ། སྦྱོར་ལམ་མན་ཆད་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཟག་བཅས་དང་། འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཟག་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། (མིང་གི་སྒོ་ནས་གཉིས་ཀར་འཇུག་གོ།)
དྲི་བ། ༢༣༤༽ ས་སོ་སོའི་སྟེང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་དུ་རེ་ཡོད་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་མི་ལྕོགས་མེད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་ཐམས་ཅད། །མི་ལྕོགས་མེད་ན་དགའ་མ་གཏོགས། །... ས་གང་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་ན་སོ་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །མི་ལྕོགས་མེད་ན་དགའ་བ་མ་གཏོགས་པའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ ༣༧ པོ་དེ། རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ས་རྣམས་སུ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ནི། ༡. བསམ་གཏན་དང་པོ། འདིར་སོ་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་ཡོད་དེ། རྟོག་དཔྱོད་དང་དགའ་བདེ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. མི་ལྕོགས་མེད། (བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས།) འདིར་དགའ་བ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཡོད་དེ། ཉེར་བསྡོགས་ལ་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཡིན་པས་དགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༣༥༽ བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ། བཞི་པ་རྣམས་སུ་གང་དང་གང་མེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གཉིས་པ་ན་ནི་རྟོག་མ་གཏོགས། །གཉིས་ན་དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ། །... བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ན་ནི་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པའོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བཞི་པ་གཉིས་ན་དགའ་རྟོག་དེ་གཉིས་མ་གཏོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་དོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. བསམ་གཏན་གཉིས་པ། འདིར་རྟོག་པ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཡོད་དེ། རྟོག་མེད་རབ་གསལ་གྱི་ས་ཡིན་པས་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་ (འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་གཅིག) མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དགའ་བ་ནི་ཡོད་དོ།།) ༢. གསུམ་པ་དང་བཞི་པ། (གཉིས།) ས་འདི་གཉིས་སུ་དགའ་བ་དང་རྟོག་པ་གཉིས་ཀ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་རྣམས་ཡོད་དེ། གསུམ་པ་ལ་བདེ་བ་ཡོད་ཀྱང་དགའ་བ་མེད། བཞི་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཡིན་པས་དགའ་བདེ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༣༦༽ བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་གཟུགས་མེད་གསུམ་ན་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གང་དང་གང་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བསམ་གཏན་བར་ནའང་གཟུགས་མེད་པ། །གསུམ་ནའང་དེ་དང་ཚུལ་ཡན་ལག །... བསམ་གཏན་བར་ནའང་དེ་བཞིན་ནོ། ། གཟུགས་མེད་པ་གསུམ་ནའང་དེ་དང་ཚུལ་ཡན་ལག།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. བསམ་གཏན་བར་མ། (ཁྱད་པར་ཅན།) འདིར་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་དང་འདྲ་བར་དགའ་བ་དང་རྟོག་པ་མེད་པར་ (རྫས་སུ་བརྒྱད) མཚུངས་སོ།། (འོན་ཀྱང་འདིར་རྟོག་པ་མེད་ཀྱང་དཔྱོད་པ་ཙམ་ཡོད་པས་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་སོ།།) ༢. གཟུགས་མེད་དང་པོ་གསུམ། (ནམ་མཁའ། རྣམ་ཤེས། ཅི་ཡང་མེད།) འདི་གསུམ་དུའང་གོང་བཞིན་དགའ་རྟོག་མེད་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ (ཡང་དག་པའི་ངག་ལ་སོགས་པ) གསུམ་ཡང་མེད་དེ། གཟུགས་མེད་པས་སྤོང་བདུན་གྱི་རྟེན་ལུས་ངག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། (དེས་ན་རྫས་སུ་ལྔའོ།།)
དྲི་བ། ༢༣༧༽ འདོད་ཁམས་དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་གཉིས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་གང་དག་མེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ལམ་ཡན་ལག །མ་གཏོགས་འདོད་ཁམས་སྲིད་རྩེ་ན། །... བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་སྲིད་རྩེ་ནའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདོད་པའི་ཁམས་དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་གཉིས་སུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ དང་ འཕགས་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ པོ་འདི་དག་གཏན་ནས་མེད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་ནི། འདོད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། སྲིད་རྩེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤས་ཆེ་དྲགས་པས་ལྷག་མཐོང་མི་གསལ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ (ཟག་མེད) གྱི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་གནས་འདི་གཉིས་སུ་དྲན་ཉེར་སོགས་གཞན་ལྔ་པོ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ།།
དྲི་བ། ༢༣༨༽ བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ་ན་ "ཤེས་ནས་དད་པ་" གང་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བདེན་གསུམ་མཐོང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་འཐོབ། །ལམ་མངོན་རྟོགས་ན་སངས་རྒྱས་དང་། །དེ་ཡི་དགེ་འདུན་དག་ལ་ཡང་། །... དེ་དག་ལ་གནས་པ་བདེན་གསུམ་མཐོང་ན་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཐོབ་བོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་གྱི་གང་ཟག་དེས་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཚེ། ཤེས་ནས་དད་པ་སྟེ། གནས་ལུགས་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པའི་དད་པ་བཞི་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། ༡. བདེན་པ་གསུམ་མཐོང་ན། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པ་ (གསུམ) མཐོང་བའི་ཚེ། ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་། (ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་ཡིད་ཆེས།) འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ཐོབ་བོ།། (འདི་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།།) ༢. ལམ་བདེན་མཐོང་ན། ལམ་གྱི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་དང་། དེའི་སྟེང་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པའང་ཐོབ་བོ།། (འདི་ནི་ལམ་བདེན་གྱིས་སངས་རྒྱས་དང་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཚོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།)
དྲི་བ། ༢༣༩༽ ཤེས་ནས་དད་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ "ཆོས་" དེ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "འདིར་གང་ལ་ཆོས་སུ་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་བདེན་གསུམ་དང་རང་སངས་རྒྱས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །... ཆོས་བདེན་གསུམ་དང་རང་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་ཡུལ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་དེ་ལ་དབྱེ་ན་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། ༡. བདེན་པ་གསུམ། སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་གསུམ། ༢. འཕགས་པའི་ལམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ (བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ)། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ (ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ) བཅས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༤༠༽ ཤེས་ནས་དད་པ་བཞི་པོ་དེ་རྫས་སུ་བསྡུ་ན་དུར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྫས་སུ་གཉིས་ཏེ་དད་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན། །... རྫས་སུ་གཉིས་ཏེ་དད་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཤེས་ནས་དད་པ་བཞི་ (སངས་རྒྱས། ཆོས། དགེ་འདུན། ཚུལ་ཁྲིམས) པོ་དེ་དག རྫས་སུ་བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ། ༡. དད་པ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གསུམ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་ནས་དད་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི། རྫས་སུ་སེམས་བྱུང་དད་པ་གཅིག་པུའོ།། ༢. ཚུལ་ཁྲིམས། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། རྫས་སུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྟེ། དྲི་མ་མེད་པའོ།།
དྲི་བ། ༢༤༡༽ སློབ་པའི་གང་ཟག་ལ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་གྲོལ་དང་ཤེས་པ་ཡན་ལག་ཏུ་མ་བཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཤེས་པ་མ་བཤད་ཅེ་ན། བཅིངས་ཕྱིར་སློབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །རྣམ་གྲོལ་མ་བཤད་དེ་རྣམ་གཉིས། །... སློབ་པ་ནི་ད་དུང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར། སློབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་རྣམ་གྲོལ་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་སློབ་པ་ (དགྲ་བཅོམ་པ) ལ་ཡན་ལག་བཅུ་ཚང་ཡང་། སློབ་པ་ (རྒྱུན་ཞུགས་སོགས) ལ་ ཡན་ལག་བརྒྱད་ལས་མི་འཇོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སློབ་པ་རྣམས་ནི་ད་དུང་སྤང་བྱ་ལྷག་མ་ཡོད་པས་མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་རྣམ་གྲོལ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་ཡན་ལག་ཏུ་རྫོགས་པར་མེད་དོ།།
དྲི་བ། ༢༤༢༽ རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་དབྱེ་བ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་གང་བཞག་གམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "ཉོན་མོངས་བཅོམ་པ་འདུས་མ་བྱས། །མོས་པ་འདུས་བྱས་ཡན་ལག་ནི། །དེ་ཡིན་དེ་ཉིད་རྣམ་གྲོལ་གཉིས། །... རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་བཅོམ་པ་འདུས་མ་བྱས། མི་སློབ་པའི་མོས་པ་ནི་རྣམ་གྲོལ་འདུས་བྱས་སོ། །མི་སློབ་པའི་ཡན་ལག་ནི་ཕྱི་མ་དེ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ༡. འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་འགོག་སྟེ། འདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་སོ།། ༢. འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ། མི་སློབ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་མོས་པ་ (སེམས་ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ) ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ཡིན་ནོ།། མི་སློབ་པའི་ཡན་ལག་བཅུའི་ནང་གི་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། ཕྱི་མ་ (འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ) དེ་ཉིད་ལ་འཇོག་གོ།
དྲི་བ། ༢༤༣༽ རྣམ་གྲོལ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཡོད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས།"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་ (མོས་པ) དེ་ལ། ༡. སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆ། (ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས།) ༢. ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆ། (ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས།) ཞེས་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ།།
དྲི་བ། ༢༤༤༽ མི་སློབ་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་པ་ "ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་" ཞེས་པ་དེ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་སམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "བྱང་ཆུབ་ཇི་སྐད་བཤད་ཤེས་པ། །... ཡང་དག་པའི་ལྟ་བར་མ་གཏོགས་པ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མི་སློབ་པའི་ཡན་ལག་བཅུའི་ནང་གི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ (མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ) ལས་གཞན་དུ། སྔར་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་སོ།། (འདི་ནི་མཐར་ཐུག་གི་ཡེ་ཤེས་སོ།།)
དྲི་བ། ༢༤༥༽ མི་སློབ་པའི་སེམས་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་བ་རྣམས་སྒྲིབ་པ་གང་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "མི་སློབ་སེམས་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །སྒྲིབ་པ་ལས་ནི་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར། །... མི་སློབ་པའི་སེམས་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་བ་མ་འོངས་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་མ་ཐག་པའི་མི་སློབ་པའི་སེམས་ད་ལྟར་བ་རྣམས་ནི་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་ཟིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། ཐ་ན་མ་འོངས་པ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱང་ད་ལྟ་ནས་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་བཅོམ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༤༦༽ འདིར་བསྟན་པའི་ "སྒྲིབ་པ་" དེའི་ངོས་འཛིན་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "སྒྲིབ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྐབས་འདིར་སྒྲིབ་པ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཐོབ་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེས་མི་སློབ་པའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ད་ནི་ཐོབ་པ་དེ་བཅད་པས་སྒྲིབ་པ་ལས་གྲོལ་ལོ།།
དྲི་བ། ༢༤༧༽ མི་སློབ་པའི་སེམས་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་དེ། དུས་གང་གི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "གནས་སྐབས་གང་གི་ལམ་གྱིས་དེ་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་ཞེ་ན། འགག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་གྱིས་ནི། །དེ་ཡི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་། །... འགག་པར་འགྱུར་བ་ད་ལྟ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་དེ་ཡི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤོང་ངོ་། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། མ་འོངས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བྱེད་ནི། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སོགས་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་སྟེ་ད་ལྟར་བའི་ལམ་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།། (འདས་པ་ནི་འགགས་ཟིན། མ་འོངས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པས་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ།།) ད་ལྟར་བའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་བཅད་པ་ན་མ་འོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༤༨༽ འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་དང་། སྤངས་པའི་ཁམས་དང་། འགོག་པའི་ཁམས་བཞིའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "རྣམ་གྲོལ་འདུས་མ་བྱས་དང་། ཁམས་གསུམ་སྤངས་པའི་ཁམས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་དང་། འགོག་པའི་ཁམས་བཞི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། །འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཁམས་ཞེས་བྱ། །འདོད་ཆགས་ཀུན་ཟད་འདོད་ཆགས་བྲལ། །སྤངས་པའི་ཁམས་ནི་གཞན་དག་གོ། །འགོག་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་གཞི། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ༡. འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས། ཁམས་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་སྟེ། འདི་གསུམ་ཀའང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ (སོ་སོར་བརྟགས་འགོག) ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ༢. འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས། ཁྱད་པར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་གཙོ་བོ་འདོད་ཆགས་ཀུན་ཏུ་ཟད་པའི་འགོག་པ་ལ་བྱའོ།། ༣. སྤངས་པའི་ཁམས། འདོད་ཆགས་ལས་ གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ (ཞེ་སྡང་སོགས) རྣམས་སྤངས་པའི་འགོག་པ་ལ་བྱའོ།། ༤. འགོག་པའི་ཁམས། ཉོན་མོངས་པ་མ་གཏོགས་པའི་གཞི་ (སྐྱེ་བ། རྒ་བ། ལུས་སེམས) སྤངས་པའི་འགོག་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ།།
དྲི་བ། ༢༤༩༽ བདེན་པ་བཞི་ལས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ "ཡིད་འབྱུང་བ་" དང་། གང་ལ་བརྟེན་ནས་ "འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་" འགྱུར་རམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དངོས་པོ་གང་གིས་ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དངོས་པོ་དེས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་བཟོད་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས། །ཡིད་འབྱུང་གང་གིས་སྤོང་འགྱུར་བ། །ཀུན་གྱི་འདོད་ཆགས་འབྲལ་བར་འགྱུར། །... སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་བཟོད་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་འབྱུང་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་བཞི་ལ་བཟོད་ཤེས་གང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ངོ་། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཡིད་འབྱུང་བ་དང་ཆགས་བྲལ་གཉིས་ལ་རྒྱུ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ༡. ཡིད་འབྱུང་བ། འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་སྐྱོན་ཅན་དང་སྤང་བྱ་ཡིན་པར་མཐོང་བས་ཞེ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ།། (འགོག་ལམ་གཉིས་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡིད་མི་འབྱུང་ངོ་།།) ༢. འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ། ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ནི། བདེན་པ་བཞི་ཀ་ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་ཤེས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། བཞི་ཀས་ཀྱང་རང་རང་གི་སྤང་བྱ་སྤོང་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།
དྲི་བ། ༢༥༠༽ ཡིད་འབྱུང་བ་དང་ཆགས་བྲལ་གྱི་མུ་བཞི་པོ་དེ་གང་དག་ཡིན་ནམ?
📜 ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོས། "དེ་ལྟར་ན་ནི་མུ་བཞི་སྲིད་། །... དེ་ལྟར་ན་ནི་མུ་བཞི་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ། །"
✍️ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་མུ་བཞི་རྩི་ཚུལ་ནི། ༡. ཡིད་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ་ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བའི་ལམ་ (དྲོད་རྩེ་སོགས) ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱོན་མཐོང་ནས་ཡིད་འབྱུང་ཡང་། ཉོན་མོངས་དངོས་སུ་སྤོང་བའི་ (ཆགས་བྲལ་གྱི) ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ༢. ཆགས་བྲལ་ཡིན་ལ་ཡིད་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ། འགོག་པ་དང་ལམ་ལ་དམིགས་པའི་བཟོད་ཤེས་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བས་ཆགས་བྲལ་ཡིན་ཡང་། ཡུལ་དེ་གཉིས་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མཐོང་ནས་དགའ་བ་སྐྱེ་བས་ཡིད་འབྱུང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར། ༣. གཉིས་ཀ་ཡིན་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་པའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་རྣམ་གྲོལ་ལམ་རྣམས་ཏེ། སྐྱོན་དུ་མཐོང་བས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། སྤོང་བར་བྱེད་པས་ཆགས་བྲལ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ༤. གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ། མཚུངས་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གཞན་རྣམས་སོ།། (དཔེར་ན་མིག་ཤེས་འཁོར་གྱི་རེག་པ་ལྟ་བུའོ།།)
དེ་ལྟར་ཆོས་མངོན་པའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ། །
བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་དང༌། །སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་བཞིན། །
ཞུགས་དང་འབྲས་གནས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཚུལ། །ལམ་དང་གང་ཟག་གནས་འདིར་གསལ་བར་བསྟན། །
ཐར་པའི་གླིང་དུ་བགྲོད་པའི་གྲུ་གཟིངས་མཆོག །མངོན་པའི་གཞུང་ལུགས་ཟབ་མོ་འདི་ལགས་པས། །
ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཕྱིར། །སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ལ་བརྩོན་པར་རིགས། །
མཛོད་འགྲེལ་པ་ལུགས་ཀྱི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་ཀུན་མཁྱེན་ཞལ་ལུང་ལས། གནས་དྲུག་པ་ལམ་དང་གང་ཟག་བསྟན་པའི་དྲིས་ལན་རྫོགས་སོ། །
ཞེས་གསང་འཁོར་མཐོ་རིམ་བཤད་གྲྭའི་ལེགས་བཤད་པའི་མིང་འཆང་བ་སངས་རྒྱས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་འབོད་པས་སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༥ ལོར་བསྒྲིགས་ཏེ་སྤེལ་བ་དགེའོ།། །།
བསམ་འཆར།